Borki Wielkie (Ukraina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości na Ukrainie. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Borki Wielkie
Великі Бірки
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  tarnopolski
Rejon tarnopolski
Prawa miejskie 1530
Powierzchnia 3,77 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

3407[1]
Kod pocztowy 47740
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Borki Wielkie
Borki Wielkie
Ziemia49°31′N 25°45′E/49,516667 25,750000
Portal Portal Ukraina
Herb z 1866 r.

Borki Wielkie (ukr. Великі Бірки) – osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego,

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założone w 1410, w 1530 otrzymało magdeburskie prawo miejskie.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Borki Wielkie w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego.

Historia w latach 1941-1945[edytuj | edytuj kod]

W latach okupacji niemieckiej w Borkach Wielkich funkcjonował obóz pracy, w którym Niemcy więzili Żydów z różnych miejscowości. Więźniowie pracowali przy robotach drogowych. Obóz został zlikwidowany 10 lipca 1943 roku; 970 więźniów rozstrzelano na miejscu, barak z ciałami zabitych spalono[2].

W dniach 8. i 9 lutego 1944 roku Niemcy dokonali w Borkach Wielkich publicznej egzekucji 34 ukraińskich więźniów z Tarnopola oskarżonych o zabójstwa, sabotaże i przynależność do OUN[3].

Podczas ataków banderowskich na Polaków w latach 1944-45 Borki Wielkie były miejscem, do którego ściągali uchodźcy z okolicznych wsi[4]. W miejscowości stacjonował batalion niszczycielski, w którym służyli Polacy[5]. Do końca 1945 roku ludność polska została ekspatriowana na zachód[6].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1880 rok: 1656 mieszkańców, w tym 790 rzymskich katolików, 770 grekokatolików i 96 wyznawców judaizmu[7];
  • 1921 rok: 2251, w tym: 1183 Ukraińców, 1052 Polaków i 16 Żydów[6];
  • 1931 rok: 2299[6];
  • 1989 rok: 3447[8]
  • 2001 rok: 3238.

Urodzeni w Borkach Wielkich[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Baley (1885) – polski psycholog, lekarz, pedagog, uważany za przedstawiciela lwowsko-warszawskiej szkoły psychologicznej;
  • Karol Dejna (1911) – polski językoznawca, slawista;
  • Stepan Żydek (1900) - podpułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP;

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2017 року. Державна служба статистики України. Київ, 2017. стор.66
  2. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman. Moskwa, 2009, s. 137. ​ISBN 978-5-8243-1296-6​.
  3. Lucyna Kulińska: Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. T. II. Kraków, 2001, s. 410. ​ISBN 83-858-27-72-2​.
  4. Rejony jak: Zborów, Zbaraż, Tarnopol, Trembowla, Borki Wielkie, Podwołoczyska, Grzymałów - są przepełnione przez uciekinierów ze wsi. Żyją oni w warunkach okropnych po 20 do 30 osób w jednej izbie, lub koczują pod gołym niebem, przymierając głodem i utrzymują z najwyższym wysiłkiem bydło. (...) Trembowla: 400 rodzin uciekinierów z okolicy. Są odcięci od swoich wiosek, skąd ani źdźbła nie są w stanie wywieźć. Władze również nic nie pomagają. Taki sam stan w Podwołoczyskach, Borkach i Grzymałowie. - Pismo Rejonowego Pełnomocnika w Tarnopolu do GPŁ, 24 III 1945 [cyt. za:] Grzegorz Hryciuk, "Przemiany narodowościowe i ludnościowe w Galicji Wschodniej i na Wołyniu w latach 1931-1948", Toruń 2005, ​ISBN 83-7441-121-X​, s. 325-326
  5. Lucyna Kulińska, Dzieje Komitetu Ziem Wschodnich na tle losów ludności polskich Kresów w latach 1943-1947. Tom I. Kraków 2002, ​ISBN 83-88527-32-0​, s. 331
  6. a b c Henryk Komański, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Szczepan Siekierka, wyd. Wyd. 2., popr, Wrocław: Nortom, 2006, s. 361, ISBN 83-89684-61-6, OCLC 156875487.
  7. Filip Sulimierski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. Warszawa: 1880–1914, s. 312.
  8. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]