Przejdź do zawartości

Boeing Starliner-1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Boeing Starliner-1
Emblemat Boeing Starliner-1
Dane misji
Zaangażowani

Boeing, ULA

Pojazd
Statek kosmiczny

Boeing Starliner

Masa pojazdu

13 000 kg

Rakieta nośna

Atlas V N22

Start
Miejsce startu

Przylądek Canaveral, SLC-41

Orbita okołoziemska
Inklinacja orbity

51.66°

Lądowanie
Czas trwania misji

180 dni (planowane)

Boeing Starliner-1[1], zwana również Post Certification Mission-1 (PCM-1)[2] – planowana jako pierwsza operacyjna misja statku kosmicznego Boeing Starliner na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w ramach programu Commercial Crew Program. Początkowo przewidywano, że będzie to pierwszy załogowy lot statku po zakończeniu testowej misji Boeing Crew Flight Test[3], jednak w związku z poważnymi nieprawidłowościami technicznymi ujawnionymi podczas misji, przyszłe loty statku uległy znacznym opóźnieniom[4].

Według stanu na listopad 2025 roku termin kolejnego startu Starlinera pozostaje nieokreślony[5]. Zakłada się, że misja może zostać przesunięta najwcześniej na początek 2026 roku, a jej misja, która pierwotnie miała być załogowa, może zostać zmieniona na misję bezzałogową o charakterze podobnym do poprzednich lotów statku Starliner[5].

Załoga

[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi na to, że będzie to pierwszy lot operacyjny Starlinera, na jego pokładzie nie powinien znaleźć się rosyjski kosmonauta, gdyż Roskosmos oświadczył, że nie chce umieszczać rosyjskich kosmonautów na pokładzie Starlinera, dopóki nie odbędzie on lotów w ramach programu Commercial Crew Program[6].

W dniu 18 kwietnia 2022 roku NASA poinformowała, że nie sfinalizowała, który z astronautów Starlinera, w tym Barry Wilmore, Edward M. Fincke i Sunita Williams, poleci w misji CFT lub w tej misji[7]. 16 czerwca 2022 roku NASA potwierdziła, że Boeing Crew Flight Test będzie dwuosobowym lotem testowym, a Williams została przydzielona do misji CFT[8][9].

30 września 2022 roku Scott D.Tingle został przydzielony jako dowódca misji Boeing Starliner-1, a Edward M. Fincke został przydzielony do misji jako pilot[10]. Edward M. Fincke został również rezerwowym członkiem załogi Boeing Crew Flight Test[11].

22 listopada 2023 roku Joshua Kutryk został przydzielony do misji Boeing Starliner-1 przez Kanadyjską Agencję Kosmiczną[12].

Z powodu opóźnień, kilku astronautów pierwotnie przydzielonych do misji Boeing Starliner-1 zostało przeniesionych do innych misji: W 2018 roku Sunita Williams miała polecieć w misji Starliner-1[13], jednak później została przeniesiona do Boeing Crew Flight Test[14]. 25 sierpnia 2020 astronautka Jeanette Epps została dodana do misji Starliner-1[15], a w sierpniu 2023 roku została przeniesiona do misji SpaceX Crew-8[16]. 21 maja 2021 roku Kōichi Wakata został oficjalnie dodany do misji Boeing Starliner-1, ale ostatecznie został przeniesiony do misji SpaceX Crew-5, która wystartowała w październiku 2022 roku[17][18].

27 marca 2025 roku Edward Fincke i Kimiya Yui zostali przekierowani do misji SpaceX Crew-11 w związku z trwającymi testami statku Boeing Starliner Calypso po ujawnieniu problemów technicznych podczas misji Boeing Crew Flight Test[19].

4 listopada 2025 roku Scott D. Tingle został wycofany z misji Starliner-1 i został mianowany szefem Biura Astronautów NASA[20].

Jako że Starliner-1 ma stanowić pierwszy lot operacyjny w ramach programu Commercial Crew Program, nie przewiduje się udziału rosyjskiego kosmonauty; Roskomos zadeklarował, że nie wyśle swoich kosmonautów na pokład statku Starliner do czasu przeprowadzenia udanych misji certyfikacyjnych[21].

Główna załoga
Pozycja Astronauta
Dowódca Nie określono
Pilot Nie określono
Specjalista misji Kanada Joshua Kutryk, CSA
Specjalista misji Nie określono

Misja Starliner-1 była pierwotnie planowana jako pierwsze ponowne użycie statku kosmicznego Starliner. Egzemplarz przeznaczony do lotu został po raz pierwszy wykorzystany podczas bezzałogowej misji demonstracyjnej Boeing Orbital Flight Test w grudniu 2019 roku. 22 grudnia 2019 roku Sunita Williams, która była wówczas przypisana jako przyszła dowódczyni misji, ogłosiła nazwę statku Calypso[22]. Pojazd ten został jednak przekierowany do misji Boeing Crew Flight Test, natomiast dla Starliner-1 przewidziano użycie statku Spacecraft 2, który został wykorzystany w drugiej bezzałogowej misji demonstracyjnej Boeing Orbital Flight Test 2.

W wyniku licznych problemów technicznych ujawnionych podczas misji Boeing Crew Flight Test, w tym decyzji NASA o niewykorzystywaniu Starlinera do powrotu astronautów na Ziemię ze względów bezpieczeństwa, proces certyfikacji statku został istotnie utrudniony[23][24]. Istnieje możliwość, że Boeing będzie zobowiązany do przeprowadzenia drugiej demonstracyjnej misji załogowej, co spowodowałoby dalsze, znaczące opóźnienia przy realizacji misji Starliner-1[25].

