Borys Kowzan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Borys Kowzan (ros. Бори́с Ива́нович Ко́взан, ur. 7 kwietnia 1922 w Szachtach - zm. 31 sierpnia 1985 Mińsk) - sowiecki lotnik-myśliwiec, zastępca dowódcy pułku, pułkownik, Bohater Związku Radzieckiego.

Życiorys[edytuj]

Syn Jana, urodzony w rodzinie urzędniczej. Pochodził z polskiego rodu szlacheckiego, pieczętującego się herbem Trąby. Ukończył 8 klasową szkołę podstawową w Bobrujsku, a później Odesską Szkołę Wojenno-Lotniczą. W 1939 zaczął służbę w Armii Czerwonej, a już od 1941 wałczył na froncie wielkiej wojny ojczyźnianej.

W ciągu II wojny światowej zniszczył 28 samolotów przeciwnika, z nich jeden w grupie, a 4 samoloty zniszczył taranując. W trzech przypadkach Kоwzan na swoim samolocie Jak-1 wracał na lotnisko.

13 sierpnia 1942 na samolocie La-5 kapitan Kowzan natknął się na grupę bombowców i myśliwców przeciwnika. W bitwie z nimi został raniony w oko. Wówczas nakierował swój samolot na nieprzyjacielski bombowiec by zniszczyć go uderzeniem maszyny. Uderzenie to wyrzuciło Kowzana z kabiny. Z wysokości 6000 metrów z niecałkowicie otworzonym spadochronem upadł na bagno, łamiąc sobie nogę i kilka żeber. Z bagna wyciągnęli go nadchodzący akurat partyzanci. Oni też przeprowadzili go przez linię frontu. Przeleżawszy w szpitalu 10 miesięcy, wyleczył się z odniesionych obrażeń. Jednak stracił zranione podczas walki prawe oko, którego już nie dało się uratować. Po wyjściu ze szpitala otrzymał pozwolenie kontynuowania lotniczej służby.

24 sierpnia 1943 otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

W czasie całej wojny dokonał 360 bojowych wylotów, odbył 127 powietrznych walk, zniszczył 28 niemieckich samolotów.

Po wojnie kontynuował służbę. W 1954 roku skończył Akademię Lotniczą. Mieszkał w Riazaniu. Pracował jako kierownik aeroklubu. Po przejściu na emeryturę w stopniu pułkownika zamieszkał w Mińsku.

Powietrzne zwycięstwa[edytuj]

N Data Miasto Przyjmowanie walki Typ samolotu Wynik walki
1 24 czerwca 1941 Homel ogień z karabinu maszynowego bombowiec przeciwnik strącony
2 29 października 1941 Zarajsk taran samolot zwiadowca przeciwnik strącony, samolot wrócił na lotnisko
3 21 lutego 1942 Torżok taran bombowiec przeciwnik strącony, samolot wrócił na lotnisko
4 7 czerwca 1942 Lobnica taran niszczyciel przeciwnik strącony, samolot wrócił na lotnisko
5 19 sierpnia 1942 Stara Russa taran bombowiec przeciwnik strącony, Kowzan wyskoczył ze spadochronem
28 16 lipca 1943 Saratów ogień z karabinu maszynowego bombowiec przeciwnik strącony, samolot wrócił na lotnisko

Łącznie 28 zwycięstw.

Odznaczenia[edytuj]

I medale.

W 2005 w Riazaniu, na domu w którym gdzie mieszkał Kowzan, odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową.

Bibliografia[edytuj]