Brahmarszi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Figurka brahmarsziego ze stanu Tamilnadu w południowych Indiach

Brahmarszi (sansk. ब्राह्मर्षि, wieszcz bramiński[1]) – nazwa zbiorowa dla klasy wedyjskich wieszczów i mędrców (ryszi), popularnych również w hinduizmie powedyjskim. Źródła nie są zgodne co do zasad kategoryzowania części ryszich jako brahmarszich[2] , jak również co do liczebności wieszczów noszących taki tytuł[3].

Traktat Manudhrmaśastra objaśnia, iż kraj brahmarszich[4] (brahmarszideśa) to obszar leżący w dzisiejszych północnych Indiach pomiędzy stanami: Pendżab, Madhya Pradesh i Uttar Pradesh. Manusmryti wymienia w nim takie rejony jak Kurukszetra, kraj Pańćalów, kraj Śurasenów i kraj Matsjów[5]. Doskonalszym od kraju brahmarszich i dawanym za wzorcowy przykład jest Brahmawarta[6], który odpowiadałby Pendżabowi, rozumianemu jako kraina Indii północno-wschodnich zanim nastąpiło wyodrębnienie Pakistanu[7].

Grupy sformalizowane[edytuj | edytuj kod]

Grupa brahmarszich bywa identyczna lub częściowo wspólna z następującymi grupami mędrców i synów Brahmy (hinduistycznego boga stwórcy):

Pochodzenie klanowe[edytuj | edytuj kod]

Przyporządkowanie do grupy wieszczów bramińskich może bazować na przynależności do klanu (sanskr. gotra). Tytuł brahmarszi przysługuje wtedy dla klanów następujących pięciu postaci:

  1. Kaśjapa
  2. Wasisztha
  3. Bhrygu
  4. Angiras
  5. Atri[8].

Recepcja w nurtach hinduistycznych[edytuj | edytuj kod]

Vishwakarma Brahman Community[edytuj | edytuj kod]

Pięciu brahmarszich wskazywanych jest z imienia jako formy boga Wiśwakarmana:

  1. Sanaga Brahmarszi
  2. Sanatana Brahmarszi
  3. Abhuwanasa Brahmarszi
  4. Prathnasa Brahmarszi
  5. Suparnasa Brahmarszi [9].

Śaktyzm[edytuj | edytuj kod]

Postać z dzieła Ćandi Sapta Śati (Dewimahathmja), guru Sumedha, jest wskazywany jako przynależący do klasy brahmarszich[10].

Hinduizm tamilski[edytuj | edytuj kod]

  • Sughar (lub Sukha) (o głowie papugi) - brahmarszi z nurtu hinduizmu tamilskiego[11].

Współcześnie żyjący brahmarszi[edytuj | edytuj kod]

  • Brahmarshi Subhash Patri[12][13],
  • Brahmarshi Prem Nirmal[14].

Recepcja w literaturze przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

  • Niektórzy współczesnych z indyjskich autorów, jako najważnieszych brahmarszich, wskazują postacie wieszczów o imionach: Wasisztha, Wiśwamitra i Jadźńawalkhja [15] .
  • Wieszczem bramińskim określany jest Paraśara, ojciec Wjasy [16].

Przypisy

  1. Wieszcz. W: Słownik mitologii hinduskiej. Andrzej Ługowski (red. nauk.). Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1994, s. 206, seria: Świat Orientu. ISBN 83-86483-20-2.
  2. Parsoon Prof. Shrikant: Visionaries of wisdom. Rishis and Rishikas. The Earliest Exponents of Hinduism, The Eternal Religion.. Wyd. 1. Delhi: Hindoology Books, 2009. ISBN 978-81-223-1072-6. (ang.)
  3. Parsoon Prof. Shrikant: Visionaries of wisdom. Rishis and Rishikas. The Earliest Exponents of Hinduism, The Eternal Religion.. Wyd. 1. Delhi: Hindoology Books, 2009. ISBN 978-81-223-1072-6. (ang.)
  4. Sir Monier Monier-Williams: A Sanskrit-English Dictionary. Delhi: Motilal Banarasidass, 2002, s. 739. ISBN 81-208-0065-6. Cytat: the country of the Brahmarshis. (ang.)
  5. Lekcja druga. Krainy zacności i krainy ofiary / 19. W: Manu Swajambhuwa: Manusmryti czyli traktat o zacności. Przełożył z oryginału sanskryckiego, wstępem przedmową, przypisami i słowniczkiem opatrzył Maria Krzysztof Byrski. Wyd. 1. Warszawa: PIW, 1985, s. 46, seria: Bibliotheca Mundi. ISBN 83-06-00997-5.
  6. Lekcja druga. Krainy zacności i krainy ofiary / 18. W: Manu Swajambhuwa: Manusmryti czyli traktat o zacności. Przełożył z oryginału sanskryckiego, wstępem przedmową, przypisami i słowniczkiem opatrzył Maria Krzysztof Byrski. Wyd. 1. Warszawa: PIW, 1985, s. 46, seria: Bibliotheca Mundi. ISBN 83-06-00997-5.
  7. Przypisy. Lekcja druga / 19. W: Manu Swajambhuwa: Manusmryti czyli traktat o zacności. Przełożył z oryginału sanskryckiego, wstępem przedmową, przypisami i słowniczkiem opatrzył Maria Krzysztof Byrski. Wyd. 1. Warszawa: PIW, 1985, s. 399, seria: Bibliotheca Mundi. ISBN 83-06-00997-5.
  8. The Formulation of the Group. W: John E. Mitchiner: Traditions of the Seven Ṛṣis. Wyd. 2. Delhi: Motilal Banarasidass, 2000, s. 87. ISBN 81-208-1762-1. (ang.)
  9. Raghuvir L.Chary Nasnolkar , Vishwakarma Brahman Samaj , The Artisanas of God , wyd. 1 , Goa 2008, s. 8
  10. Karuna Sudha. The teachings of Sri Karunamayi, Bhagavati Sri Sri Sri Vijayeswari Devi, s. 64-66, cytat= This Brahmarṣi Sumedhasa repiled...
  11. http://shanthiraju.wordpress.com/thiruvannamalai/ (dostęp 2011-08-31)
  12. http://pssmovement.org/pss/Movement/Brahmarshi_patriji.html Brahmarshi Subhash Patri (dostęp 2011-8-30)
  13. Wywiady i nauki (dostęp 2011-08-30)
  14. http://www.premnirmal.com/index.html (dostęp 2011-08-30)
  15. 1. Words of Introduction. W: E.T. Sankaran Kutty: A Glimpse on 101 Ancient rishis of Our Country. Wyd. 1. Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, 2006, s. 2, seria: Banavan's Book University. ISBN 81-7276-386-7. (ang.)
  16. Barbara Grabowska: Ćandi, Sati, Parwati. Z dziejów literatury indyjskiej. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012, s. 102. ISBN 978-83-235-0846-5.