Bończa III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Bończa III w stylizacji Tadeusza Gajla
Herb według HKP

Bończa III (Bończa 4, Połczyński, Półczyński, Pulcinski, Janta-Połczyński, Bończa odmienny, Janta III)polski herb szlachecki, odmiana herbu Bończa.

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

Opis zgodnie z klasycznymi regułami blazonowania:

W polu czerwonym jednorożec skaczący srebrny. Klejnot: Pół wspiętego jednorożca srebrnego. Labry: Czerwone, podbite srebrem.

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

Bończa III to nazwa przyporządkowana przez Ostrowskiego wariantowi herbu Bończa z czerwonym polem[1]. Wariant taki (pod nazwą Rinocerus) pojawia się w rękopisie Kamyna Klejnotów Długosza[2] z około 1575 roku oraz w Orbis Polonus Szymona Okolskiego (1641)[3]. Jako Bończa 4 herb wymieniany jest przez Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego (1853)[4].

Identyczny herb używany był przez osiadłą na Kaszubach rodzinę Janta-Połczyńskich. Podając dane genealogiczne do herbarza Teodora Żychlińskiego, przedstawiciele rodziny posłużyli się odpisem dokumentu z 1638 roku, gdzie opisano omawiany tutaj herb. Wprawdzie ów dokument był sfałszowany, tym niemniej informuje on, że Janta-Połczyńscy posługiwali się takim herbem od XVII wieku. Pieczęć z herbem Bończa przyłożył 27 września 1790 Maciej Janta Pułczyński. Bez barw, z nieokreślonym zwierzęciem i innym klejnotem (pióra strusie) herb Janta-Połczyńskich znany jest z pieczęci Józefa Półczyńskiego z 1771 roku[5].

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Herb ten podawany jest przez Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego jako herb rodziny Skarżyńskich[4].

Identycznego herbu używała od XVII wieku kaszubska rodzina Janta-Połczyńskich, która następnie w XIX-XX wieku zarzuciła go na rzecz podstawowej odmiany Bończy. Wcześniej rodzina ta mogła się posługiwać herbami Janta albo Janta II[5].

Tadeusz Gajl wymienia jeszcze nazwiska Herberski, Żelasiński (Żelaziński)[6].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Juliusz Karol Ostrowski: Księga herbowa rodów polskich. T. 2. 1575, s. 28.
  2. Erazm Kamyn: Arma baronum Regni Poloniae per Joannem Długosz descripta. 1575, s. 38.
  3. Szymon Okolski: Orbis Polonvs. 1641, s. 62.
  4. a b Nikołaj Pawliszczew: Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego. s. 86.
  5. a b Przemysław Pragert: Herbarz szlachty kaszubskiej. T. 4. Gdańsk: Wydawnictwo Oskar Sp, z o.o. w koedycji z BiT Beata Żmuda-Trzebiatowska, 2015, s. 223-230, 365-396. ​ISBN 978-83-65175-14-4​. ISBN 978-83-927383-6-7.
  6. Tadeusz Gajl, Lech Milewski: Herbarz polski.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]