Blik (płatność)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
BLIK
Autor Polski Standard Płatności
sp. z o.o.
Pierwsze wydanie 9 lutego 2015
System operacyjny Android, iOS[1], Harmony OS[2]
Rodzaj usługa płatności mobilnych
Strona internetowa

BLIK – system płatności mobilnych uruchomiony 9 lutego 2015[3] przez sześć polskich banków[4]. Umożliwia użytkownikom smartfonów dokonywanie płatności bezgotówkowych w sklepach stacjonarnych i internetowych, wypłacanie i wpłacanie gotówki w bankomatach oraz dokonywanie przelewów i generowanie czeków z cyfrowym kodem[5]. System jest prowadzony i rozwijany przez przedsiębiorstwo Polski Standard Płatności (PSP).

Według Narodowego Banku Polskiego w 2019 r. liczba transakcji BLIK przekroczyła liczbę transakcji wykonanych kartami płatniczymi w polskim internecie[6].

Sposób działania[edytuj | edytuj kod]

Z BLIKA mogą korzystać klienci banków, które połączyły z nim swoje systemy informatyczne oraz przenośne aplikacje bankowe. Transakcje realizowane są w aplikacjach bankowych, które pozwalają płacącemu uzyskać jednorazowy kod do potwierdzenia zgody na obciążenie swego konta, podczas gdy akceptant (sklep, punkt usługowy itp.) jest obsługiwanym przez agenta rozliczeniowego.

Każdy kod jednorazowy jest unikalną kombinacją 6 cyfr i jest ważny przez 2 minuty, po tym czasie aplikacja pobiera kolejny kod.

Model autoryzacji opartej na kodzie przebiega następująco:

  1. płacący uruchamia aplikację bankową, która zamawia kod,
  2. generowanie kodu przez PSP i przekazanie go do aplikacji płacącego,
  3. aplikacja wyświetla kod płacącemu,
  4. płacący wprowadza kod w punkcie akceptacji (terminal, bankomat, strona internetowa),
  5. przekazanie kodu autoryzacji przez akceptanta za pośrednictwem agenta rozliczeniowego do PSP,
  6. weryfikacja kodu przez PSP, rozpoznanie banku, który go zamówił i przekazanie autoryzacji do banku,
  7. autoryzacja przez bank,
  8. odesłanie autoryzacji banku do PSP, który dalej za pośrednictwem agenta rozliczeniowego przekazuje ją do akceptanta.

Cała operacja w założeniu nie trwa dłużej niż kilkadziesiąt sekund. BLIK jest systemem działającym w trybie online, tym samym do działania wymaga działającego podłączenia do Internetu. Wyjątkiem są wygenerowane uprzednio czeki, z których w okresie ich ważności można korzystać offline[7][8].

Obecnie Blik jest dostępny jedynie w aplikacjach bankowych dla systemów operacyjnych Android, iOS[1], przy czym płatności zbliżeniowe Blik C działają jedynie w systemie Android i jego pochodnym HarmonyOS[9]. Początkowo dostępny był także w aplikacjach banków dla zarzuconego systemu Windows Phone, a niektóre zintegrowane z nim banki wydawały także aplikacje na dawne systemy BlackBerry OS i Symbian[10].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki BLIK sięgają 2013 r., gdy 6 polskich banków – Alior Bank, Bank Millennium, Bank Zachodni WBK, ING Bank Śląski, mBank i PKO Bank Polski – zawarło porozumienie celem stworzenia wspólnego systemu płatności przenośnych[4]. 13 stycznia 2014 zarejestrowano w KRS spółkę Polski Standard Płatności (PSP), która miała budować system w oparciu o systemy bankowości elektronicznej PKO BP[4]. Po uzyskaniu zgody NBP w 2014 r. na prowadzenie systemu płatności[11] BLIK rozpoczął działanie 9 lutego 2015[3][11]. Operatorem infrastruktury systemu jest Krajowa Izba Rozliczeniowa[12][13].

Od kwietnia 2015 r. użytkownicy mogą generować i przekazywać innym osobom elektroniczne czeki identyfikowane 9-cyfrowym kodem. Czek można realizować zarówno w bankomatach jak i płacąc nim w punktach akceptujących pozostałe kanały transakcyjne BLIK[5]. Wygenerowany czek może mieć termin ważności od kilkunastu minut do kilkudziesięciu godzin[8]. Odbiorca czeku, aby go wykorzystać nie musi mieć ani dostępu do Internetu, ani karty bankowej, ani konta bankowego[7][8].

W październiku 2015 r. wprowadzono usługę płatności P2P – przelewów na telefon[14][15]. Ułatwia to szybkie przesłanie pieniędzy bez znajomości rachunku bankowego odbiorcy, wystarczy znać jego numer telefonu[14][15].

