Boeing KC-46

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Boeing KC-46A Pegasus[1]
Boeing KC-46A Pegasus[1]
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Boeing
Typ latająca cysterna/samolot transportowy
Załoga 3
Historia
Data oblotu 25 września 2015
Lata produkcji 2013-[2]
Egzemplarze 1
Dane techniczne
Napęd 2 × Pratt & Whitney PW4062
Moc 2 × 289,13 kN
Wymiary
Rozpiętość 47,5 m
Długość 50,4 m
Szerokość kadłuba 5,03 m
Wysokość 16,1 m
Masa
Startowa 188 241 kg
Paliwa 96 265 kg
Zapas paliwa 94 198 kg (do przetoczenia)
Osiągi
Prędkość maks. 0,86 Ma (913 km/h)
Prędkość przelotowa 0,80 Ma (851 km/h)
Dane operacyjne
Liczba miejsc
114 pasażerów lub 54 nosze
Przestrzeń ładunkowa
18 palet typu 463L lub 29 484 kg
Użytkownicy
United States Air Force

Boeing KC-46 Pegasus – amerykański powietrzny tankowiec i samolot transportowy, wersja rozwojowa Boeing KC-767A, projektowany jako następca Boeing KC-135 Stratotanker, wykorzystywanego w tej roli od 1957 roku. Samolot ma zabierać więcej paliwa od KC-767, otrzyma nowy przewód sztywny oraz kokpit firmy Honeywell pochodzący z modelu Boeing 787. Wczesne wizje samolotu przewidywały też skrzydła z wingletami, z których później zrezygnowano.

Program KC-X[edytuj | edytuj kod]

W odróżnieniu od konkursu na pierwszy odrzutowy tankowiec dostawcy samolotu tankującego nowej generacji, dla zastąpienia 50-letnich Boeing KC-135 nie można było wybrać spośród kilku amerykańskich producentów, ponieważ po przejęciu wytwórni McDonnell Douglas, Boeing stał się monopolistą w USA na rynku odrzutowców pasażerskich i transportowych. Potencjalny konkurent Lockheed Martin skupił się w tym czasie na produkcji C-130 Hercules i F-16 Fighting Falcon oraz nad realizacją zalecania na F-35 Lightning II.

W maju 2002 United States Air Force miało 604 tankowce, w tym 411 KC-135R (z nowymi silnikami CMF-56), 134 KC-135E (z silnikami JT3D z B707) i 59 KC-10 Extender. W 2003 USAF zaproponowało leasing 100 KC-767 (Boeing 767-200ER) oraz ich wykup w 2017 dla zastąpienia KC-135E.[3] Konkurencyjną propozycję przedstawił też Airbusa, ale nie znalazła uznania USAF. Po pierwszej negatywnej opinii o leasingu jako zbyt kosztownym, propozycję zmieniono na leasing 20 maszyn, a następnie bezpośredni zakup 80 sztuk. Senacka komisja sił zbrojnych z czynnym udziałem senatora Johna McCaina nie wyraziła zgody na leasing i we wrześniu 2003 skierowała list do Departamentu Obrony w celu zbadania propozycji i określenia alternatyw. W lutym 2004 roku sekretarz obrony Donald Rumsfeld w oczekiwaniu na raport wstrzymał proces pozyskania tankowców[4]. Jedna z osób odpowiedzialnych za postępowanie znalazła zatrudnienie u Boeinga, a inna o nią zabiegała. W wyniku śledztwa dwie osoby skazano na dziewięć i cztery miesiące więzienia, Boeing zgodził się zapłacić 615 mln USD kary, a dyrektor generalny firmy podał się do dymisji[5]. Jak się później okazało, Boeing oczekiwał za tankowce 16 mld USD więcej niż były one warte[6].

