Bogudzięki (rejon świsłocki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bogudzięki
Багудзенкі
Ilustracja
Dwór
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Rejon świsłocki
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Bogudzięki”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Bogudzięki”
Ziemia52°56′47,8″N 24°22′43,9″E/52,946611 24,378861
Portal Białoruś
Dwór

Bogudzięki (biał. Багудзенкі, Bahudzienki; ros. Богуденки, Bogudienki) – nieistniejący obecnie majątek[1][2] na Białorusi, w rejonie świsłockim obwodu grodzieńskiego[3], przyłączony w 1945 roku do Porozowa. Na jego terenie stał zachowany do dziś dwór nad rzeką Roś.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1845 roku Bogudzięki należały do Józefa Kalenkiewicza[4]. Później, jako część dóbr Hornostajewicze[5][6], (do których należał również Porozów) były przez kilka pokoleń w XIX wieku własnością rodziny Buttowt-Andrzeykowiczów herbu Łodzia. Przedostatnim ich właścicielem był Tadeusz Buttowt-Andrzeykowicz (Andrzejkowicz, zm. w 1920 roku), ostatnim – jego syn, Witold (zm. w 1945 roku).

Przed rozbiorami Bogudzięki wchodziły w skład województwa nowogródzkiego Rzeczypospolitej[2]. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku znalazły się na terenie guberni słonimskiej (1796), litewskiej (1797–1801), a później grodzieńskiej (1801–1915) Imperium Rosyjskiego. Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Bogudzięki wróciły do Polski, należały do gminy Porozów powiatu wołkowyskiego województwa białostockiego. Od 1945 roku – w ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi.

W 1945 roku Bogudzięki zostały przyłączone do Porozowa[2].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według miejscowej legendy nazwa majątku pochodziła od Adama i Ewy: po wypędzeniu z raju i długiej wędrówce, stanęli na wzgórku pod brzozami i krzyknęli: „Bogu dzięki – już Porozów widać”[2].

Dwór[edytuj | edytuj kod]

Drewniany dwór w stylu neobarokowym został zbudowany przez Tadeusza Buttowt-Andrzeykowicza w drugiej połowie XIX wieku lub na przełomie XIX i XX wieku (po 1875 roku)[1]. Jest to budynek drewniany, parterowy, wzniesiony na wysokiej podmurówce, na planie prostokąta (o powierzchni ponad 500 m²), piętnastoosiowy, kryty wysokim łamanym dachem, nawiązujący do tradycyjnych siedzib ziemiańskich. Po bokach domu znajdują się dwa alkierze z niedużymi dwukondygnacyjnymi wieżyczkami o spiczastych dachach. Przy wejściu głównym czterokolumnowy portyk, nad którym znajduje się niewielka mansarda. Od strony ogrodu znajdują się trzy ryzality – środkowy – pięciościenny, i dwa boczne – trójścienne. Elewacje budynku są bogato zdobione detalami rzeźbionymi w drewnie.

Wewnątrz cały środek domu zajmowało jedno wielkie pomieszczenie, służyło zarówno jako sień, sala balowa jak i living room[2]. Pierwotny układ wnętrz nie zachował się[7]. Po II wojnie światowej w budynku zorganizowano szpital. Od 2002 roku budynek jest opuszczony i niszczeje. W 2014 roku obiekt został kupiony przez białoruskie przedsiębiorstwo „Sorbje” za 367 milionów rubli białoruskich (około 80 tys. zł). Nowy właściciel zamierza w ciągu dwóch lat uruchomić tu ośrodek rekreacyjny[8].

Za dworem znajduje się niewielki (ponad 4 ha) park regularny z systemem krzyżujących się alej[1] z bardzo sędziwych lip i kasztanów, liczących 150–180 lat, oraz szerokiej (o szerokości 10 m) alei wjazdowej, wysadzanej starymi brzozami[2].

Dwór znajduje się na północnym skraju Porozowa[3], półtora kilometra od jego centrum.

Majątek w Bogudziękach jest opisany w 2. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Uroczysko Bogudzięki (Porozów) na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-09-19].
  2. a b c d e f g Bogudzięki, [w:] Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 2: Województwa brzesko-litewskie, nowogrodzkie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 189–190, ISBN 83-04-03784-X, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
  3. a b Усадьба Бутовт-Андрейковичей "Богуденки" (ros.). Atlas Białorusi. [dostęp 2015-09-19].
  4. Bogudzięki. Dwory i pałace pogranicza. [dostęp 2015-09-26].
  5. Bogudzięki 6.), chutor, okręg policyjny i dobra Hornostajewicze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 179.
  6. Hornostajewicze (...) dobra Andrzejkowiczów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 577.
  7. Збор помнiкаў гiсторыi i культуры Беларусі. Гродзенская вобласць. Mińsk: Беларуская Савецкая Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1986, s. 289–290. (biał.)
  8. Туристический комплекс появится в старинной усадьбе Богуденки Свислочского района (ros.). 2014-12-11. [dostęp 2015-09-19].