Borki Wielkie (Ukraina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miejscowości na Ukrainie. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Borki Wielkie
Великі Бірки
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód tarnopolski
Rejon tarnopolski
Prawa miejskie 1530
Powierzchnia 3,77 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość

3238
860 os./km²
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Ziemia 49°31′N 25°45′E/49,516667 25,750000
Portal Portal Ukraina
Herb z 1866 r.

Borki Wielkieosiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, założone w 1410 r., w 1530 r. otrzymało magdeburskie prawo miejskie. Osiedle liczy 3238 mieszkańców.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Borki Wielkie w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego.

Demografia[edytuj]

  • 1880 rok: 1656 mieszkańców, w tym 790 rzymskich katolików, 770 grekokatolików i 96 wyznawców judaizmu[1];
  • 1921 rok: 2251, w tym: 1183 Ukraińców, 1052 Polaków i 16 Żydów[2];
  • 1931 rok: 2299[2];
  • 2001 rok: 3238.

Historia w latach 1941-1945[edytuj]

W latach okupacji niemieckiej w Borkach Wielkich funkcjonował obóz pracy, w którym Niemcy więzili Żydów z różnych miejscowości. Więźniowie pracowali przy robotach drogowych. Obóz został zlikwidowany 10 lipca 1943 roku; 970 więźniów rozstrzelano na miejscu, barak z ciałami zabitych spalono[3].

W dniach 8. i 9 lutego 1944 roku Niemcy dokonali w Borkach Wielkich publicznej egzekucji 34 ukraińskich więźniów z Tarnopola oskarżonych o zabójstwa, sabotaże i przynależność do OUN[4].

Podczas ataków banderowskich na Polaków w latach 1944-45 Borki Wielkie były miejscem, do którego ściągali uchodźcy z okolicznych wsi[5]. W miejscowości stacjonował batalion niszczycielski, w którym służyli Polacy[6]. Do końca 1945 roku ludność polska została ekspatriowana na zachód[2].

Urodzeni w Borkach Wielkich[edytuj]

  • Stefan Baley (1885) – polski psycholog, lekarz, pedagog, uważany za przedstawiciela lwowsko-warszawskiej szkoły psychologicznej;
  • Karol Dejna (1911) – polski językoznawca, slawista;
  • Stiepan Żydek (1900) - podpułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP;

Przypisy

  1. Filip Sulimierski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. Warszawa: 1880–1914, s. 312.
  2. a b c Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2006, ISBN 83-89684-61-6, s. 361
  3. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 137
  4. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom II. Kraków 2001, ISBN 83-858-27-72-2, s. 410
  5. Rejony jak: Zborów, Zbaraż, Tarnopol, Trembowla, Borki Wielkie, Podwołoczyska, Grzymałów - są przepełnione przez uciekinierów ze wsi. Żyją oni w warunkach okropnych po 20 do 30 osób w jednej izbie, lub koczują pod gołym niebem, przymierając głodem i utrzymują z najwyższym wysiłkiem bydło. (...) Trembowla: 400 rodzin uciekinierów z okolicy. Są odcięci od swoich wiosek, skąd ani źdźbła nie są w stanie wywieźć. Władze również nic nie pomagają. Taki sam stan w Podwołoczyskach, Borkach i Grzymałowie. - Pismo Rejonowego Pełnomocnika w Tarnopolu do GPŁ, 24 III 1945 [cyt. za:] Grzegorz Hryciuk, "Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931-1948", Toruń 2005, ISBN 83-7441-121-X, s. 325-326
  6. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom I. Kraków 2002, ISBN 83-88527-32-0, s. 331

Linki zewnętrzne[edytuj]