Przejdź do zawartości

Bolesław Fac

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bolesław Fac
Data i miejsce urodzenia

9 lutego 1929
Międzychód

Data i miejsce śmierci

12 stycznia 2000
Gdańsk

Dziedzina sztuki

poeta, prozaik, publicysta, tłumacz

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej”
Multimedia w Wikimedia Commons

Bolesław Fac (ur. 9 lutego 1929 w Międzychodzie, zm. 12 stycznia 2000 w Gdańsku) – polski poeta, prozaik, publicysta, z wykształcenia inżynier budownictwa okrętowego[1].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]
Grób na Cmentarzu Srebrzysko

Urodził się jako Antoni Bolesław Fac, w rodzinie Alojzego (1896–1970), urzędnika sądowego, i Rozalii z domu Duszyńskiej (1900–1973)[2]. Wychowywał się w Bydgoszczy, gdzie również uczył się w Miejskim Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika[3].

W 1947 roku zamieszkał w Gdańsku[4]. W 1950 ukończył Conradinum[2]. W tym samym roku zatrudniony został w Stoczni Gdańskiej im. Lenina[3], gdzie pracował do 1982 (m.in. jako inżynier przygotowania produkcji, kierownik Centralnej Rozdzielni Dokumentacji, w latach 1964–1982 kierownik Zakładowego Ośrodka Informacji Techniczno-Ekonomicznej). W latach 1952–1954 studiował w Wieczorowej Szkole Inżynierskiej[4]. Pracował także w Katedrze Filologii Germańskiej Uniwersytetu Gdańskiego[2].

Debiutował w 1956 wierszami na łamach dwutygodnika studenckiego Kontrasty. Pierwszą książkę wydał trzy lata później. Animator życia literackiego i kulturalnego w Gdańsku. Współtwórca teatru studenckiego „Kontrapunkt”, Grupy Literackiej „Seledyn” (B. Justynowicz, A. Hęćko), kabaretu „Szkoła Grafomanów” (M. Stecewicz, B. Justynowicz, Jerzy Afanasjew). W swoim dorobku miał kilkanaście tomów wierszy, siedem powieści, sztuki teatralne, a także przekłady z niemieckiej literatury współczesnej.

Od 1959 do 1981 należał do PZPR. Od 1960 członek Gdańskiego Oddziału Związku Literatów Polskich, w latach 1960–1962 był sekretarzem Zarządu Oddziału Gdańskiego ZLP[5], w latach 1981–1983 jego prezesem. W 1966 wiceprzewodniczący Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki[2].

Od 1958 był mężem lekarki Marii Świderskiej[2].

Zmarł w Gdańsku, pochowany 17 stycznia 2000 na cmentarzu Srebrzysko (rejon III, kwatera TAR I-Skarpa-18)[6].

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]

Poezja

[edytuj | edytuj kod]
  • Gotyk dźwięku (1959)[7]
  • Definicje osobiste (1964)[8]
  • Analogie (1966)[9]
  • Ścinanie kani (1970)[10]
  • Damroka (1973)[11]
  • Oswojeni z tandetą (1973)[12]
  • Odpust z frëpką (1974)[13]
  • Faksymile (1977)[14]
  • Wie sol man regieren (1980)
  • Zegar w brzuchu Jonasza (1980)[15]
  • Die qual ist verschüt (1983)
  • Królowanie kaszubskie (1984)[16]
  • Sina jesień (1984)[17]
  • Wspólne zmartwienia (1987)[18][19]
  • Sztuka przemilczeń (1988)[3]
  • Rozmowy o zmierzchu (1991)[20]
  • Gedichte (1995)[21]
  • Doniesienia dochodzenia (1999)[22]

Proza

[edytuj | edytuj kod]
  • Ucieczka niedaleko (1963)[23]
  • Na pamięć (1976)[24]
  • Na widoku (1979)[25]
  • Rzeźnia Maksa Heroda (1981)[26]
  • Misja specjalna (1982)[27]
  • Aureola, czyli powrót do Wrzeszcza (1990)[28]
  • Jesienny obłok jeziora (1996)[29]
  • Mroczne uciechy wojny (1999)[30]

