Podgrzybek żeberkowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borowik żeberkowany)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podgrzybek żeberkowany
Podgrzybek żeberkowany: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj Boletus
Gatunek podgrzybek żeberkowany
Nazwa systematyczna
Boletus ferrugineus Schaeff.
Fung. Bavar. Palat. 1: 85, tab. 4 (1774)
Boletus ferrugineus G4.JPG

Podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus Schaeff.) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Boletus citrinovirens Watling 1969
  • Boletus ferrugineus f. citrinovirens (Watling) Watling
  • Boletus spadiceus Krombh. 1846
  • Xerocomus ferrugineus (Schaeff.) Bon 1985
  • Xerocomus spadiceus (Fr.) Quél. 1888
  • Xerocomus spadiceus (Schaeff.) Konrad & Maubl. 1952
  • Xerocomus subtomentosus var. ferrugineus (Schaeff.) Krieglst. 1991

Nazwa polska pojawiła się w 1993 r. w opracowaniu A. Borowskiej, E. Gardnweidner i Aliny Skirgiełło. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany też był jako grzyb kasztanowaty i podgrzybek zajączek odmiana grubosiatkowana[3]. W niektórych atlasach grzybów opisywany jest jako podgrzybek żeberkowaty[4]. Wszystkie te nazwy są niespójne z aktualną nazwą naukową, według Index Fungorum gatunek ten bowiem należy obecnie do rodzaju Boletus (borowik). Niektóre strony internetowe podają nazwę borowik żeberkowany[5], brak jednak naukowych źródeł tej nazwy.

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnica 3-10 cm, u młodych okazów półkulisty, później staje się łukowaty, na koniec płaski i nieco wgłębiony na środku. Skórka pilśniowa, sucha i jednolicie ubarwiona na kolor żółtawooliwkowy, oliwkowobrązowy, czerwonobrązowy do ciemnobrązowego. Uszkodzone miejsca zmieniają barwę na czerwonobrązową[4].

Rurki

U młodych okazów intensywnie żółte lub złotożółte a pory okrągłe, później brązowożółte lub żółtozielonkawe, a pory graniaste. Kolor porów taki sam jak rurek[4].

Trzon

Wysokość 3-10 cm, grubość 0,5-2,5 cm, walcowaty, pełny i zwarty. Skórka gładka w kolorze od kremowego przez jasnobrązowa do bladoczerwonobrązowej[4].

Miąższ

Białawy lub żółtawy o nieokreślonym smaku. Owocniki suche wydzielają nieprzyjemny zapach moczu[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Występuje tylko w Europie. Brak go w Skandynawii, ale jest na Islandii[6]. Rośnie głównie w górskich lasach iglastych oraz pod bukami, szczególnie na glebach piaszczystych[4].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy[3]. Grzyb jadalny[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Najbardziej podobny jest tzw. podgrzybek zajączek (Boletus subtomentosus). Ma kapelusz oliwkowobrązowy i jego pory sinieją po uciśnięciu[4]. Podobny jest także borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus), ale jego kapelusz nie pęka na poletka, a miejsca uszkodzone i obgryzione przez ślimaki są czerwonobrązowe[4].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f g h i Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Grzybland. Borowik żeberkowany. [dostęp 2013-10-18].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].