Borchowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb rodu Borchów

Borchowie (von der Borch) – starokrzyżacki ród szlachecki w Inflantach przybyły na te tereny w XV wieku z Nadrenii. W 1561 w wyniku układu zawartego w Wilnie posiadł wszystkie dotychczasowe przywileje szlachty polskiej (nie tracąc wcześniej nadanych praw). Jednym z pełnomocników szlachty inflanckiej był przedstawiciel rodu – Fabian. W 1841[1] Borchowie zostali zaliczeni do rycerstwa kurlandzkiego i wciągnięci na listę organizacji rycerskiej „Ritterbank” pod numerem 116, a ich tarcza wisiała w głównej sali rycerskiej (Ritterschaftssaal) gmachu tej organizacji (das kurländische Ritterhaus) w Mitawie. Wysokie urzędy w państwie inflanckim sprawowali już pod koniec XV wieku (mistrz krajowy, biskup rewelski), potem znaczenie rodu zmalało. Do godności senatorskich w I Rzeczypospolitej przedstawiciele tego rodu doszli dopiero w drugiej połowie XVIII wieku. Od 1783 ród Borchów (w linii Michała, wojewody bełskiego) legitymował się nadanym przez cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Józefa II dziedzicznym tytułem hrabiego Rzeszy. Od drugiej połowy XV wieku przedstawiciele rodu posiadali dobra Prele[2] koło Dyneburga oraz Wyping w Rzeżyckiem nadane przez Zygmunta II Augusta. Na początku XVIII wieku (do 1714) posiadali krótko dobra Prezma, natomiast pod koniec tego wieku najbardziej majętny w historii rodu Borchów – kanclerz wielki koronny Jan Andrzej Borch był posiadaczem wielu królewszczyzn i starostw w księstwie inflanckim, m.in. Janowola, Landskorony, Posinia czy Annopola. Do końca XIX wieku pozostał w rodzie tylko majątek Prele oraz Janowol.

Przedstawiciele[edytuj]

Przypisy

  1. C.A. v. Klingspor, Baltisches Wappenbuch. Wappen sämmtlicher, den Ritterschaften von Livland, Estland, Kurland und Oesel zugehöriger Adelsgeschlechter, Stockholm, 1882, s. 50-51.
  2. U D. Woźnickiego, Szlachta starokrzyżacka na kresach inflanckich, [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Opolskiego. Historia” nr 24, 1998, s. 9, błąd w druku: Perle(!).

Bibliografia[edytuj]

  • Manteuffel G., O starodawnej szlachcie krzyżacko-rycerskiej na kresach inflanckich, Lwów 1910 (wersja elektroniczna:[1]), s. 13-15.
  • Woźnicki D., Szlachta starokrzyżacka na kresach inflanckich, [w:] „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Opolskiego. Historia” nr 24, 1998, ISSN 1425-3399, s. 9.