Inne

[edytuj | edytuj kod]
  • Zakonnica dla księcia (1977)[31]
  • Trzy eseje (1998)[32]
  • Günter Grass, przyjaciel z ulicy Lelewela (1999)[33]

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]
  • Nagroda bydgoskiej „Wiosny Poetyckiej” za wiersz Skarga byłego Wolnego Miasta Gdańska (1962)[34]
  • Wyróżnienie w konkursie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk na sztukę teatralną o tematyce morskiej za sztukę Zakonnica dla księcia (1975)[35]
  • I nagroda w ogólnopolskim konkursie zorganizowanym przez Wydawnictwo „Pojezierze” za powieść Rzeźnia Maksa Heroda (1979)
  • Nagroda miasta Mölle (Szwecja) Międzynarodowego Stowarzyszenia Autorów Postępowych za całokształt twórczości (1979)
  • Nagroda Klubu Krytyki Literackiej przy GO ZLP w plebiscycie „Gdańska Książka Roku 79” za powieść Na widoku (1980)
  • Doroczna nagroda kulturalna czasopisma „Fakty” za całokształt twórczości ze szczególnym uwzględnieniem tomiku Zegar w brzuchu Jonasza (1980)
  • Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (1991)[36]

Źródło:[37].

Upamiętnienie

[edytuj | edytuj kod]

