Blik (płatność)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Blik
Autor Polski Standard Płatności sp. z o.o.
Pierwsze wydanie 9 lutego 2015
System operacyjny Android, iOS, Windows Phone, Windows 10 Mobile, BlackBerry OS
Rodzaj usługa płatności mobilnych
Strona internetowa

Blik – system płatności mobilnych uruchomiony w lutym 2015[1] przez 6 polskich banków[2]. Umożliwia użytkownikom smartfonów dokonywanie płatności bezgotówkowych w sklepach stacjonarnych i internetowych, wypłacanie i wpłacanie gotówki w bankomatach oraz dokonywanie przelewów i generowanie czeków z cyfrowym kodem[3]. System jest prowadzony i rozwijany przez przedsiębiorstwo Polski Standard Płatności (PSP).

Według Narodowego Banku Polskiego w 2019 roku liczba transakcji Blik przekroczyła liczbę transakcji wykonanych kartami płatniczymi w polskim Internecie[4].

Sposób działania[edytuj | edytuj kod]

Z Blika mogą korzystać klienci banków, które zintegrowały z nim swe systemy informatyczne oraz przenośne aplikacje bankowe. Transakcje realizowane są za pośrednictwem aplikacji bankowych, które pozwalają płacącemu uzyskać jednorazowy kod do potwierdzenia zgody na obciążenie swego konta, podczas gdy akceptant (sklep, punkt usługowy itp.) jest obsługiwanym przez agenta rozliczeniowego.

Każdy kod jednorazowy jest unikalną kombinacją 6 cyfr i jest ważny przez 2 minuty, po tym czasie aplikacja pobiera kolejny kod.

Model autoryzacji opartej na kodzie przebiega następująco:

  1. płacący uruchamia aplikację bankową, która zamawia kod,
  2. generowanie kodu przez PSP i jego przekazanie do aplikacji płacącego,
  3. płacący wprowadza kod w punkcie akceptacji (terminal, bankomat, strona internetowa),
  4. przekazanie kodu autoryzacji przez akceptanta za pośrednictwem agenta rozliczeniowego do PSP,
  5. weryfikacja kodu przez PSP, rozpoznanie banku, który go zamówił i przekazanie autoryzacji do banku,
  6. autoryzacja przez bank,
  7. odesłanie autoryzacji banku do PSP, który dalej za pośrednictwem agenta rozliczeniowego przekazuje ją do akceptanta.

Cała operacja w założeniu nie trwa dłużej niż kilkadziesiąt sekund. Blik jest systemem działającym w trybie online, tym samym do działania wymaga działającego podłączenia do Internetu. Wyjątkiem są wygenerowane uprzednio czeki, z których w okresie ich ważności można korzystać offline[5][6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Blik sięgają porozumienia 6 banków polskich – Alior Bank, Bank Millennium, Bank Zachodni WBK, ING Bank Śląski, mBank i PKO Bank Polski – z 2013, które porozumiały się celem stworzenia wspólnego systemu płatności przenośnych[2]. 13 stycznia 2014 zarejestrowano w KRS spółkę Polski Standard Płatności (PSP), która miała budować system w oparciu o systemy bankowości elektronicznej PKO BP[2]. Po uzyskaniu zgody NBP w 2014 na prowadzenie systemu płatności[7] Blik rozpoczął działanie 9 lutego 2015 roku[1][7].

Od kwietnia 2015 użytkownicy mogą generować i przekazywać innym osobom elektroniczne czeki identyfikowane 9-cyfrowym kodem. Czek można realizować zarówno w bankomatach jak i płacąc nim w punktach akceptujących pozostałe kanały transakcyjne Blik[3]. Wygenerowany czek może mieć termin ważności od kilkunastu minut do kilkudziesięciu godzin[6]. Odbiorca czeku, aby go wykorzystać nie musi mieć ani dostępu do Internetu, ani karty bankowej, ani konta bankowego[5][6].

W październiku 2015 wprowadzono usługę płatności P2P, czyli przelewów bezpośrednio na telefon[8]. Umożliwia to szybkie przesłanie pieniędzy bez znajomości rachunku bankowego odbiorcy, wystarczy jego numer telefonu[8].

W grudniu 2015 PSP wprowadzał także usługę mPOS Blik[9]. Do dokonania transakcji niepotrzebny był terminal POS (popularnie zwany czytnikiem kart), sprzedawcy posiadał oprogramowanie np. w telefonie pozwalającą na przyjmowania płatności Blik[10].

W grudniu 2018 Mastercard i PSP ogłosiły, że podejmują współpracę w celu wprowadzenia Blik poza Polską[11]. Mastercard został formalnie siódmym udziałowcem PSP w kwietniu 2020[12].

