Borek (Wrocław)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Wrocławia Borek
osiedle Wrocławia
Wrocław, Aleja Lipowa 6 (willa).jpg
Rada Osiedla Borek, ul. Lipowa nr 6, dawna willa czynszowa Rheinbabena
Miasto Wrocław
Status osiedle
W granicach Wrocławia 1897
Ludność (2007)
 • liczba ludności

14200
Położenie na planie Wrocławia
Położenie na planie Wrocławia
brak współrzędnych
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Pałacyk przy al. Gen. Hallera 6-8
Park Południowy

Borek - osiedle we Wrocławiu, we wrocławskiej dzielnicy Krzyki. Przed rokiem 1945 nosiło nazwę Kleinburg.

Historia Borku[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zachowane wzmiankowanie wsi Borek pochodzi z roku 1193. Wieś znajdowała się przy obecnej ul. Januszowickiej (Kleinburgstraße) pomiędzy Jaworową a Kutnowską. Istnieją uzasadnione domniemania, że z tej wsi pochodził trzynastowieczny uczony Witelon, znany też jako Vitello Thuringopolonis albo Erazm Ciołek. Wspomina on w swoich pracach o tym, jak w latach 1270-78 w lasku w pobliżu wsi przeprowadzał swoje doświadczenia z optyki i fizjologii postrzegania. Inną wielka postacią związaną z wrocławskim Borkiem był urodzony tutaj Manfred von Richthofen, as lotnictwa z I wojny światowej.

Borek przyłączono do Wrocławia w roku 1897; od tego też czasu datuje się jego rozwój jako willowego osiedla, a także urządzenie w jego granicach Parku Południowego. W tym też czasie (1903-04) zbudowano tu wieżę ciśnień przy al. Wiśniowej oraz - tuż poza północną granicą osiedla - ewangelicki kościół św. Jana (1909), obecnie kościół św. Augustyna przy Sudeckiej. Granice Borku na mapie M. Grügera z 1911 wyznacza na wschodzie dzisiejsza ulica Ślężna, na południu i zachodzie z niewielkimi odstępstwami tory kolejowe, a na północy aleje: Gen. Hallera i Wiśniowa. Współczesne granice są niemal identyczne, z dokładnością do wspomnianych (dziś już nieaktualnych) odstępstw od linii torów kolejowych oraz z tym, że od strony wschodniej osiedle poszerzono tak, że włączono w nie ulice Weigla i Pułtuską. Na koniec 2004 szacowano, że mieszka tu 14,3 tysięcy osób.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi Borek powstały w końcu XIX w. dwa osiedla willowe: jedno, oparte na regularnym i symetrycznym narysie wokół pięciu okrągłych placów (zachował się jeden) wokół ul. Sudeckiej i Dębowej; drugie, późniejsze, na planie o miękkich liniach wzdłuż ul. Racławickiej. O charakterze architektury Borku stanowią zatem głównie przedwojenne wille i kamienice. Do najciekawszych budynków poniemieckich zaliczyć można kamienicę przy zbiegu ulic Sokolej i Racławickiej, potężną willę przu ul. Kutnowskiej (do niedawna akademik Vademecum) czy pałacyk przy al. Gen. Hallera 6-8.

W okresie PRL na Borku wybudowano również kilkadziesiąt bloków mieszkalnych, w tym 8 bloków dziesięciopiętrowych, które, ustawione wzdłuż ul. Powstańców Śląskich (drogi wylotowej z Wrocławia), osłaniają niską zabudowę zlokalizowaną po wschodniej i zachodniej stronie arterii. W okresie tym wybudowane zostały również dwa biurowce przy ul. Racławickiej.

W okresie po 1989, ze względu na ograniczoną wolną powierzchnię działek, powstało relatywnie niewiele budynków. Największymi inwestycjami ostatnich lat są Centrum Handlowe Borek, biurowiec przy zbiegu ulic Powstańców Śląskich i Hallera oraz dwa apartamentowce przy ul. Racławickiej.

Borek dzisiaj[edytuj | edytuj kod]

Borek jest obecnie jednym z najbardziej prestiżowych wrocławskich osiedli. Do jego atutów należą przede wszystkim dobre połączenie z centrum miasta - przejeżdża tędy łącznie 9 linii tramwajowych (ulicą Powstańców Śląskich, Ślężną i Hallera) i 8 linii autobusowych, rozległe tereny zielone (w tym Park Południowy) oraz ciche, osłonięte od głównych dróg uliczki. Znajduje się tu również największa zajezdnia tramwajowa (nr 4) w mieście.

Na Borku siedzibę mają m.in. Wrocławski Teatr Pantomimy, a do najbardziej znanych mieszkańców osiedla zaliczają się Sylwester Chęciński,Tadeusz Różewicz czy Krzysztof Kiljański. Z Borka wywodzi się też Monika Richardson.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]