Bondyrz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bondyrz
Muzeum Historyczne Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Inspektoratu Zamojskiego
Muzeum Historyczne Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Inspektoratu Zamojskiego
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat zamojski
Gmina Adamów
Liczba ludności ok. 810
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-442[1]
Tablice rejestracyjne LZA
SIMC 0884921
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bondyrz
Bondyrz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bondyrz
Bondyrz
Ziemia50°34′08″N 23°06′17″E/50,568889 23,104722

Bondyrzwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Adamów, 5 km na południowy zachód od Adamowa, w dolinie Wieprza.

Nazwa[edytuj]

Nazwa miejscowości pochodzi od rusińskiego słowa bondar oznaczającego bednarza.[2]

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Bondyrz[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0884938 Gamlówka część wsi
0884944 Kątek część wsi
0884950 Kolonia Bondyrska część wsi
0884967 Krakowska Ulica część wsi
0884973 Mazury część wsi
0884980 Miętałów część wsi
0884996 Półko część wsi
0885004 Rowy część wsi
0885010 Ulica część wsi
0885027 Warszawa część wsi
0885033 Wygon część wsi

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1620 r. W 1670 r. wieś należała Piotra Latyczyńskiego, a w 1788 r. Bondyrz znajdował się w dobrach adamowskich hrabiego Antoniego Fortunata Tarnowskiego. Spis z 1827 r. notował wieś w powiecie zamojskim i parafii Krasnobród. Liczyła wówczas 66 domów i 452 mieszkańców. W 1885 r. istniał tutaj mały tartak parowy zatrudniający jednego pracownika. W 1888 r. powstała fabryka mebli giętych[5] założona przez Wilhelma Gebethnera z Warszawy. Produkowała ona meble składane, letniskowe, salonowe, wojskowe, drabiny itp. W 1906 r. zatrudniała 63 robotników. W 1920 r. bondyrski folwark należał do dóbr Witolda Łosia. Według spisu z 1921 r. we wsi było 116 domów i 790 mieszkańców, w tym 19 Żydów i 1 Ukrainiec, natomiast folwark liczył 3 domy i 95 mieszkańców, wyłącznie Polaków. We wrześniu 1975 r. została erygowana w Bondyrzu parafia rzymskokatolicka pw. Opatrzności Bożej, a w roku 1979 założono cmentarz grzebalny o powierzchni 0,55 ha. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Muzeum[edytuj]

W Bondyrzu mieści się Muzeum Historyczne Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Inspektoratu Zamojskiego im. Stanisława Prusa ps. „Adam”, dowódcy 9 Pułku Piechoty AK Ziemi Zamojskiej. Muzeum zostało utworzone i było prowadzone przez Jana Sitka (zm. 2010[6]), który posiadał także pokaźne zbiory skamieniałości i minerałów.

Inne informacje[edytuj]

W Bondyrzu znajduje się także zabytkowy młyn wodny i kościół pw. Opatrzności Bożej, zbudowany w stylu zakopiańskim w latach 1948–1949 według projektu Adama Klimka. Oprócz wyznawców kościoła rzymskokatolickiego są w Bondyrzu również Świadkowie Jehowy[7].

Galeria zdjęć[edytuj]


Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, tom I, s.305, 1880 Warszawa
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. W dwudziestoleciu międzywojennym należała do firmy „Polski Przemysł Drzewny – Czerski i Jakimowicz” [1], po wojnie znacjonalizowana, funkcjonowała jako przedsiębiorstwo państwowe „Roztoczańska Fabryka Mebli w Bondyrzu”, obecnie „Fabryka Mebli Poznańscy Sp. z o.o.” [2].
  6. Pożegnanie Jana Sitka
  7. Nowa Gazeta Biłgorajska.


Bibliografia[edytuj]

  • Józef Niedźwiedź: Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003, s. 51, ​ISBN 83-906745-7-2​.

Linki zewnętrzne[edytuj]