Bończa (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bończa
Dwór
Dwór
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat krasnostawski
Gmina Kraśniczyn
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-310
SIMC 0104521
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bończa
Bończa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bończa
Bończa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Bończa
Bończa
Ziemia 50°55′40″N 23°25′14″E/50,927778 23,420556
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie krasnostawskim. Zobacz też: inne znaczenia.

Bończawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn, w dolinie rzeki Wojsławki, dopływu Wieprza[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Historia[edytuj]

Pierwotna nazwa Bończy brzmiała Pustotew. Pierwsze wzmianki o wiosce pochodzą z XV w. W 1455 miejscowość należała do Wańka Kierdejowicza z Kwasiłowa. Więcej informacji dostarczają nam źródła związane z rodem Siennickich herbu Bończa, których to własnością była wieś od XVI w. Prawdopodobnie właśnie od ich herbu miejscowość w 1596 przyjęła dzisiejszą nazwę. Mikołaj Siennicki, najsłynniejszy mieszkaniec Bończy, ufundował we wsi w 1577 zbór kalwiński. Ten wychowanek Akademii Krakowskiej, zwany polskim Demostenesem, opracował pełny zbiór polskich aktów prawnych. Był współtwórcą artykułów henrykowskich i autorem projektu utworzenia Trybunału Koronnego. W latach 1555-1575 jako marszałek przewodniczył izbie poselskiej. Po śmierci Mikołaja posiadłość przechodziła w ręce jego następców. W 1636 wnuczka Mikołaja, Zofia Borkowska, przekazała kalwiński zbór katolikom. W późniejszych latach majątek zmieniał właścicieli. Należał do Suchodolskich, Poletyłłów. Ostatnimi dziedzicami tych włości, do końca II wojny światowej, byli Andrzej i Jerzy Potoccy. Po wojnie majątek objęła reforma rolna. Wtedy też powstała wieś Bończa-Kolonia.

Zabytki architektury[edytuj]

  • Dwór z początku XIX w., klasycystyczny, murowany, piętrowy. Kryty dachem dwuspadowym. Wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, z silnie wysuniętymi ryzalitami bocznymi. Dwór otoczony jest przepięknym parkiem krajobrazowym z początku XIX w. Obecnie mieści się tutaj Dom Opieki Społecznej.
  • Kościół parafialny św. Stanisława - pierwotnie zbór kalwiński wzniesiony przez Mikołaja Siennickiego około 1577, późnorenesansowy, jednonawowy. Obok dzwonnica bramna z XIX w.
  • Cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej – wzniesiona w latach 1877–1881. Murowana, jednonawowa, na rzucie prostokąta. Wewnątrz zachowany ikonostas i wyposażenie z XVIII i XIX w. Siedziba miejscowej parafii.
  • Kapliczka - z początku XIX w. z rzeźbą ludową św. Jana Nepomucena, murowana, otwarta z trzech stron łukami arkadowymi i przykryta dachem namiotowym.

Szlaki turystyczne[edytuj]

szlak turystyczny niebieski Szlak Tadeusza Kościuszki

Bibliografia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy