Bogdan Borusewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bogdan Borusewicz
Bogdan Borusewicz 04 Senate of Poland.JPG
Data i miejsce urodzenia 11 stycznia 1949
Lidzbark Warmiński
Wicemarszałek Senatu IX kadencji
Okres od 12 listopada 2015
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Marszałek Senatu
Okres od 20 października 2005
do 11 listopada 2015
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Poprzednik Longin Pastusiak
Następca Stanisław Karczewski
Tymczasowo wykonujący obowiązki prezydenta RP
Okres od 8 lipca 2010
do 8 lipca 2010
Poprzednik Bronisław Komorowski
Następca Grzegorz Schetyna
Odznaczenia
Odznaka Honorowa za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego Wielki Krzyż Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (Litwa) Order Za Zasługi I klasy (Ukraina) Narodowy Order Zasługi Republiki Malty II Klasy Order Gwiazdy Polarnej (Mongolia) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Polarnej (od 1975) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Zasługi Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia)

Bogdan Michał Borusewicz (ur. 11 stycznia 1949 w Lidzbarku Warmińskim) – polski polityk, działacz opozycji demokratycznej w latach PRL.

Poseł na Sejm I, II, III kadencji (1991–2001), od 2005 senator VI, VII, VIII i IX kadencji, w latach 2005–2015 marszałek Senatu VI, VII i VIII kadencji, od 2015 wicemarszałek Senatu IX kadencji. 8 lipca 2010 był tymczasowo wykonującym obowiązki prezydenta RP. Od 2013 wiceprzewodniczący PO.

Życiorys[edytuj]

Wykształcenie[edytuj]

Absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni-Orłowie. Z wykształcenia historyk, w 1975 ukończył studia na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Promotorem jego pracy magisterskiej był profesor Ryszard Bender, który w 2007, na pierwszym posiedzeniu Senatu VII kadencji, jako marszałek senior przekazał Bogdanowi Borusewiczowi prowadzenie obrad po jego wyborze na stanowisko marszałka Senatu[1].

Działalność opozycyjna w PRL[edytuj]

W 1968, jeszcze jako licealista, został skazany na karę trzech lat pozbawienia wolności za rozklejanie ulotek własnej produkcji dotyczących wydarzeń marcowych. W izolacji więziennej pozostawał przez okres półtora roku[2]. W 1976 brał udział w akcji pomocy robotnikom Radomia. Został członkiem Komitetu Obrony Robotników. W latach 1977–1978 współorganizował Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża, był również w zespole pisma „Robotnik”.

W 1980 brał udział w przygotowywaniu strony organizacyjnej strajku sierpniowego w Stoczni Gdańskiej i opracowywaniu postulatów strajkowych. Brał udział w zakładaniu NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu 13 grudnia 1981 stanu wojennego ukrywał się i organizował struktury podziemne NSZZ „S”. Był m.in. przewodniczącym zarządu Regionu Gdańskiego oraz wiceprzewodniczącym Komisji Krajowej.

9 stycznia 1986 został zatrzymany w wyniku zorganizowanej przez funkcjonariuszy SB zasadzki w podziemnej drukarni przy ul. Sokolej w Gdańsku. Na jego trop natrafiono w wyniku donosu ze strony tajnego współpracownika, który wynajmował lokal na drukarnię. Bogdan Borusewicz w izolacji więziennej przebywał do września 1986, kiedy to został zwolniony na mocy amnestii[3][4]. Wspierał strajk majowy i sierpniowy w Stoczni Gdańskiej w 1988.

Działalność w III RP do 2005[edytuj]

Podczas spotkania z Aung San Suu Kyi (2012)
Z metropolitą Sawą i patriarchą Cyrylem (2012)
Ze szwedzką parą królewską: Karolem XVI Gustawem i królową Sylwią (2011)
Podczas zaprzysiężenia Bronisława Komorowskiego przed Zgromadzeniem Narodowym (2010)
Podczas spotkania z XIV Dalajlamą w Senacie (2008)
Podczas uroczystości podpisania ustawy upoważniającej prezydenta do ratyfikacji Traktatu lizbońskiego (2008)

W lutym 1991 na III Zjeździe „Solidarności” był jednym z kandydatów (obok Mariana Krzaklewskiego i Lecha Kaczyńskiego) na stanowisko przewodniczącego Związku (po rezygnacji Lecha Wałęsy, który w grudniu 1990 został wybrany na prezydenta).

Od 1991 do 2001 sprawował mandat posła I, II i III kadencji Sejmu. W I kadencji pełnił funkcję przewodniczącego Klubu Parlamentarnego NSZZ „Solidarność” oraz przewodniczącego Komisji Nadzwyczajnej do zbadania skutków stanu wojennego. Opowiadał się za współpracą z Unią Demokratyczną, m.in. przy tworzeniu rządu Hanny Suchockiej. Sprzeciwiał się, wbrew stanowisku NSZZ „S”, uchwaleniu wotum nieufności dla tego gabinetu w maju 1993. Po rozwiązaniu parlamentu przez prezydenta odszedł ze związku, a w wyborach parlamentarnych w tym samym roku wystartował z listy Unii Demokratycznej. W II kadencji Sejmu był m.in. przewodniczącym Komisji ds. Służb Specjalnych. W 1994 został członkiem Unii Wolności.

Z listy UW był posłem III kadencji. W rządzie Jerzego Buzka pełnił funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podał się do dymisji w 2000 po wyjściu Unii Wolności z koalicji rządowej. W wyborach parlamentarnych w 2001 nie zdobył mandatu.

Od października 2001 do września 2005 był członkiem zarządu województwa pomorskiego. W 2002 bez powodzenia startował w wyborach samorządowych na urząd prezydenta Gdańska (zdobył 16,32% głosów). Uzyskał wówczas mandat radnego miasta, z którego wkrótce zrezygnował. Został wyróżniony tytułem honorowego obywatela miasta Gdańska.

W 2005 nie przystąpił do tworzonej przez działaczy Unii Wolności Partii Demokratycznej – demokraci.pl, nie zgadzając się na udział w nowym ugrupowaniu osób związanych z SLD. Udzielił również poparcia Lechowi Kaczyńskiemu jako kandydatowi na prezydenta[5].

Działalność w III RP od 2005[edytuj]

Jako kandydat niezależny (reprezentujący Komitet Wyborczy Wyborców Bogdana Borusewicza)[6], będąc popieranym przez PiS oraz PO, uzyskał mandat senatora w wyborach parlamentarnych w 2005, startując w okręgu gdańskim. 20 października tego samego roku głosami senatorów Prawa i Sprawiedliwości oraz Platformy Obywatelskiej został wybrany na marszałka Senatu VI kadencji. Zakończył urzędowanie z dniem 4 listopada 2007.

W wyborach parlamentarnych w 2007 zdecydował się wystartować do Senatu jako kandydat Platformy Obywatelskiej. Po raz drugi uzyskał mandat senatora z okręgu gdańskiego (z wynikiem 267 066 głosów)[7]. Nie przystąpił do klubu parlamentarnego PO, pozostając senatorem niezrzeszonym. 5 listopada 2007, podczas pierwszego posiedzenia izby wyższej parlamentu, został ponownie wybrany na urząd marszałka Senatu (z rekomendacji PO).

20 maja 2010 został powołany przez tymczasowo wykonującego obowiązki Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego w skład Rady Bezpieczeństwa Narodowego[8].

8 lipca 2010 w wyniku rezygnacji Bronisława Komorowskiego z funkcji marszałka Sejmu Bogdan Borusewicz jako marszałek Senatu przejął tymczasowo obowiązki prezydenta RP. Funkcję tę pełnił przez niecałe 10 godzin, tj. do czasu wyboru tego samego dnia Grzegorza Schetyny na nowego marszałka Sejmu.

W 2011 wstąpił do PO[9]. Z jej ramienia wystartował w wyborach parlamentarnych w tym samym roku. W jednomandatowym okręgu wyborczym nr 65 uzyskał reelekcję, otrzymując 147 909 głosów[10]. 8 listopada 2011 podczas pierwszego posiedzenia Senatu VIII kadencji został wybrany kolejny raz na marszałka Senatu.

14 grudnia 2013 objął funkcję wiceprzewodniczącego PO. W 2015 był jednym z założycieli komitetu wyborczego Bronisława Komorowskiego w wyborach prezydenckich[11]. W wyborach w tym samym roku został ponownie wybrany na senatora (dostał 122 543 głosy)[12]. 12 listopada 2015 wybrany na wicemarszałka Senatu IX kadencji[13].

Życie prywatne[edytuj]

Syn Konstantego i Rozalii. Był mężem zmarłej w 2002 byłej działaczki Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i „Solidarności” oraz senator II kadencji, Aliny Pienkowskiej. Ma dwoje dzieci.

Wyniki wyborcze[edytuj]

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
1991 Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” Sejm I kadencji nr 22 50 171 (10,18%)T[14]
1993 Unia Demokratyczna Sejm II kadencji nr 11 21 885 (3,98%)T[15]
1997 Unia Wolności Sejm III kadencji nr 11 14 786 (2,59%)T[16]
2001 Unia Wolności Sejm IV kadencji nr 24 5059 (1,40%)N[17]
2002 KWW Obywatelski Komitet Bogdana Borusewicza Prezydent Miasta Gdańska 20 036 (16,32%)N[18]
Rada Miasta Gdańska IV kadencji nr 6 2272 (9,99%)T[19]
2005 KWW Bogdana Borusewicza Senat VI kadencji nr 24 101 541 (29,04%)T[6]
2007 Platforma Obywatelska RP Senat VII kadencji nr 24 267 066 (56,41%)T[7]
2011 Platforma Obywatelska RP Senat VIII kadencji nr 65 147 909 (62,49%)T[10]
2015 Platforma Obywatelska RP Senat IX kadencji nr 65 122 543 (53,03%)T[12]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. Stenogram z 1. posiedzenia Senatu RP VII kadencji. [dostęp 8 lipca 2010].
  2. Maciej Sandecki: Lekcja historii Gwiazdów i Wyszkowskiego. wyborcza.pl, 9 września 2008. [dostęp 8 lipca 2010].
  3. Mirosław Maciorowski. Kalendarium. „Ale Historia”. 1 (207), s. 2, 4 stycznia 2016. 
  4. Grzegorz Majchrzak, Grzegorz Wołk: Na tropie Borsuka. polityka.pl, 9 grudnia 2014. [dostęp 8 marca 2016].
  5. Sylwetka Bogdana Borusewicza. tvn24.pl, 5 listopada 2007. [dostęp 31 maja 2014].
  6. a b Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  7. a b Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  8. Bronisław Komorowski powołał skład Rady Bezpieczeństwa Narodowego. gazeta.pl, 20 maja 2010. [dostęp 8 lipca 2010].
  9. Borusewicz wstępuje w szeregi Platformy. interia.pl, 11 czerwca 2011. [dostęp 11 czerwca 2011].
  10. a b Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  11. Bronisław Komorowski pierwszym zarejestrowanym kandydatem. popieramkomorowskiego.pl. [dostęp 23 kwietnia 2015].
  12. a b Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  13. Stanisław Karczewski marszałkiem Senatu. tvn24.pl, 12 listopada 2015. [dostęp 12 listopada 2015].
  14. M.P. z 1991 r. Nr 41, poz. 288
  15. M.P. z 1993 r. Nr 50, poz. 470
  16. M.P. z 1997 r. Nr 64, poz. 620
  17. Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  18. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  19. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 20 kwietnia 2016].
  20. Główną maksymą dzisiejszego spotkania jest „Labor omnia vincit – praca wszystko zwycięża” – minister Andrzej Halicki podczas konferencji „Od Solidarności do Samorządności”. mac.gov.pl, 28 sierpnia 2015. [dostęp 9 września 2015].
  21. Marszałek Senatu otrzymał Złotą Honorową Odznakę Krajowej Izby Gospodarczej. senat.pl. [dostęp 28 marca 2012].
  22. Małgorzata Pisarewicz: XVIII sesja Sejmiku Województwa Pomorskiego. urzad.pomorskie.eu, 25 kwietnia 2012. [dostęp 28 stycznia 2014].
  23. Apdovanotu asmenu duomenu baze (lit.). grybauskaite.is.lt. [dostęp 28 marca 2011].
  24. Указ Президента України № 698/2006 Про відзначення державними нагородами України громадян іноземних держав з нагоди 15-ї річниці незалежності України (ukr.). president.gov.ua. [dostęp 13 kwietnia 2011].
  25. Gazzetta tal-Gvern ta’ Malta / The Malta Government Gazette Nru./No. 18,545 (malt. • ang.). doi-archived.gov.mt, 9 lutego 2010. [dostęp 19 listopada 2013]. s. 1311.
  26. Marszałek Senatu otrzymał order Altan Gadas. senat.gov.pl, 25 listopada 2010. [dostęp 2 grudnia 2010].
  27. Borusewicz uhonorowany mongolską Gwiazdą Polarną. interia.pl, 24 listopada 2010. [dostęp 2 grudnia 2010].
  28. Borusewicz uhonorowany szwedzkim Orderem Gwiazdy Polarnej. polonia.wp.pl, 11 maja 2011. [dostęp 20 września 2011].
  29. Legia Honorowa dla marszałka Senatu. senat.gov.pl, 28 marca 2012. [dostęp 28 marca 2012].
  30. Ordonnance Souveraine n° 4.047 du 20 novembre 2012 portant nominations dans l’Ordre de Saint-Charles (fr.). Journal de Monaco (legimonaco.mc). [dostęp 10 grudnia 2013].
  31. Arsberetning 2012. Det kongelige hoff. (norw.). kongehuset.no, marzec 2013. [dostęp 5 grudnia 2013]. s. 44–45.
  32. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 27 listopada 2014].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]