W marcu 2019 udostępniono możliwość dokonywania płatności powtarzalnych[13], wdrożoną początkowo w dwóch bankach: ING Banku Śląskim oraz Banku Pekao SA. Można z niej korzystać, aby opłacać zobowiązania u ubezpieczyciela Link4 oraz operatora telekomunikacyjnego Play.

Według Narodowego Banku Polskiego w 2019 roku liczba transakcji Blik przekroczyła liczbę transakcji wykonanych w polskim Internecie kartami płatniczymi. W 3. kwartale 2019 wykonano 40 mln transakcji Blikiem wobec 28 mln wykonanych kartami płatniczymi[4].

Statystyki rozwoju w PLN
Rok Liczba użytkowników (aktywnych) Liczba transakcji Wartość transakcji
2015[14][15] 1,4 mln 1,27 mln 346,9 mln
2016[16][17] 3.1 mln 7,8 mln 1,5 mld
2017[18] 6,1 mln 33 mln 4,5 mld[19]
2018[19] 8,8 mln[20] 91 mln 12 mld
2019[4] 13,1 (9[4]) mln[21] 353 mln 47 mld
2020[1] 16,8 (7[1]) mln[22] 424 mln 57 mld

Banki uczestniczące[edytuj | edytuj kod]

Usługa jest dostępna w następujących bankach (wytłuszczono banki będące udziałowcami PSP):

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d 424 miliony transakcji o wartości 57 miliardów zł w 2020 roku – BLIK pędzi coraz szybciej. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  2. a b c Historia (pol.). Polski Standard Płatności. [dostęp 2021-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-03)].
  3. a b Generowanie i realizowanie 9-cyfrowych czeków BLIK w aplikacji IKO. [dostęp 2018-10-05].
  4. a b c d 5 lat BLIKA – 353 mln transakcji o wartości 47 mld złotych, czas na ekspansję międzynarodową. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  5. a b Why BLIK is so popular and how we deployed it in mobile banking? | Mobile Banking Platforms blog (ang.). Mobile Banking Platforms, 2020-01-31. [dostęp 2021-03-25].
  6. a b c d Funkcje i zalety aplikacji IKO | Aplikacja IKO | Inteligo (pol.). [dostęp 2021-03-25].
  7. a b Polski Standard Płatności. [dostęp 2021-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  8. a b BLIKIEM natychmiastowo przelejesz pieniądze na numer telefonu – PRNews.pl, „PRNews.pl”, 2 października 2015 [dostęp 2018-04-26].
  9. mPOS BLIK – koniec terminali płatniczych? – AntyWeb, „AntyWeb”, 23 grudnia 2015 [dostęp 2018-04-26].
  10. a b c Płatności BLIKIEM w mPOSie – szybkość, funkcjonalność i łatwość obsługi, 23 grudnia 2015 [dostęp 2015-12-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-20].
  11. Mastercard i Polski Standard Płatności ogłaszają strategiczną współpracę, MasterCard Social Newsroom [dostęp 2019-06-21].
  12. Mastercard formalnie udziałowcem Polskiego Standardu Płatności. Blik, 2020-04-15. [dostęp 2021-03-21].
  13. Płatności powtarzalne BLIK już dostępne – zmienią sposób opłacania usług. Blik, 2019-03-21. [dostęp 2021-03-251].
  14. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w II kwartale 2015 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  15. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2015 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  16. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w II kwartale 2016 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  17. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2016 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  18. Blik chwali się statystykami. Liczba użytkowników w ciągu roku wzrosła dwukrotnie, Cashless [dostęp 2018-04-25].
  19. a b c 91 milinów transakcji o wartości ponad 12 mld zł – BLIK stał się w 2018 roku powszechnym systemem płatności. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  20. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2018 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  21. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2019 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  22. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2020 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  23. a b c d e f g h i Blik dostępny w dwunastu bankach. Trzynasty juz ustawia się w kolejce, Spider’s Web, 15 lutego 2018 [dostęp 2018-04-25].
  24. a b Blik: Partnerzy (pol.). [dostęp 2021-03-25].
  25. Blik i jest!, BLIK [dostęp 2018-04-25].
  26. Płać, wpłacaj i wypłacaj telefonem, gdziekolwiek jesteś za pomocą BLIK [dostęp 2020-10-09].
  27. Getin Noble Bank wprowadza błyskawiczne przelewy na telefon BLIK, Getin, 2019 [dostęp 2021-03-21].
  28. Wojciech Boczoń: Bank Pekao przystępuje do systemu Blik. Portal bankier.pl. [dostęp 2018-07-11].
  29. Blik (pol.). BPS. [dostęp 2021-03-21].
  30. Banki spółdzielcze SGB wprowadzają Blika. Wdrożenie na ostatniej prostej, www.cashless.pl [dostęp 2019-11-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]