Brama Portowa w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brama Portowa
Obiekt zabytkowy nr rej. 5 z 11.06.1954
Brama Portowa
Brama Portowa
Państwo  Polska
Miejscowość Szczecin
Architekt Gerhard Cornelius van Wallrawe
Ukończenie budowy 1725-1727
Położenie na mapie Szczecina
Mapa lokalizacyjna Szczecina
Brama Portowa
Brama Portowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brama Portowa
Brama Portowa
Ziemia 53°25′30″N 14°33′00″E/53,425000 14,550000

Brama Portowa (niem. Berliner Tor[potrzebne źródło]) – brama miejska Szczecina, zbudowana w stylu barokowym w latach 1725-1727 według projektu holenderskiego projektanta fortyfikacji Gerharda Corneliusa van Wallrawe (autora m.in. przebudowy twierdzy kłodzkiej i magdeburskiej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest jedną z dwóch (obok Bramy Królewskiej) zachowanych do czasów współczesnych bram, będących pozostałością dawnych fortyfikacji pruskich. Zewnętrzna ściana bramy została ozdobiona przez francuskiego rzeźbiarza Bartholome Damarta. Umieszczono tu tarczę z monogramem króla Fryderyka Wilhelma I, fundatora tego obiektu. W attyce tablica ze złoconym napisem w języku łacińskim, który informuje o prawach państwa brandenburskiego do Pomorza i Szczecina, ponieważ Fryderyk Wilhelm w 1719 kupił Szczecin od Szwedów za dwa miliony talarów:

Fridericvs Wilhelmvs•Rex Borrvssiæ•Dvcatum Stetinensem
cessvm Brandenbvrgicis Electoribvs svb Clientelæ Fide Pomeraniæ
Dvcibvs redditvm•Post Fato ad Svecos delatvm•Ivstis pactis ivstoqve
pertio ad Panim vsqve emit•paravit•sibiqve restitvit•Anno•MDCCXIX
ac Portam Brandenb:fieri ivssit•


Nad inskrypcją znajduje się panorama miasta wraz z Viadrusem (bogiem rzeki Odry). Powyżej widnieje owalna tarcza z herbem Prus, zwieńczona królewską koroną. Obecnie wewnątrz Bramy mieści się sklep z wyrobami artystycznymi Cepelia.

W latach 1902-1932 przed Bramą Portową stała fontanna z neobarokowym pomnikiem bogini Amfitryty dłuta berlińskiego rzeźbiarza Reinholda Felderhoffa. W czasie II wojny światowej w obawie przed zniszczeniem zdemontowano zdobione szczyty bramy i ukryto w Lesie Arkońskim , a samą bramę obsadzono bluszczem i tak przetrwała wojnę. Zdobione szczyty i ozdoby odnaleziono w roku 1957 i z powrotem zamontowano na bramę.

Właściwa nazwa bramy to Brama Berlińska, ponieważ przez tę bramę prowadziła droga ze Szczecina do Berlina. Nazwa Brama Portowa została nadana przez Polaków po 1945 r., aby nie kojarzyła się z niemieckim miastem. Nie ma ona uzasadnienia historycznego, a bramy o nazwie Portowa nigdy nie było w Szczecinie.

Brama Portowa (nr rej. 5 z 11 czerwca 1954 r.) znajduje się w rejestrze zabytków[1].

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]