Borazol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borazyna
Borazyna Rozkład ładunku elektrycznego w cząsteczce borazyny
Rozkład ładunku elektrycznego w cząsteczce borazyny
Borazyna
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny B3N3H6
Masa molowa 80,50 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz[3]
Identyfikacja
Numer CAS 6569-51-3
PubChem 6327614[2]
Podobne związki
Podobne związki 1,3,5-triazyna, benzen, borazan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Borazol, borazyna, B3N3H6nieorganiczny związek chemiczny, związek aromatyczny boru, azotu i wodoru o właściwościach fizycznych zbliżonych do benzenu.

Właściwości[edytuj]

Jest to bezbarwna, palna ciecz o charakterystycznym zapachu, będąca dobrym rozpuszczalnikiem wielu substancji. Borazyna ulega reakcjom charakterystycznym dla związków aromatycznych (np. substytucji elektrofilowej), jest znacznie bardziej reaktywna od benzenu, co przypisać można jedynie częściowemu charakterowi aromatycznemu cząsteczki. W wodzie rozkłada się na kwas borowy, amoniak i wodór.

Otrzymywanie[edytuj]

Otrzymywanie poprzez ogrzewanie diboranu w strumieniu amoniaku w temperaturze 250-300 °C:

3B2H6 + 6NH3 → 2B3H6N3 + 12H2

Struktura[edytuj]

Borazyna jest izostrukturalna z benzenem, z kątami między wiązaniami ok. 120° i zbliżonymi długościami wiązań (B–N: 0,1436 nm, C–C: 0,1397 nm). Długość wiązania B–N w borazynie jest pośrednia pomiędzy wiązaniem pojedynczym B–N (0,151 nm) a podwójnym B=N (0,131 nm). Atomy azotu mają cząstkowy ładunek dodatni, a boru – ujemny. Spowodowane jest to delokalizacją elektronów z wolnych par elektronowych atomów azotu, co opisują struktury mezomeryczne cząsteczki. Delokalizacja ta wynika z elektronodonorowych własności azotu (zasada Lewisa, elektroujemność 3,04) oraz elektronoakceptorowych własności boru (kwas Lewisa, elektroujemność 2,04). Efektem delokalizacji elektronów jest spłaszczenie cząsteczki i częściowe właściwości aromatyczne.

Struktury mezomeryczne borazyny

Zastosowanie[edytuj]

Borazyna zwana jest „nieorganicznym benzenem”. Stosowana jako rozpuszczalnik substancji organicznych, a także wykorzystywany do wytwarzania warstw azotku boru (BN).

Przypisy[edytuj]

  1. a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Neil G. Connelly, Ture Damhus, Richard M. Hartshorn, Alan T. Hutton: Nomenclature of Inorganic Chemistry – IUPAC Recommendations 2005 (Red Book). RSC Publishing, International Union of Pure and Applied Chemistry, 2005, s. 97. ISBN 9780854044382.
  2. a b Borazol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b c d e CRC Handbook of Chemistry and Physics. William M. Haynes (red.). Wyd. 95. Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 4-53. ISBN 9781482208689.