Bojano (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bojano
wieś
Ilustracja
Kościół św. Jadwigi Królowej w Bojanie
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat wejherowski
Gmina Szemud
Liczba ludności (30.09.2016 r.) 2946[1]
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 84-207[2]
Tablice rejestracyjne GWE
SIMC 0175120
Położenie na mapie gminy Szemud
Mapa konturowa gminy Szemud, po prawej znajduje się punkt z opisem „Bojano”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Bojano”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Bojano”
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego
Mapa konturowa powiatu wejherowskiego, blisko prawej krawiędzi na dole znajduje się punkt z opisem „Bojano”
Ziemia54°28′23″N 18°23′04″E/54,473056 18,384444

Bojano (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Bòjano, niem. Bojahn [3] – duża wieś w Polsce na Kaszubach, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud, przy drodze wojewódzkiej nr 218 w pasie Wzgórz Chwaszczyńskich.

Od kilku lat[kiedy?] wieś przeżywa okres rozkwitu. Swoje domy budują tutaj mieszkańcy Gdyni, co jest przyczyną utrwalania się nazwy „sypialnia Gdyni”. Połączenie z Gdynią umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej (linia nr "191").

We wsi istnieją dwie przychodnie (specjalistyczna i podstawowa opieka zdrowotna), klinika weterynaryjna, prywatne przedszkole, szkoła podstawowa, okręgowa stacja kontroli pojazdów, supermarket, siłownia i sala gimnastyczna.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Bojano[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0175136 Czarna Góra część wsi
1015430 Głodowo część wsi
1015794 Syberia część wsi
1015819 Świni Rów część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obszar Bojana zasiedlony był prawdopodobnie już w okresie mezolitu (8400-4200 p.n.e.), a na pewno w neolicie (4200-1700 p.n.e.). Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić występowanie na terenie Bojana ludności kultury amfor kulistych (2700-2000 p.n.e.). Znaleziono tu płyty kamienne pochodzące z megalitycznego grobowca. Odkryto tu także cmentarzysko płaskie grupa wschodniopomorskiej (kaszubskiej) kultury łużyckiej datowane na ok. 1000 p.n.e. oraz aż 4 stanowiska kultury wschodniopomorskiej (500-125 p.n.e.). W 1891 roku odkryto na terenie wsi skarb składający się z pięknych naramienników i nagolennika oraz szpil z brązu. Rejestrowane są też liczne groby skrzynkowe zawierające popielnice twarzowe oraz ozdoby z brązu.

Bogate ślady osadnictwa na terenie Bojana pochodzą także ze średniowiecza. Najstarsze źródło pisane o Bojanie pochodzi z 1311 roku. W dokumencie z tego okresu i w innym z 1402 nazwę wsi zapisano jako Bojan. Na początku XIV wieku Bojano było wsią czynszową i należało do krzyżackiego obwodu leśnego (1311 rok). W 1340 i w XV wieku wieś rządziła się prawem polskim. W XV wieku liczyła 15 gospodarstw. Później przeszła na prawo niemieckie i zarządzał nią sołtys. Oprócz majątku sołeckiego w skład wsi wchodziło kilkanaście gospodarstw chłopskich. W 1472 roku dochody z Bojana należały do sekretarza miasta Gdańska Jana Lindowa i rajcy Jerzego Bocka. Wykaz z 1570 wymienia we wsi Bojan ponownie 15 gospodarstw, a ponadto karczmę, ogrodnika i węglarza. Dzierżawcą Bojana był wtedy Ludwik Wenden. Nad przepływającą przez Bojano rzeczką Kaczą znajdowało się wiele młynów. W 1438 roku odnotowano, że w nieistniejącej osadzie Schoenfliss znajdował się „od wieków” młyn wodny. Niestety, jak dotąd, lokalizacja tej osady jak i samego młyna jest nieznana.

W dwudziestoleciu międzywojennym w II RP. W latach 1939-1945 pod okupacją Rzeszy Niemieckiej. W roku 1942 administracja niemiecka nadała miejscowości nową nazwę Blücherode. W trakcie badań archeologicznych przeprowadzonych na terenie wsi (w jej północno- wschodniej części) odkryto pozostałość stanowiska strzeleckiego z czasów II wojny światowej z łuskami amunicji 7,62 × 25 mm (typ Tokariew)[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Szkoła w Bojanie[edytuj | edytuj kod]