W grudniu 2015 r. PSP wprowadził usługę mPOS BLIK[16]. Do dokonania transakcji niepotrzebny był terminal POS (popularnie zwany czytnikiem kart). Sprzedawcy wystarczyło oprogramowanie np. w telefonie pozwalającą na przyjmowania płatności BLIK[17].

W grudniu 2018 r. Mastercard i PSP ogłosiły, że podejmują współpracę w celu wprowadzenia BLIK poza Polską[18]. Mastercard został formalnie siódmym udziałowcem PSP w kwietniu 2020 r.[19].

W marcu 2019 r. udostępniono możliwość dokonywania płatności powtarzalnych[20], wdrożoną początkowo w dwóch bankach: ING Banku Śląskim oraz Banku Pekao SA. Można z niej korzystać, aby opłacać zobowiązania u ubezpieczyciela Link4 oraz operatora telekomunikacyjnego Play.

Według Narodowego Banku Polskiego w 2019 r. liczba transakcji BLIK przekroczyła liczbę transakcji wykonanych w polskim Internecie kartami płatniczymi. W 3. kwartale 2019 r. wykonano 40 mln transakcji BLIKIEM wobec 28 mln wykonanych kartami płatniczymi[6].

W lipcu 2021 r. Bank Millennium udostępnił w swej aplikacji płatności zbliżeniowe przy pomocy tzw. Blika C[21], do listopada 2021 r. usługę udostępniły pozostałe banki będące udziałowcami PSP[22]. Blik C działa w oparciu o systemy Mastercard. Tym samym zbliżeniowa funkcjonalność Blik C ogranicza się do punktów wspierających płatności zbliżeniowe kartami Mastercard PayPass. Na tych samych zasadach Blik C pozwala na płatności za granicą, przewalutowań dokonuje Mastercard[23]. Płatności zbliżeniowe działają w trybie offline, dostępne są na urządzeniach z systemem Android oraz jego pochodnym Harmony OS[9].

30 czerwca 2022 mBank dla swoich klientów wprowadził możliwość płacenia zbliżeniowo BLIK za granicą.[24]

Statystyki rozwoju w PLN
Rok Liczba użytkowników (aktywnych) Liczba transakcji Wartość transakcji
2015[25][26] 1,4 mln 1,27 mln 346,9 mln
2016[27][28] 3.1 mln 7,8 mln 1,5 mld
2017[29] 6,1 mln 33 mln 4,5 mld[30]
2018[30] 8,8 mln[31] 91 mln 12 mld
2019[6] 13,1 (9[6]) mln[32] 353 mln 47 mld
2020[3] 16,9 (7[3]) mln[33] 424 mln 57 mld
2021[34] 21,5 mln 758 mln 103 mld


Banki uczestniczące[edytuj | edytuj kod]

Usługa jest dostępna w następujących bankach (wytłuszczono banki będące udziałowcami PSP):