W 2007 do nowego postępowania nazwanego KC-X zgłosiło się, oprócz Boeinga, konsorcjum Northrop Grumman-EADS proponując maszynę Airbus A330 MRTT (dla celów marketingowych nazywany Northrop Grumman KC-30), który bazował na większym i młodszym Airbus A330-200. Siły powietrze ogłosiły chęć zakupu 179 samolotów, a preferowane było, aby nowe cysterny oferowały większy zasięg, ekonomiczność oraz większy zapas paliwa od maszyn zastępowanych. Wartość kontraktu oszacowano na 35 mld USD. W lutym 2008 ogłoszono zwycięstwo samolotu Airbusa, który zobowiązał się zbudować w USA nową linie montażową dla zamawianych samolotów oraz nowo projektowanych transportowych A330-200F[7][8]. Kluczem do zwycięstwa był ładunek zabieranego paliwa, większy o 20% od konkurencyjnego Boeinga - 111 ton dla A330 MRTT i tylko 91,6 ton u Boeinga KC-767, dla porównania KC-135 zabierał 90,7 ton paliwa[9]. Wojsko nadało nowej cysternie oznaczenie KC-45A, a pierwsze dostawy zaplanowano na 2013 rok[8]. Boeing oprotestował decyzje, kwestionując kryteria wyboru, co wraz z protestami jego pracowników i wspierających go kongresmenów doprowadziło do anulowania zakupu[10][11][12][7].

W 2009 roku sekretarz obrony Robert Gates ogłosił 373 nowe kryteria, a decydujące przy zakupie miał być koszt użytkowania przez kolejne 40 lat. amerykański Northrop ogłosił, że nie złoży swojej nowej oferty ponieważ nowe wymagania preferowały mniejszy samolot Boeinga, EADS zdecydował o samotnym starcie w przetargu, podtrzymując chęć otwarcia linii montażu finalnego w Mobile, w stanie Alabama[10]. W 2010 roku USAF wysłały recenzje wstępnych propozycji obu oferentów na adresy konkurentów, te przeznaczone dla Airbusa do Boeinga i na odwrót[13]. Na sam koniec postępowania Antonow wspólnie z US Aerospace zaproponowali stworzenie nieistniejącego An-112KC, który miał być zmodyfikowanym samolotem An-124[14], ale dokumenty zostały dostarczone po terminie, przez co nie były rozpatrywane[15].

Tym razem Airbus reklamował się jako samolot kompletny i już oblatany, podczas gdy oferta Boeinga oznaczała stworzenie nowej wersji samolotu opartej na KC-767[9][12]. Boeing zachęcał oszczędnością, mniejszy samolot był tańszy w zakupie, eksploatacji, nie wymagający dużych inwestycji w infrastrukturę, ale sugerował także że samolot jest amerykański i zagwarantuje 50 tysięcy miejsc pracy, podczas gdy Airbus byłby montowany z części sprowadzanych w większości z Europy[9][7]. Media w USA ochrzciły KC-X mianem Wojny Tankowców[16].

24 lutego 2011 propozycja Boeinga bazująca na KC-767 została ogłoszona zwycięzcą konkursu na nowy tankowiec USAF, samolotowi nadano oznaczenie KC-46A, a pierwsze 18 sztuk ma zostać dostarczonych do 2017[10]. EADS North America poinformowało, że nie oprotestuje tej decyzji[6].

W czerwcu 2011 Boeing wybrał ponad 800 poddostawców z 40 stanów.[17] Montaż pierwszego egzemplarza rozpoczęto 26 czerwca 2013.[2] Prace projektowe nad samolotem zakończono w sierpniu 2013.[18] Montaż czwartego, ostatniego egzemplarza testowego rozpoczęto w styczniu 2014 roku.[19] 20 lutego 2014 USAF poinformowały, że samolot będzie nosił nazwę Pegasus (pol. Pegaz)[20].

28 grudnia 2014 roku odbył się pierwszy lot demonstratora (bez możliwości przetaczania paliwa), Boeinga 767-2C o numerze seryjnym EMD1[21]. W sierpniu samolot zakończył próby flatterowe i uzyskał certyfikat do lotów z zasobnikami tankującymi i bomem paliwowym. Pierwszy prototyp jest przeznaczony do uzyskania zmienionego certyfikat typu (ATC) FAA. Pierwszy przedseryjny KC-46 nr EMD2 w docelowej konfiguracji oblatano 25 września 2015[22]. Samolot przeznaczono do uzyskania uzupełniającego certyfikatu typu (STC) i certfikatu wojskowego. Trzeci samolot będzie kolejnym 767-2C, a czwarty kolejnym kompletnym KC-46A[23].

