Breyten Breytenbach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Breyten Breytenbach
Juan Breyten
Ilustracja
Breyten Breytenbach, 2009
Data i miejsce urodzenia 16 września 1939
Bonnievale, Langeberg
Narodowość Południowoafrykańczyk
Język afrikaans, angielski
Alma Mater Uniwersytet Kapsztadzki
Dziedzina sztuki wiersz, powieść, esej, dramat

Breyten Breytenbach (ur. 16 września 1939 w Bonnievale) – południowoafrykański pisarz, poeta, dramaturg, malarz, przeciwnik apartheidu, wieloletni więzień polityczny[1][2]. W 2017 został uhonorowany Nagrodą Herberta[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Breytenbach studiował sztukę na Uniwersytecie Kapsztadzkim, ale ze względu na swe przekonania polityczne musiał przerwać studia i wyjechać do Francji w latach 60. XX wieku. W Paryżu poślubił Wietnamkę Yolandę Ngo Thi Hoang Lien, córkę ambasadora ówczesnego Wietnamu Południowego, z którą nie mógł powrócić do ojczyzny. W RPA obowiązywało prawo zakazujące mieszanych małżeństw. Gdy w 1975 w nielegalny sposób (z fałszywym paszportem) dostał się jednak do RPA, został aresztowany i skazany na dziewięć lat więzienia. Wypuszczono go w 1982 po międzynarodowych protestach (w tym PEN Clubu[3]). Poeta wyjechał do Paryża i uzyskał francuskie obywatelstwo. W 2000 rozpoczął współpracę dydaktyczną z Uniwersytetem Kapsztadzkim[1][2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Breyten Breytenbach jest autorem licznych powieści, wierszy i esejów, tworzonych w języku afrikaans. Część z nich została oryginalnie opublikowana w języku angielskim. Poeta tworzy również dzieła malarskie i grafiki, których wystawy odbywały się, m.in. w Paryżu, Brukseli, Nowym Jorku, Hongkongu i Johannesburgu. W 1980 w języku polskim wydano Cały czas nakładem Wydawnictwa Literackiego. Autorem przekładu wybranych poezji był Andrzej Dąbrówka. W 2016 wydano inny wybór Refren podróżny. Wiersze wybrane w zbiorowym przekładzie (m.in. Miłosza Biedrzyckiego)[3]. W tłumaczeniu Jerzego Kocha nakładem oficyny a5 ukazał się tom Ciało wędrowne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Breyten Breytenbach (ang.). sahistory.org.za. [dostęp 2017-03-06].
  2. a b c Breyten Breytenbach laureatem Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta (pol.). dzieje.pl, 2017-03-06. [dostęp 2017-03-06].
  3. a b Janusz R. Kowalczyk: Breyten Breytenbach (pol.). culture.pl, 2017-03-06. [dostęp 2017-03-06].