Bretania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bretagne
region
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Francja
Siedziba Blason Rennes.svg Rennes
Prezydent Jean-Yves Le Drian
Powierzchnia 27 208 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

3 318 904[1]
• gęstość 122 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba departamentów 4
Liczba okręgów 15
Liczba kantonów 102
Liczba gmin 1233
Położenie na mapie Francji
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Francja

Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji, położony na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Od wschodu graniczy z dwoma regionami: Normandią i Krajem Loary. Dzieli się na 4 departamenty: Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine i Morbihan. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Księstwo Bretanii w 1447
Typowy krajobraz Bretanii, wybrzeże Atlantyku w okolicach miejscowości Baule
Wybrzeże Bretanii

Rzymska Armoryka, w V-VI wieku zasiedlona przez celtyckie plemię Brytów, wypierane z brytyjskiej Kornwalii przez germańskich Anglów i Sasów. Następnie pod zwierzchnictwem Franków. Wobec ciągłych buntów w Bretanii Karol Wielki utworzył na jej granicy Marchię Bretońską. We wczesnośredniowiecznej Francji hrabstwo Bretanii stanowiło jedno z wielkich lenn Korony francuskiej, będąc często przedmiotem rywalizacji między Francją i Anglią. Od 1213 w posiadaniu bocznej linii Kapetyngów. W 1297 podniesione do rangi księstwa.

Ród książęcy w linii męskiej wymarł w 1488 na Franciszku II. Jego córka Anna Bretońska poślubiła w 1491 króla Francji – Karola VIII, a po jego śmierci w 1499 Ludwika XII. W 1514 córka Anny – Klaudia de Valois, wyszła za Franciszka I – późniejszego króla Francji, który w 1532 formalnie włączył lenna bretońskie do Korony francuskiej.

Niektóre odrębności (własne stany prowincjonalne) Bretania zachowała do okresu rewolucji francuskiej 1789-1799 i ówczesnej reformy administracyjnej (1790). W czasach rewolucji wraz z Wandeą i Normandią stanowiła teren powstań rojalistycznych – zwanych szuanerią, krwawo tłumionych przez wojska Republiki.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Bretania jest regionem wyróżniającym się dużym znaczeniem rolnictwa i dziedzin związanych z morzem w gospodarce. Region rolniczy – uprawa pszenicy, kukurydzy, owsa, ziemniaków, warzyw i owoców. W Bretanii produkuje się około 1/2 francuskiego drobiu i mięsa wieprzowego, prowadzona jest także hodowla bydła. W zatokach hodowla małży i ostryg. Hodowle w Bretanii dostarczają niemal 1/3 ostryg z 210 tys. ton ostryg produkowanych we Francji. Na wybrzeżu rozwinięte rybołówstwo przybrzeżne i dalekomorskie (m.in. porty w Concarneau i Lorient).

Ze względu na wyjątkowe położenie geograficzne Bretanii od stuleci istotną rolę w jej gospodarce odgrywa handel morski. Największymi portami handlowymi (przeładunek roczny przekraczający 500 tys. ton) są: Nantes-Saint-Nazaire, Lorient, Brest, Saint-Malo i Roscoff.

Eksploatacja rud żelaza, cynku i ołowiu. Rozwinięty przemysł metalurgiczny, chemiczny, elektrotechniczny, stoczniowy i spożywczy. Przy ujściu rzeki Rance do zatoki Saint-Malo działa pierwsza na świecie elektrownia pływowa (moc 240 MW). Rozwinięta turystyka – liczne kąpieliska nadmorskie (m.in. Carnac, Saint-Malo, Audierne). Ważną rolę odgrywa kanał śródlądowy Nantes-Brest.

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszymi miastami Bretanii są Rennes (główny ośrodek administracyjny regionu), Nantes (w Kraju Loary, historyczna stolica Bretanii), Brest (główna baza francuskiej marynarki wojennej na Atlantyku), Quimper, Lorient, Vannes, Saint-Malo, Saint-Brieuc.

Lp. Herb Miasto Ludność (I 2017) Region Departament
1. Blason Nantes.svg Nantes 309 346 Kraj Loary Loara Atlantycka
2. Blason Rennes.svg Rennes 216 815 Bretania Ille-et-Vilaine
3. Blason ville fr Brest (Finistere).svg Brest 140 064 Bretania Finistère
4. Blason ville fr Saint-Nazaire (Loire-Atlantique) v2.svg Saint-Nazaire 69 993 Kraj Loary Loara Atlantycka
5. Blason ville fr Quimper (Finistère).svg Quimper 62 985 Bretania Finistère
6. Blason ville fr Lorient (Morbihan).svg Lorient 57 149 Bretania Morbihan
7. COA fr Vannes 56.svg Vannes 53 352 Bretania Morbihan
8. Blason ville fr Saint-Malo.svg Saint-Malo 46 097 Bretania Ille-et-Vilaine
9. Blason Saint-Brieuc.svg Saint-Brieuc 44 372 Bretania Côtes-d’Armor
10. Blason ville fr Lanester.svg Lanester 22 728 Bretania Morbihan
11. Blason Fougères fr.svg Fougères 20 418 Bretania Ille-et-Vilaine
12. Blason de la ville de Lannion (Côtes-d'Armor).svg Lannion 19 880 Bretania Côtes-d'Armor

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. INED: Régions et départements (fr.). [dostęp 2020-03-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]