Ryzyko[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak przy innych elektronicznych środkach płatności, Blik bywa wykorzystywany do wyłudzania pieniędzy[44].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b FAQ: najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi | BLIK. Blik. [dostęp 2022-02-10]. Cytat: Na jakich telefonach działa BLIK? BLIK działa na wszystkich urządzeniach z Androidem i iOS.
  2. Zbliżeniowy BLIK na smartfonach Huawei bez usług Google. [dostęp 2022-06-27]. (pol.).
  3. a b c d 424 miliony transakcji o wartości 57 miliardów zł w 2020 roku – BLIK pędzi coraz szybciej. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  4. a b c Historia. Polski Standard Płatności. [dostęp 2021-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-03)]. (pol.).
  5. a b Generowanie i realizowanie 9-cyfrowych czeków BLIK w aplikacji IKO. [dostęp 2018-10-05].
  6. a b c d 5 lat BLIKA – 353 mln transakcji o wartości 47 mld złotych, czas na ekspansję międzynarodową. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  7. a b Why BLIK is so popular and how we deployed it in mobile banking? | Mobile Banking Platforms blog. Mobile Banking Platforms, 2020-01-31. [dostęp 2021-03-25]. (ang.).
  8. a b c d Funkcje i zalety aplikacji IKO | Aplikacja IKO | Inteligo. [dostęp 2021-03-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-09-27)].
  9. a b FAQ: najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi | BLIK. Blik. [dostęp 2022-02-10]. Cytat: Mam telefon z systemem iOS. Czy mogę aktywować Płatności zbliżeniowe BLIK? Aktualnie Płatności zbliżeniowe BLIK dostępne są tylko na telefonach z systemem operacyjnym Android oraz (w wybranych bankach) HarmonyOS.
  10. FAQ. Blik. [dostęp 2022-02-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-16)]. Cytat: 3. Z którymi systemami operacyjnymi telefonów będzie kompatybilny standard płatności BLIK? Aplikacje mobilne komunikują się z platformą PSP za pośrednictwem systemów banków. Z tego względu dostępność aplikacji na poszczególne systemy operacyjne zależy od decyzji banków, które udostępniają system swoim klientom. W przypadku większości banków będą to Android, iOS i Windows Phone, niektóre banki udostępnią również aplikacje na platformy BlackBerry i Symbian. (pol.).
  11. a b Polski Standard Płatności. [dostęp 2021-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  12. Były prezes PKO BP szybko znalazł nową pracę. TVN24 Biznes. [dostęp 2021-06-09]. (pol.).
  13. BLIK. Startuje Polski Standard Płatności. Forbes.pl. [dostęp 2021-06-09]. Cytat: Infrastrukturę teleinformatyczną dla BLIK zapewnia Krajowa Izba Rozliczeniowa - deklaruje Adam Malicki, prezes Polskiego Standardu Płatności. (pol.).
  14. a b Przelew na numer telefonu – przyszłość płatności już w Polsce, GSMmaniak, 28 lipca 2016 [dostęp 2022-07-24].
  15. a b Przelew na numer telefonu - prosty sposób, by dostać pieniądze natychmiast, Krajowa Izba Rozliczeniowa, 28 lipca 2016 [dostęp 2022-07-24].
  16. mPOS BLIK – koniec terminali płatniczych? – AntyWeb, „AntyWeb”, 23 grudnia 2015 [dostęp 2018-04-26].
  17. a b c Płatności BLIKIEM w mPOSie – szybkość, funkcjonalność i łatwość obsługi, 23 grudnia 2015 [dostęp 2015-12-24] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-20].
  18. Mastercard i Polski Standard Płatności ogłaszają strategiczną współpracę, MasterCard Social Newsroom [dostęp 2019-06-21].
  19. Mastercard formalnie udziałowcem Polskiego Standardu Płatności. Blik, 2020-04-15. [dostęp 2021-03-21].
  20. Płatności powtarzalne BLIK już dostępne – zmienią sposób opłacania usług. Blik, 2019-03-21. [dostęp 2021-03-21].
  21. Ruszył zbliżeniowy Blik. Pierwsi klienci Banku Millennium mogą już korzystać z tego rozwiązania, www.cashless.pl [dostęp 2021-11-10] (pol.).
  22. Od dziś zbliżeniowy Blik w 6 bankach. Także w mBanku i Santanderze, www.cashless.pl [dostęp 2021-11-10] (pol.).
  23. Płatności zbliżeniowe BLIK - PKO Bank Polski, www.pkobp.pl [dostęp 2021-11-10] (pol.).
  24. BLIK za granicą w mBanku już dostępny, moneycore.pl, 1 lipca 2022 [dostęp 2022-07-01] (pol.).
  25. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w II kwartale 2015 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  26. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2015 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  27. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w II kwartale 2016 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  28. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2016 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  29. Blik chwali się statystykami. Liczba użytkowników w ciągu roku wzrosła dwukrotnie, Cashless [dostęp 2018-04-25].
  30. a b c 91 milinów transakcji o wartości ponad 12 mld zł – BLIK stał się w 2018 roku powszechnym systemem płatności. Blik. [dostęp 2021-03-21].
  31. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2018 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  32. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2019 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  33. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2020 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2021-03-22].
  34. Informacja o rozliczeniach pieniężnych i rozrachunkach międzybankowych w IV kwartale 2021 r.. Narodowy Bank Polski. [dostęp 2022-05-16].
  35. a b c d e f g h i Blik dostępny w dwunastu bankach. Trzynasty juz ustawia się w kolejce, Spider’s Web, 15 lutego 2018 [dostęp 2018-04-25].
  36. a b Blik: Partnerzy. [dostęp 2021-03-25]. (pol.).
  37. Maciej Rudke: Blik wreszcie dostępny w Citi Handlowym. Rzeczpospolita, 2021-12-12. [dostęp 2021-12-12]. (pol.).
  38. Blik i jest!, BLIK [dostęp 2018-04-25].
  39. Płać, wpłacaj i wypłacaj telefonem, gdziekolwiek jesteś za pomocą BLIK [dostęp 2020-10-09].
  40. Getin Noble Bank wprowadza błyskawiczne przelewy na telefon BLIK, Getin, 2019 [dostęp 2021-03-21].
  41. Wojciech Boczoń: Bank Pekao przystępuje do systemu Blik. Portal bankier.pl. [dostęp 2018-07-11].
  42. Blik. BPS. [dostęp 2021-03-21]. (pol.).
  43. Banki spółdzielcze SGB wprowadzają Blika. Wdrożenie na ostatniej prostej, www.cashless.pl [dostęp 2019-11-22].
  44. Joanna Buchwałd-Musińska: Nie odzyskasz swoich pieniędzy, jeśli zostałeś okradziony metodą "na BLIK-a". Brak czujności będzie kosztować. Bezprawnik, 2019-11-13. [dostęp 2021-09-30]. (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]