Brama Dębińska w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brama Dębińska
Eichwald Thor[1]
Ilustracja
brama od strony miasta
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Architekt Friedrich August Stüler[2]
Wysokość całkowita 17[3] m
Kondygnacje jedna[3]
Ukończenie budowy ok. 1855[4]
Zniszczono 1908[3][5]
Plan budynku
Plan budynku
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Brama Dębińska
Brama Dębińska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brama Dębińska
Brama Dębińska
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Brama Dębińska
Brama Dębińska
Ziemia52°24′01,98″N 16°56′08,39″E/52,400550 16,935664

Brama Dębińska – jedna z bram Twierdzy Poznań. Jednoprzelotowa brama komunikacyjna[3], pozwalała na połączenie miasta z Dębiną i Dębcem. Znajdowała się u wylotu ulic Strzeleckiej (ówczesnej Schützenstrasse)[6] i Garbary (Grosse Gerberstrasse)[7], a ich przedłużeniem za bramą była Droga Dębińska (Eichwald-Strasse)[8]. Na przedpolu bramy istniał Plac Zjednoczenia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie nie planowano jej budowy, ale ze względu na zwiększający się ruch na południe od miasta, została przebita około 1855 roku[4]. Umiejscowiono ją między Bastionem Rödera (na wschodzie) a Bastionem Brünnecka[9]. Została rozebrana jako jedna z ostatnich w 1908 roku[3][5].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Archanioł Michał z Bramy Dębińskiej RB1.JPG

Była to szeroka brama obramowana kamieniem, wzniesiona na planie prostokąta, składająca się z trzech wyodrębnionych z bryły części. Środkowa, cofnięta w stosunku do dwóch sąsiednich, zawierała sklepiony przejazd; wykończona została na szczycie z każdej strony orłem pruskim. Boczne części od strony przedpola miały otwory strzelnicze, a od strony miasta maswerkowe okna. Przy gruncie biegł wąski gzyms. Z każdej strony znajdowała się tablica z nazwą bramy EICHWALD THOR, a szczyt wykończono krenelażem[3].

Przed bramą na przedpolu znajdował się most nad fosą forteczną[3].

Figura Archanioła Michała[edytuj | edytuj kod]

Od strony miasta[5], nad wjazdem znajdowała się figura Archanioła Michała[a] przebijającego włócznią smoka[2], która podczas rozbiórki bramy w 1908 roku została przeniesiona na budynek szkoły przy dzisiejszej ul. Słowackiego[4][3][10][5]. Wykonana została w piaskowcu przez rzeźbiarza Wilhelma Stürmera[2], na podstawie osobistego szkicu Fryderyka Wilhelma IV[5].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W „Wielkopolska Jlustracja” z 14.04.1929 podano, iż była to figura św. Jerzego, jednakże w książce Twierdza Poznań wyjaśniono, że rzeźba ta bywa błędnie identyfikowana (ze względu na smoka kojarzonego z legendą o św. Jerzym)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Brama Dębińska (pol.). rzuwig.user.icpnet.pl. [dostęp 2013-07-16].
  2. a b c Biesiadka ↓, s. 107.
  3. a b c d e f g h BRAMA DĘBIŃSKA (pol.). slupsk.pl. [dostęp 2013-07-16].
  4. a b c Budynki i budowle: b1420. Brama Dębińska (pol.). roweromaniak.pl. [dostęp 2013-07-16].
  5. a b c d e Wielkopolska Jlustracja. „Wielkopolska Jlustracja”. 28, s. 5, 1929.04.14. [dostęp 2013-07-16]. 
  6. Strzelecka (pol.). poznan-posen.pl. [dostęp 2013-07-16].
  7. Maria i Lech Trzeciakowscy: W dziewiętnastowiecznym Poznaniu – życie codzienne miasta 1815-1914. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1982, s. 22. ISBN 83-210-0316-8.
  8. Magdalena Mrugalska-Banaszak: Kronika Miasta Poznania 3-4/1998. Cz. -: Uroki Drogi Dębińskiej - zapomniany trakt spacerowy dawnego Poznania. Poznań: 1998, s. 7-37. (pol.), fot.
  9. Maria i Lech Trzeciakowscy: W dziewiętnastowiecznym Poznaniu-życie codzienne miasta 1815-1914. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1982, s. mapa 288/289. ISBN 83-210-0316-8.
  10. Szkoła podstawowa nr 36 (pol.). polskaniezwykla.pl. [dostęp 2013-07-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maria i Lech Trzeciakowscy: W dziewiętnastowiecznym Poznaniu – życie codzienne miasta 1815-1914. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1982. ISBN 83-210-0316-8.
  • Jacek Biesiadka: Twierdza Poznań. O fortyfikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku.. Poznań: 2006., fot., ryc.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]