Brama Oliwska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brama Oliwska (rondo w środku), po lewej Plac Zebrań Ludowych, po prawej "żółty wiadukt", na pierwszym planie Błędnik – widok w kierunku północnym, 2006

Brama Oliwska (niem. Olivaer Tor, Oliver Thor[1]) – niewielka część Gdańska leżąca w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta, na granicy dzielnic administracyjnych Śródmieście i Aniołki.

Nazwa miejsca pochodzi od znajdującej się w tym miejscu bramy, a następnie rogatki miejskiej od strony Wrzeszcza oraz Oliwy. Budynek bramy został rozebrany przed połową XIX w. Nazywała się tak, bo kto opuszczając Gdańsk chciał udać się do wsi Oliwa (która stała się dzielnicą w 1926 r.), wybierał tę bramę[2].

Funkcja komunikacyjna[edytuj]

Początek Wielkiej Alei przy Bramie Oliwskiej

Brama Oliwska jest punktem początkowym historycznej Wielkiej Alei, w którym ta łączy się z wiaduktem Błędnik, ul. 3 Maja oraz wiaduktami (tzw. "żółty wiadukt" z około 1910, prowadzący niegdyś do ul. Jana z Kolna[3][4] oraz nowy w kolorze białym, wiodący w kierunku ulicy Nowej Wałowej i zrealizowany w latach 2013-2014) nad m.in. linią kolejową nr 202 i linią kolejową nr 250.

Pozostałości dworca Brama Oliwska

Jest to obecnie ważny węzeł komunikacyjny na trasie głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta, jest także węzłem gdańskiej sieci tramwajowej – schodzą się tu dwie linie okalające ścisłe centrum miasta oraz Dworzec Główny PKP. Nazwę Brama Oliwska nosi znajdujący się w tym miejscu przystanek tramwajowy.

W okolicy Bramy Oliwskiej znajdował się niegdyś także dworzec czołowy Brama Oliwska (Am Olivaer Tor), który był stacją końcową doprowadzonej tu w roku 1870 linii kolejowej ze Szczecina, przez Koszalin i Słupsk. Po rozebraniu miejskich fortyfikacji i zbudowaniu Dworca Głównego, stacja została przekształcona na stację towarową[5]. Obecnie kilkaset metrów dalej w stronę Wrzeszcza znajduje się przystanek trójmiejskiej SKM Gdańsk Stocznia.

Tło historyczne[edytuj]

Brama Oliwska – widok w kierunku północnym, ok. 1895

Znajdujący się między Wielką Aleją a ulicami Giełguda oraz 3 Maja plac Zebrań Ludowych był w okresie peerelowskim miejscem zbiórek zarządzanych przez ówczesną nomenklaturę, pochodów pierwszomajowych, jak również miejscem sezonowych lunaparków.

W okresie stanu wojennego Brama Oliwska była miejscem starć ulicznych demonstrantów prosolidarnościowych z formacjami MO i ZOMO.

Współczesność[edytuj]

Brama Oliwska (widok w kierunku południowym) i tramwaj Pesa 120Na, w tle Zieleniak, 2011
"Żółty" wiadukt nad torami kolejowymi

Plac Zebrań Ludowych przy Bramie Oliwskiej jest obecnie miejscem festynów i cyklicznych imprez (Muzyczne Lato – letni cykl koncertów muzyki rockowej i popowej)[6]. W czerwcu 2012 roku znajdowała się tu strefa kibica Euro 2012.

Teren placu, zgodnie z planem zagospodarowania, ma docelowo zostać przekształcony na teren obsługi transportu drogowego i zabudowy usługowej[7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Reprodukcja planu Gdańska z 1822 ze zbiorów Biblioteki Gdańskiej PAN, Dziennik Bałtycki 18 czerwca 2012
  2. Wolne Forum Gdańsk – Brama Oliwska – fragmenty map
  3. "Żółty wiadukt" zostanie rozebrany. trojmiasto.pl, 21 sierpnia 2008. [dostęp 21 sierpnia 2008].
  4. Wiadukt przy Jana z Kolna jednak do remontu. trojmiasto.pl, 24 listopada 2010. [dostęp 24 listopada 2010].
  5. Gdzie był dworzec Brama Oliwska (Am Olivaer Tor)?. Akademia Rzygaczy.
  6. 10 lat sceny. Scena Muzyczna Gdańsk.
  7. Uchwała RMG Nr VII/109/2007, dn. 26.02.2007. Dz. U. Woj. Pom. Nr 98, poz. 1547, dn. 2007.05.21.

Linki zewnętrzne[edytuj]