Według informacji wewnętrznych Boeing dążył do doprowadzenia statku do pełnej gotowości operacyjnej tak, aby wypełnić przypisany mu slot w programie Commercial Crew Program w 2025 roku[26]. Cel ten nie został jednak osiągnięty, ponieważ sytuację dotyczącą przyszłych lotów Starlinera szczegółowo omówiono dopiero podczas konferencji prasowej 10 lipca 2025 roku, którą przeprowadził Steve Stich, dyrektor programu Commercial Crew[27]. Wskazał on, że kolejny lot Starlinera będzie najprawdopodobniej lotem bezzałogowym[28], a główną przeszkodę w rozwoju pojazdu stanowią zawory utleniacza, w szczególności problemy z utrzymaniem wymaganych parametrów temperaturowych pozwalających na właściwe dawkowanie paliwa[29]. Podkreślił jednocześnie, że prace postępują, a NASA pozostaje optymistycznie nastawiona do możliwości przeprowadzenia kolejnego załogowego lotu Starlinera w ramach drugiego slotu programu, najwcześniej w drugiej połowie 2026 roku[26].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Commercial Crew Press Kit. nasa.gov.
  2. Jeff Foust, NASA and Roscosmos planning to add mission to seat barter agreement [online], SpaceNews, 5 marca 2023 [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  3. Boeing’s Starliner Makes Progress Ahead of Flight Test with Astronauts - NASA [online], 28 sierpnia 2020 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  4. NASA Updates 2025 Commercial Crew Plan - NASA [online], 15 października 2024 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  5. 1 2 NASA says no decision yet on whether next Boeing Starliner flight will carry crew [online], Reuters, 6 czerwca 2025 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  6. NASA official sees possibility of expanding integrated flight deal with Russia [online], TASS [dostęp 2024-03-30].
  7. Stephen Clark, Starliner astronauts eager to see results from crew capsule test flight – Spaceflight Now [online] [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  8. NASA Updates Astronaut Assignments for Boeing Starliner Test Flight – NASA [online] [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  9. William Harwood, NASA revises crew for first piloted flight of Boeing's Starliner capsule – CBS News [online], cbsnews.com, 16 czerwca 2022 [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  10. NASA Updates Crew Assignments for First Starliner Crew Rotation Flight. nasa.gov, 2022-09-30. [dostęp 2024-03-30]. (ang.).
  11. Sean Potter: NASA Updates Astronaut Assignments for Boeing Starliner Test Flight. NASA, 2022-06-16. [dostęp 2022-06-17].
  12. James Cawley: Mission Specialist Assigned to NASA’s Boeing Starliner-1 Mission. NASA, 2023-11-22. [dostęp 2023-11-22].
  13. NASA Assigns Crews to First Test Flights, Missions on Commercial Spacecraft – NASA [online] [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  14. NASA Assigns Crews to First Test Flights, Missions on Commercial Spacecraft. nasa.gov, 2018-08-03. [dostęp 2024-03-30]. (ang.).
  15. Boeing Statement on Starliner-1 Crew Assignment [online], MediaRoom [dostęp 2024-03-30].
  16. Space Station Assignments Out for NASA’s SpaceX Crew-8 Mission. nasa.gov, 2023-08-05. [dostęp 2024-03-30]. (ang.).
  17. NASA, Boeing target July 30 for redo of Starliner test flight to ISS [online], Orlando Sentinel, 21 maja 2021 [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  18. NASA Announces Astronaut Changes for Upcoming Commercial Crew Missions – NASA [online] [dostęp 2024-03-30] (ang.).
  19. NASA Shares SpaceX Crew-11 Assignments for Space Station Mission - NASA [online] [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  20. Scott Tingle named NASA's new chief astronaut, succeeds ISS crewmate Joe Acaba [online], collectSPACE.com [dostęp 2025-11-22].
  21. NASA official sees possibility of expanding integrated flight deal with Russia [online], TASS [dostęp 2025-11-22].
  22. Sunita Williams, A couple of the awesome people who brought Calypso home! Thank you Steve and Kayva! [online], x.com, 22 grudnia 2019 [dostęp 2025-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2024-11-30] (ang.).
  23. Jackie Wattles, Boeing Starliner astronaut: ‘We found some things that we just could not get comfortable with’ [online], CNN, 13 września 2024 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  24. NASA, Boeing Welcome Starliner Spacecraft to Earth, Close Mission - NASA [online] [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  25. Stephen Clark, NASA’s Starliner decision was the right one, but it’s a crushing blow for Boeing [online], Ars Technica, 25 sierpnia 2024 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  26. 1 2 Josh Dinner, 'Doghouse' days of summer — Boeing's Starliner won't fly again until 2026, and without astronauts aboard [online], Space, 17 lipca 2025 [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  27. NASA Sets Briefings for SpaceX Crew-11 Mission to Space Station - NASA [online] [dostęp 2025-11-22] (ang.).
  28. With delay until 2026, Boeing Starliner next flight may not carry humans, NASA says [online] [dostęp 2025-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-27] (ang.).
  29. NASA, Boeing Prepare for Starliner Testing - NASA [online], 27 marca 2025 [dostęp 2025-11-22] (ang.).