Borki Wielkie (Ukraina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miejscowości na Ukrainie. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Borki Wielkie
Великі Бірки
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód tarnopolski
Rejon tarnopolski
Prawa miejskie 1530
Powierzchnia 3,77 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności
• gęstość

3238
860 os./km²
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Ziemia 49°31′N 25°45′E/49,516667 25,750000
Portal Portal Ukraina
Herb z 1866 r.

Borki Wielkieosiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, założone w 1410 r., w 1530 r. otrzymało magdeburskie prawo miejskie. Osiedle liczy 3238 mieszkańców.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Borki Wielkie w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego.

Demografia[edytuj]

  • 1880 rok: 1656 mieszkańców, w tym 790 rzymskich katolików, 770 grekokatolików i 96 wyznawców judaizmu[1];
  • 1921 rok: 2251, w tym: 1183 Ukraińców, 1052 Polaków i 16 Żydów[2];
  • 1931 rok: 2299[2];
  • 2001 rok: 3238.

Historia w latach 1941-1945[edytuj]

W latach okupacji niemieckiej w Borkach Wielkich funkcjonował obóz pracy, w którym Niemcy więzili Żydów z różnych miejscowości. Więźniowie pracowali przy robotach drogowych. Obóz został zlikwidowany 10 lipca 1943 roku; 970 więźniów rozstrzelano na miejscu, barak z ciałami zabitych spalono[3].

W dniach 8. i 9 lutego 1944 roku Niemcy dokonali w Borkach Wielkich publicznej egzekucji 34 ukraińskich więźniów z Tarnopola oskarżonych o zabójstwa, sabotaże i przynależność do OUN[4].

Podczas ataków banderowskich na Polaków w latach 1944-45 Borki Wielkie były miejscem, do którego ściągali uchodźcy z okolicznych wsi[5]. W miejscowości stacjonował batalion niszczycielski, w którym służyli Polacy[6]. Do końca 1945 roku ludność polska została ekspatriowana na zachód[2].

Urodzeni w Borkach Wielkich[edytuj]

  • Stefan Baley (1885) – polski psycholog, lekarz, pedagog, uważany za przedstawiciela lwowsko-warszawskiej szkoły psychologicznej;
  • Karol Dejna (1911) – polski językoznawca, slawista;
  • Stiepan Żydek (1900) - podpułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP;

Przypisy

  1. Filip Sulimierski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. Warszawa: 1880–1914, s. 312.
  2. a b c Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2006, ISBN 83-89684-61-6, s. 361
  3. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s. 137
  4. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom II. Kraków 2001, ISBN 83-858-27-72-2, s. 410
  5. Rejony jak: Zborów, Zbaraż, Tarnopol, Trembowla, Borki Wielkie, Podwołoczyska, Grzymałów - są przepełnione przez uciekinierów ze wsi. Żyją oni w warunkach okropnych po 20 do 30 osób w jednej izbie, lub koczują pod gołym niebem, przymierając głodem i utrzymują z najwyższym wysiłkiem bydło. (...) Trembowla: 400 rodzin uciekinierów z okolicy. Są odcięci od swoich wiosek, skąd ani źdźbła nie są w stanie wywieźć. Władze również nic nie pomagają. Taki sam stan w Podwołoczyskach, Borkach i Grzymałowie. - Pismo Rejonowego Pełnomocnika w Tarnopolu do GPŁ, 24 III 1945 [cyt. za:] Grzegorz Hryciuk, "Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931-1948", Toruń 2005, ISBN 83-7441-121-X, s. 325-326
  6. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom I. Kraków 2002, ISBN 83-88527-32-0, s. 331

Linki zewnętrzne[edytuj]