Blanka Kaczorowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Blanka Kaczorowska
Sroka, Katarzyna
Ilustracja
(przed 1939)
Data i miejsce urodzenia 13 października 1922
Brześć, Polska
Data i miejsce śmierci 25 sierpnia 2004
Bry-sur-Marne, Francja
Zawód, zajęcie współpracownik Gestapo, później SB
Narodowość polska
Małżeństwo Ludwik Kalkstein
(do 1945)

Blanka Kaczorowska, ps. Sroka, Katarzyna (ur. 13 października 1922 w Brześciu[1], zm. 25 sierpnia 2004 w Bry-sur-Marne) – kolaborantka nazistowska, agentka i denuncjatorka Gestapo w Armii Krajowej, długoletni tajny współpracownik Służby Bezpieczeństwa PRL[a].

Wstąpiła do konspiracji Armii Krajowej, pracowała w wywiadzie w Siedlcach, później wyjechała do Warszawy. W początkach 1942 została członkiem grupy operacyjnej „H”, którą dowodził Ludwik Kalkstein (jej mąż od 14 listopada 1942), używała wówczas pseudonimu „Sroka”. Wraz z mężem i Eugeniuszem Świerczewskim nawiązała współpracę z Gestapo jako agentka „V-98”. Namówiona przez Kalksteina, który twierdził, że dzięki współpracy z Gestapo będzie mógł dostać się do kwatery Hitlera, żeby go zabić[3]. Grupa ta zdekonspirowała wiele struktur podziemia i wydała w czerwcu 1943 dowódcę AK generała Stefana Grota-Roweckiego w ręce Niemców. 25 marca 1944 zaocznym wyrokiem Wojskowego Sądu Specjalnego skazana na karę śmierci. Kary w czerwcu 1944 r. nie wykonano, gdyż Kaczorowska była w ciąży. Gestapo ukryło ją i do końca wojny przebywała pod opieką Niemców. W 1945 rozwiodła się z Kalksteinem, ponownie wyszła za mąż.

Po wojnie mieszkała w Częstochowie i Łodzi, studiowała w Łodzi, a następnie powróciła do Warszawy. Jej przeszłością zainteresowały się Główny Zarząd Informacji WP i MBP. W 1948 znalazła się pod osobistą opieką ministra kultury i sztuki Włodzimierza Sokorskiego. Została magistrem historii sztuki i 1 czerwca 1951 rozpoczęła pracę jako asystentka w Państwowym Instytucie Badania Sztuki Ludowej i Folkloru. Zamierzała zdobyć paszport i wyjechać za granicę, starania te zostały jednak udaremnione przez rozpracowujące ją MBP.

W 1952 została aresztowana przez UB oraz osądzona. Sąd warszawski skazał ją w 1953 na dożywocie. Wkrótce jednak wyrok został zmniejszony do 15 lat pozbawienia wolności, a następnie do 10. Wyszła z więzienia po pięciu latach, w 1958. Podczas uwięzienia była tzw. „agentem celnym”.

W końcu czerwca 1959 została współpracownikiem Departamentu II (kontrwywiadu) Służby Bezpieczeństwa jako agentka „Katarzyna”, gdzie pracowała do 1963. Tajnym, świadomym współpracownikiem była ponownie w latach 1967–1972. Pracowała w centrali handlowej „Foto-Kino-Film”.

W 1971 wyjechała do Francji, gdzie mieszkała do swojej śmierci w 2004.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W końcu czerwca 1959 jako „Katarzyna” ponownie została współpracownikiem Departamentu II (kontrwywiad) władz bezpieczeństwa (do października 1963). Przy pomocy MSW znalazła pracę w centrali importowej. W raporcie z 30 stycznia 1960 stwierdzono: „jest długoletnim tajnym współpracownikiem naszych organów. W toku pracy dla nas została wielokrotnie sprawdzona i bardzo silnie związana z nami” 69. Ale w kwietniu 1961 jako „kandydat na werbunek” występowała Kaczorowska Blanka vel Kalkstein vel Talińska. Jeszcze raz w maju 1967 została tajnym współpracownikiem Departamentu II. Jej działalność trwała co najmniej do kwietnia 1972 Za ten czas otrzymywała wynagrodzenie pieniężne. W latach 1976–1977 „była w zainteresowaniu” Departamentu II, a następnie Departamentu I MSW (wywiad)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. IPN
  2. Waldemar Grabowski. Kalkstein i Kaczorowska w świetle akt UB. „Biuletyn IPN”. 8-9 (43/44), s. 87-100, 2004. 
  3. Adam Zadworny. Kalkstein. „Duży Format”, 2009-02-24.