W Pegasusie zastosowano nowy wysięgnik sztywny typu fly-by-wire, czyli sterowany joystickiem za pośrednictwem komputera, o wydajności 4540 l/min, zapożyczony z KC-10. Operator wykorzystuje 24-calowy 3-wymiarowy ekran i okulary stereoskopowe oraz 3 ekrany podglądowe. Dostawcą zasobników z przewodami elastycznymi, o wydajności ok. 1200 l/min, jest brytyjski Cobham[23]. W pierwszym etapie prób w locie w październiku 2015 badane było zachowanie aerodynamiczne samoloty z wysuniętymi przewodami tankującymi[24]. W następnym etapie trwającym ok. 6 miesięcy przeprowadzane są testy przetaczania paliwa do różnych rodzajów statków powietrznych[22].

Wersje[edytuj | edytuj kod]

KC-46A
Oznaczenie pierwszej wersji produkcyjnej, podajnik sztywny i trzy przewody giętkie. Bazowe B767-2C będą produkowane w Seattle-Everett, a doposażane w Oklahoma City. Konstrukcja wykorzystuje kokpit Boeinga 767-200. skrzydła z 767-300 oraz awionikę Honeywell z Boeinga 787.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

 Stany Zjednoczone

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. KC-46A Pegasus. boeing.com, dostęp: 2015-10-12.
  2. a b Boeing Begins Assembly of 1st KC-46A Tanker Aircraft. boeing, 26 czerwca 2013.
  3. KC-135 Stratotanker, globalsecurity.org
  4. KC-767 Lease Deal (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2011-08-10].
  5. Price of Boeing scandals: $615 million U.S. penalty (ang.). seattletimes, 2006-05-15. [dostęp 2012-12-29].
  6. a b EADS nie oprotestuje wyniku przetargu. altair.com.pl, 2011-03-09. [dostęp 2011-08-10].
  7. a b c Wybór samolotu tankującego USAF w marcu. altair.com.pl, 2008-02-13. [dostęp 2011-08-10].
  8. a b Tankowiec USAF od Airbusa!. altair.com.pl, 2008-03-01. [dostęp 2011-08-10].
  9. a b c Oferty EADS i Boeinga. altair.com.pl, 2011-02-11. [dostęp 2011-08-10].
  10. a b c A jednak Boeing!. altair.com.pl, 2011-02-25. [dostęp 2011-08-10].
  11. GAO uwzględnia protest Boeinga. altair.com.pl, 2008-06-19. [dostęp 2011-08-10].
  12. a b Przetarg na tankowce został anulowany. altair.com.pl, 2008-07-11. [dostęp 2011-08-10].
  13. USAF pomyliły EADS z Boeingiem. altair.com.pl, 2010-11-22. [dostęp 2011-08-10].
  14. Antonow w przetargu na KC-X. altair.com.pl, 2010-09-03. [dostęp 2011-08-10].
  15. Protest US Aerospace. altair.com.pl, 2010-08-05. [dostęp 2011-08-10].
  16. Rebecca Grant: 9 Secrets of the Tanker War.
  17. Boeing Names KC-46 Tanker Suppliers. boeing, 22 czerwca 2011.
  18. US Air Force, Boeing Finalize KC-46A Tanker Aircraft Design. boeing, 4 sierpnia 2013.
  19. Boeing Starts Assembly of Final KC-46A Test Aircraft.boeing, 16 stycznia 2014.
  20. KC-46A tanker gets new name: Pegasus. militarytimes, 20 lutego 2014.
  21. Łukasz Golowanow: Pierwszy lot (prawie) KC-46. Konflikty.pl, 29 grudnia 2014. [dostęp 2014-12-29].
  22. a b Pierwszy lot KC-46A. altair, 28 września 2015.
  23. a b International Opportunities for KC-46A. miltechmag.com, 30 czerwca 2014.
  24. Pegasus demonstruje zdolności. altair, 12 października 2015.