Szkoła w Bojanie należy do najstarszych w okolicy, po Koleczkowie. Pierwszy budynek szkolny, jak podaje kronika tej placówki oświatowej, wybudowano z inicjatywy dworu w 1773 r. Była to mała szkółka, kryta strzechą, z jedną salą lekcyjna o powierzchni 25 m². W 1887 r., do szkoły uczęszczało 83 uczniów. Szkołę stopniowo rozbudowywano i modernizowano. Gliniane mury i podłogi zastąpiono cegłą paloną. Później na podłogi włożono deski, a słomę na dachu zastąpiono trzciną. W latach 1895-1906 nauczycielem kierującym szkołą był Józef Daczkowski. W 1910 r. po kapitalnej przebudowie szkoła w Bojanie stała się budynkiem piętrowym. W owym budynku wygospodarowano dwie sale lekcyjne po 54 m² każda oraz dwa mieszkania nauczycielskie. Od tego czasu szkoła była dwuklasówką, uczącą cztery oddziały łączone, to znaczy klasa I i II oraz klasy III i IV. Po odzyskaniu niepodległości w 1920 r. kierownictwo szkoły w Bojanie powierzono Bernardowi Borkowiczowi, po nim w 1925 roku kierownikiem szkoły został mianowany Feliks Ciepłuch, który zginął 22 marca 1940 roku w obozie Stutthof. W czasie okupacji hitlerowskiej był okres że szkoła z braku nauczyciela była nieczynna. Lekcje uruchomiono według niemieckiego programu. Naukę prowadził folksdojcz z Łodzi Brener, po jego powołaniu do wojska, panna Ruth, a później córka Niemca Raascha.

W pierwszym roku po wojnie szkoła w Bojanie była nieczynna. Budynek szkolny był zniszczony działaniami wojennymi. W drugiej połowie 1946 prowizoryczne zajęcia prowadzono w budynku Franciszka Schütza, funkcję kierownika szkoły przyjął nauczyciel Bernard Rohde. Po półtora roku zastąpił go Stefan Ropel. W roku 1947 przystąpiono do odbudowy zniszczonego przez działania wojenne budynku szkolnego. Odbudowę prowadzono etapami przy znacznym wkładzie robocizny i pieniędzy miejscowej ludności. W 1949 r. odbudowano dom gospodarczy, a w rok później wykonano ogrodzenie obiektu szkolnego od strony ulicy. W roku 1951/52 szkoła w Bojanie stała się szkołą siedmioklasową. Rozbudowę budynku szkolnego zakończono 14 grudnia 1953 r. W roku szkolnym 1955/56 nastąpiła kolejna zmiana na kierowniczym stanowisku w szkole. Odszedł Stefan Ropel, jego miejsce na krótko zajął Jerzy Trepczyk, którego wkrótce zmienił Franciszek Makowski. Od 1 września 1959 roku kierownictwo w szkole przejął Bolesław Bork. Szkoła w Bojanie stała się z dniem 1 września 1972 roku filią szkoły w Koleczkowie. Na miejscu pozostały początkowo 4, a później 3 klasy nauczania początkowego. W roku 1984 r. dotychczasowy dyrektor przeszedł na emeryturę, funkcję dyrektora przejęła jego córka Barbara Tomaszewska, która opuściła Polskę w 1989 r. Od 1990 roku szkołą w Bojanie kieruje Danuta Hefta. W tym czasie zwiększyła stopień organizacyjny szkoły do ośmiu klas. W 1999 roku wprowadzona została reforma oświaty, powstały gimnazja. W dniu 1 września 1999 roku Szkoła Podstawowa w Bojanie wprowadziła się do nowego obiektu[7]. 28 maja 2009 roku odbyło się oficjalne nadanie gimnazjum imienia Roberta Schumana. Od 1 lutego 2012 roku połączono szkołę podstawową z gimnazjum i razem stanowią Zespół Szkół w Bojanie. Dyrektorką zespołu szkół została mgr Danuta Hefta.

W Bojanie istnieje również młodzieżowa orkiestra dęta strażacka, która od kilku lat[kiedy?] przyjmuje nowych uczniów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ziemia Wejherowska, praca zbiorowa pod red. R. Osowicka, J. Grubba, Gdańsk 1980.
  • B. Bork, Bojano, Gdańsk 1994.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Gminy Szemud (pol.). Urząd Gminy Szemud. [dostęp 2015-01-31].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 77 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. źródło=http://igrek.amzp.pl/1754832
  4. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2015 r. poz. 1636)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. DETEKT - Prace archeologiczne w Bojanie, gm. Szemud, woj. pomorskie, www.detekt.com.pl [dostęp 2017-11-09] (pol.).
  7. Historia szkoły została opracowana na podstawie monografii Bojano Bolesława Borka