Od 1991 roku odbywa się Konkurs Literacki Miasta Gdańska[38]. Bolesław Fac jest patronem tego konkursu od 2000[39].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Fac Bolesław, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-01-20].
  2. ↑ a b c d e FAC BOLESŁAW, prozaik, poeta – Encyklopedia Gdańska [online], gdansk.gedanopedia.pl [dostęp 2025-10-01].
  3. ↑ a b c Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Gdańsku [online], old2.wbpg.org.pl [dostęp 2022-12-12].
  4. ↑ a b Nowa odsłona Gdańskiego Konkursu Literackiego im. Bolesława Faca [online], instytutksiazki.pl, 13 maja 2020 [dostęp 2022-12-12] (pol.).
  5. ↑ Związki twórcze, stowarzyszenia i placówki kulturalne - Związek Literatów Polskich (ZLP). „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 1, s. 132, 1964. Gdynia: Wydawnictwo Morskie, Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-01]. 
  6. ↑ Antoni Fac. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2019-05-22].
  7. ↑ Bolesław Fac Gotyk dźwięku [online], Allegro.pl [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  8. ↑ Definicje osobiste ___ B.Fac ___ 1964 - 5300843633 - oficjalne archiwum Allegro [online], archiwum.allegro.pl [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  9. ↑ Bolesław Fac • Analogie [Janina Śpiewak] 25,00 PLN [online], kroliczajama.pl [dostęp 2021-01-20].
  10. ↑ Bolesław Fac • Ścinanie kani [dedykacja autorska] 30,00 PLN [online], kroliczajama.pl [dostęp 2021-01-20].
  11. ↑ Fac Bolesław Damroka. Poemat o Kaszubach [online], ANTYKWARIAT HUMANITAS [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  12. ↑ Fac - OSWOJENI Z TANDETĄ ................ autograf [online], Allegro.pl [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  13. ↑ Katalog Biblioteki Narodowej - Odpust z frëpką [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-01-20] (ang.).
  14. ↑ Fac Bolesław Faksymile [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2021-01-20].
  15. ↑ Bolesław Fac, Zegar w brzuchu Jonasza : wiersze wybrane, wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Morskie, 1980, ISBN 83-215-9141-8, OCLC 9352161 [dostęp 2021-01-20].
  16. ↑ Bolesław Fac, Królowanie kaszubskie, wyd. 1, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1984, ISBN 83-205-3648-0, OCLC 12773346 [dostęp 2021-01-20].
  17. ↑ Bolesław Fac, Sina jesień, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddz. Miejski w Gdańsku, 1984, ISBN 83-00-00750-4, OCLC 17879777 [dostęp 2021-01-20].
  18. ↑ Księgarnia Internetowa merlin.pl - Książki, Muzyka, Zabawki, Filmy [online], merlin.pl [dostęp 2021-01-20].
  19. ↑ Bolesław Fac, Wspólne zmartwienia, wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Morskie, 1987, ISBN 83-215-9200-7, OCLC 19239010 [dostęp 2021-01-20].
  20. ↑ Bolesław Fac, Rozmowy o zmierzchu : erotyki i romanse, Gdańsk: [Gdańska Oficyna Wydawnicza], 1991, ISBN 83-85067-05-1, OCLC 174052822 [dostęp 2021-01-20].
  21. ↑ Bolesław Fac, Gedichte, Gdańsk: [publisher not identified], 1995, ISBN 83-901358-2-5, OCLC 174052851 [dostęp 2021-01-20].
  22. ↑ Bolesław Fac, Doniesienia, dochodzenia, Gdańsk: Polnord - Wydawnictwo Oskar, 1999, ISBN 83-86181-51-6, OCLC 749500017 [dostęp 2021-01-20].
  23. ↑ (6934) UCIECZKA NIEDALEKO – BOLESŁAW FAC Czyrna [online], Sprzedajemy.pl [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  24. ↑ Fac Bolesław Na pamięć [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2021-01-20].
  25. ↑ NA WIDOKU - B.Fac [online], www.wieszcz.pl [dostęp 2021-01-20].
  26. ↑ Bolesław Fac, Rzeźnia Maksa Heroda, wyd. 1, Olsztyn: Pojezierze, 1981, ISBN 83-7002-060-7, OCLC 8798427 [dostęp 2021-01-20].
  27. ↑ Bolesław Fac, Misja specjalna, wyd. 1, Gdańsk: Wydawn. Morskie, 1982, ISBN 83-215-8227-3, OCLC 9880124 [dostęp 2021-01-20].
  28. ↑ Bolesław Fac, Aureola, czyli, Powrót do Wrzeszcza, wyd. 1, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1990, ISBN 8306018957, OCLC 24936158 [dostęp 2021-01-20].
  29. ↑ Klaus Staemmler, Jesienny obłok jeziora : opowiadanie kaszubskie, Gdańsk: Lelewel, 1996, ISBN 8390135823, OCLC 312771073 [dostęp 2021-01-20].
  30. ↑ Bolesław Fac, Mroczne uciechy wojny : trzynaste oblężenie, Gdańsk: "Oskar", 1999, ISBN 83-86181-41-9, OCLC 749678850 [dostęp 2021-01-20].
  31. ↑ Zakonnica dla księcia / Bolesław Fac. - Biblioteka Narodowa (Polska) [online], katalogi.bn.org.pl [dostęp 2021-01-20] (ang.).
  32. ↑ Maria Janion, Bolesław Fac, Zofia Watrak, Trzy eseje, Gdańsk: Wydaw. im. Joachima Lelewela, 1998, ISBN 83-901358-4-1, OCLC 823671614 [dostęp 2021-01-20].
  33. ↑ Bolesław Fac, Günter Grass, przyjaciel z ulicy Lelewela, Gdańsk, ISBN 83-87408-22-0, OCLC 264619848 [dostęp 2021-01-20].
  34. ↑ Nagrody Bydgoskiej Wiosny Poetyckiej. „Litery”. Nr 7, s. 31, 1962. Gdańsk: Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-02-27]. 
  35. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Teatr. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 179, 1975. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-10]. 
  36. ↑ Splendor Gedanensis 2016. Dali najwięcej gdańskiej kulturze
  37. ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 293, 295, 296, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-21]. 
  38. ↑ l, Konkurs Literacki Miasta Gdańska im. Bolesława Faca. Trwa nabór [online], Gdańsk - oficjalny portal miasta [dostęp 2021-01-20] (pol.).
  39. ↑ Laureaci Konkursu Literackiego Miasta Gdańska im. Bolesława Faca [online], www.gdansk.pl [dostęp 2019-03-28] (pol.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bolesław_Fac&oldid=77864020”