Bożena Mamontowicz-Łojek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bożena Mamontowicz-Łojek
Imię i nazwisko przy narodzeniu Zenona Bożena Mamontowicz
Data urodzenia 22 grudnia 1937
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2010
Smoleńsk, Rosja
Przyczyna śmierci Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie
Zawód historyk, teatrolog
Małżeństwo Jerzy Łojek
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośm.) Złoty Krzyż Zasługi
Grób Bożeny Mamontowicz-Łojek

Zenona Bożena Mamontowicz-Łojek[a] (ur. 22 grudnia 1937, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska historyk baletu, teatrolog i działaczka społeczna, prezes Polskiej Fundacji Katyńskiej, założycielka Warszawskiej Rodziny Katyńskiej[1].

Życiorys[edytuj]

Pochodziła z niepełnej rodziny, córka Anny (po drugim mężu Kuć), miała brata Jerzego[2] i siostrę Irenę[3]. Była absolwentką Państwowej Szkole Baletowej w Warszawie, tancerką Centralnego Zespołu Wojska Polskiego oraz scen operowych w stolicy i Łodzi[4]. Na przełomie lat 50 i 60 występowała w Państwowym Zespole Ludowym Pieśni i Tańca „Mazowsze”.

Od 1961 była żoną historyka Jerzego Łojka[5].

W 1966 ukończyła Uniwersytet Warszawski. Sześć lat później obroniła doktorat w Katedrze Dziejów Oświaty i Kultury UW na podstawie pracy Polskie szkolnictwo baletowe w okresie międzywojennym. Zajmowała się historią polskiego teatru i baletu oraz choreografią. Opublikowała prace: Szkoła artystyczno-teatralna Antoniego Tyzenhausa 1774-1785 (w: "Rozprawy z Dziejów Oświaty", 1968, Tom XI, 36–98) oraz François Gabriel Le Doux – baletmistrz i choreograf 1755-1823 (w: "Pamiętnik Teatralny", 1967, zeszyt 2, 212–229). W latach 1971–1974 kierowała zespołem baletowym Państwowego Teatru Muzycznego w Łodzi. Uzyskała tytuł doktorski za pracę na temat Tancerze króla Stanisława Augusta[6].

Po śmierci męża Jerzego w 1986, spełniając jego testament zaangażowała się na rzecz upamiętnienia zbrodni katyńskiej (w Katyniu został zamordowany jego ojciec, Leopold Łojek). Współzałożycielka Rodzin Katyńskich (w tym Warszawskiej Rodziny Katyńskiej w 1988[7], od 1991 jako Stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Warszawie[8][9]), Niezależnego Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej[10], w 1993 była w Komitecie Organizacyjnym Federacji Rodzin Katyńskich[11], pierwsza przewodnicząca FRK. Była prezesem Polskiej Fundacji Katyńskiej. Była sekretarzem Niezależnego Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej, wydawała Zeszyty Katyńskie[12]

W 1989 Bożena Mamontowicz-Łojek ustanowiła Nagrodę im. Jerzego Łojka (następnie finansowaną i po 5 latach wyłącznie zarządzaną przez Fundację im. Jerzego Łojka przy Instytucie Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku) przyznawaną „dla autorów prac o tematyce niepodległościowej i historycznej z zakresu wypełniania białych plam w historii”[13].

Brała udział w życiu społecznym i politycznym, bez powodzenia ubiegała się o mandat senatorski z ramienia Zjednoczenia Polskiego w wyborach parlamentarnych 1993, uzyskując 49 677 głosów[14].

W 2001 została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi[15]. 8 kwietnia 2008 Rada Polskiej Fundacji Katyńskiej nadała jej Medal Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej[16].

Zginęła 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej. 16 kwietnia 2010 została pośmiertnie odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[17].

20 kwietnia 2010 została pochowana na cmentarzu Stare Powązki w Warszawie[18] w grobowcu rodziny Łojków.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Terpsychora i lekkie muzy. Taniec widowiskowy w Polsce w okresie międzywojennym, Kraków 1972.
  • Polskie szkolnictwo baletowe w okresie międzywojennym, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978.
  • Działalność artystyczna i pedagogiczna Haliny Mancewiczówny, Gliwice 1992.
  • Tancerze króla Stanisława Augusta 1774-1798: początki polskiego baletu, Wydawnictwo RYTM, Warszawa 2005.

Uwagi

  1. Według relacji rodziny, ksiądz podczas chrztu św. odmówił nadania pierwszego imienia Bożena i zgodził się aby ustanowić je jako drugie, zaś pierwsze wybrano Zenona; pomimo tego bliscy i znajomi zwracali się do niej Bożena – Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 99. ISBN 978-83-7510-814-9.

Przypisy

  1. dr Bożena Mamontowicz – Łojek
  2. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 100-101. ISBN 978-83-7510-814-9.
  3. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 132. ISBN 978-83-7510-814-9.
  4. Jarosław Osowski, Bożena Mamontowicz-Łojek, wyborcza.pl z 11 kwietnia 2010
  5. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 103-104. ISBN 978-83-7510-814-9.
  6. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 133. ISBN 978-83-7510-814-9.
  7. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 115. ISBN 978-83-7510-814-9.
  8. Historia Warszawskiej Rodziny Katyńskiej. Organizacja i początki działalności 1988-1995. katyn.org. [dostęp 18 kwietnia 2015].
  9. Władze Stowarzyszenia. Zestawienie kolejnych zarządów Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Warszawie. katyn.org. [dostęp 18 kwietnia 2015].
  10. Komunikat o powstaniu Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 1), Warszawa 1990, str. 4
  11. Federacja Rodzin Katyńskich. muzeumkatynskie.pl. [dostęp 25 grudnia 2013].
  12. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 133. ISBN 978-83-7510-814-9.
  13. Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2011, s. 130-131. ISBN 978-83-7510-814-9.
  14. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 września 1993 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 19 września 1993 r., M.P. z 1993 r. Nr 471, poz. 471, s. 760
  15. M.P. z 2001 r. Nr 12, poz. 192
  16. Pierwsze nadanie Medalu Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej 8 kwietnia 2008 r., [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 24), Warszawa 2008, str. 253–255
  17. M.P. z 2010 r. Nr 40, poz. 587
  18. Zenona Bożena Mamontowicz-Łojek pochowana na Starych Powązkach (pol.). Interia.pl, 2010-04-20.

Bibliografia[edytuj]