Bobowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Bobowa (ujednoznacznienie).
Bobowa
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Widok na miasto
Herb Flaga
Herb Bobowej Flaga Bobowej
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Bobowa
Data założenia 1339
Prawa miejskie od 1339 do 1934[1]
od 2009
Burmistrz Wacław Ligęza
Powierzchnia 7,2 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3086[2]
429,8 os./km²
Strefa numeracyjna +48 18
Kod pocztowy 38-350
Tablice rejestracyjne KGR
Położenie na mapie gminy Bobowa
Mapa lokalizacyjna gminy Bobowa
Bobowa
Bobowa
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Bobowa
Bobowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bobowa
Bobowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bobowa
Bobowa
Ziemia49°42′31″N 20°56′41″E/49,708611 20,944722
TERC (TERYT) 1205034
SIMC 0417728
Urząd miejski
Rynek 21
38-350 Bobowa
Strona internetowa
BIP

Bobowamiasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa, nad rzeką Białą[3]. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 981 oraz linia kolejowa nr 96 ze stacją Bobowa oraz przystankiem kolejowym Bobowa Miasto.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1339[4], położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bieckim w województwie krakowskim[5]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Miasto jest siedzibą gminy Bobowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą wzmiankę historyczną o istniejącej już miejscowości datuje się na rok 1339. Kolejna pochodzi z Kroniki Jana Długosza, gdzie autor wspomina o dowódcy 46. chorągwi Zygmuncie z Bobowej. Około 1522. pojawia się nowy właściciel, Achacy Jordan z Zakliczyna herbu Trąby, kasztelan biecki i starosta sądecki. W rękach Jordanów Bobowa pozostaje przez ponad 100 lat, przechodząc kolejno w ręce syna Achacego, Mikołaja, zagorzałego arianina (bracia polscy), oraz wnuka, również Achacego, sędziego grodzkiego krakowskiego.

W 1740 właścicielem Bobowej został Stanisław Łętowski z Łętowa. Po Stanisławie Łętowskim dziedzictwo przejął jego syn, Franciszek Łętowski (zm. 17 kwietnia 1811), a po jego śmierci Bobową odziedziczył syn Franciszka i Teresy, biskup krakowski Ludwik Łętowski (1786–1868), który sprzedał ją dziedzicowi Siedlisk i innych okolicznych wsi, Michałowi Miłkowskiemu.

Dawniej był to znany ośrodek chasydyzmu z siedzibą dynastii cadyków Halberstamów, którzy prowadzili w Bobowej słynną jesziwę[6].

W 1889 Stanisław Wyspiański w czasie artystycznej podróży po okolicy odwiedził Bobową. Wykonał tu 10 szkiców. Stały się one jedyną pamiątką dawnego wyglądu miasta, bo w tym samym roku strawił miasto trzeci w historii wielki pożar.

W 1916 odwiedzał miasto Józef Piłsudski, gdzie był gościem Długoszowskich. Bolesław Wieniawa-Długoszowski, który tu wychował się w dworku, był później jego adiutantem. Bezpośrednio przed bitwą warszawską z bolszewikami w 1920 odwiedził tu przyszłą żonę i córki – stąd udał się do Dęblina.

W 1941 miała miejsce likwidacja getta żydowskiego.

9 lipca 1943 wieś została spacyfikowana. W trakcie akcji dowodzonej przez gestapowca Juliusa Garblera oraz dowódcę posterunku żandarmerii z Dębicy Hansa Kocha, Niemcy zabili 18 osób, w tym członków podziemnych organizacji. 50 mieszkańców zostało wywiezionych na roboty przymusowe do Niemiec[7].

W latach 1339–1934 miejscowość posiadała prawa miejskie. Następnie do końca roku 2008 była wsią. 1 stycznia 2009 odzyskała status miasta[8].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Bobowa jest również jedną z nielicznych miejscowości w Polsce, w których wyrabia się koronki metodą klockową. Od 2000 w pierwszej dekadzie października odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej, na którym można oglądać rękodzieło z różnych krajów Europy (również eksponaty muzealne), a także uczestniczyć w warsztatach koronkarskich i nabyć gotowe koronki.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Bobowej w 2014 roku[2].


Piramida wieku Bobowa.png

W 2016 Bobową zamieszkiwało 3101 mieszkańców[9].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[10]

Inne zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • dwór Długoszewskich z XVII w. zwany „zamkiem”, w którym zamieszkiwała m.in. rodzina Długoszowskich, będąca jednym z właścicieli Bobowej. Tu wychował się Bolesław Wieniawa-Długoszowski, późniejszy osobisty adiutant marszałka Piłsudskiego;
  • fortyfikacje z XVII w;
  • zamczysko Berdechów w miejscu zamku wzmiankowanego w latach 1436, 1461, 1479, które położone jest 1,5 km na północny wschód od rynku. Obecnie widoczne są jedynie pozostałości wałów;
  • cmentarz wojenny nr 132 – Bobowa.

Ludzie związani z Bobową[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Bobowej.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Bobową.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony Szalowa – Bobowa – BukowiecJamna (bacówka)

Media[edytuj | edytuj kod]

  • Regionalny Portal Informacyjny Bobowa24.pl[14]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Kwiatek: Polska – urokliwy świat małych miasteczek. Warszawa: Sport i Turystyka – Muza, 2002, s. 200. ISBN 83-7200-965-1.
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Bobowa, w oparciu o dane GUS.
  3. GUS. Rejestr TERYT.
  4. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 159.
  5. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, s. 1.
  6. Grzegorz Kubal, Bobowa w gminie i okolicy. Krosno, 1999 ​ISBN 83-88126-10-5​.
  7. Józef Fajkowski, Jan Religa: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 1981, s. 424
  8. Dz.U. z 2008 r. Nr 137, poz. 860 (Fotokopia).
  9. /, Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2018-01-11] (pol.).
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-06-30.
  11. Zbigniew Łabno (pol.). nekrologi.wyborcza.pl. [dostęp 2016-01-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-08)].
  12. Stanisław Pater. nekrologi.net, 5 maja 2015. [dostęp 2016-07-10].
  13. Stanisław Pater – rozwiązanie AK z Bobowej. gryfittv.pl, 16 kwietnia 2015. [dostęp 2016-07-10].
  14. Bobowa24.pl.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]