Brodźczyk polinezyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brodźczyk polinezyjski
Prosobonia cancellata[1]
(Gmelin, 1789)
Ilustracja wykonana między 1776–1780
Ilustracja wykonana między 1776–1780
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd bekasowce
Parvordo Scolopacida
Nadrodzina Scolopacoidea
Rodzina bekasowate
Podrodzina biegusy
Plemię Calidrini
Rodzaj Prosobonia
Gatunek brodźczyk polinezyjski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Brodźczyk polinezyjski (Prosobonia cancellata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych. Występował na Kiritimati (Kiribati). Znany jest wyłącznie z holotypu odłowionego w 1778 i jednej ilustracji. Wymarły.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Friedrich Gmelin w 1789[3]. Gatunek znany jest wyłącznie z holotypu odłowionego na Kiritimati (Kiribati), prawdopodobnie przez Williama Andersona, podczas ostatniej podróży Jamesa Cooka. Zachowała się również ilustracja wykonana przez Williama Ellisa. Po powrocie z wyprawy w 1780 holotyp przekazano do kolekcji Josepha Banksa[4]. Liczni autorzy łączyli brodźczyka polinezyjskiego z nadal żyjącym brodźczykiem krótkodziobym (Prosobonia parvirostris) z Tuamotu (Polinezja Francuska)[4][5]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny uznaje go za odrębny gatunek (2017)[6]. Znajduje to uzasadnienie zoogeograficzne; Tuamotu leży bowiem 2300 km od Kiribati. Holotyp zaginął[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Opis dotyczy holotypu. Długość ciała około 19 cm (7,5 cala), w tym około 2,5 cm stanowi dziób. Pióra na wierzchu ciała brązowe o białych krawędziach. Spód ciała biały, poprzecznie popielato prążkowany. Lotki popielate z brązowymi końcówkami, krawędzie i sam koniuszek pióra jasne. Sterówki podobne, dodatkowo pokryte białymi plamami. Nogi popielate, dziób czarny[4].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje brodźczyka polinezyjskiego za gatunek wymarły (EX, Extinct)[7]. Gatunek znany jest wyłącznie z holotypu. Musiał wymrzeć w latach 50. XVIII wieku, kiedy na wyspę wprowadzono drapieżniki, w tym koty[4][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prosobonia cancellata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Prosobonia cancellata. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Johann Friedrich Gmelin: Systema Naturae. T. 1, cz. 2. 1789, s. 675.
  4. a b c d e Julian P. Hume, Michael Walters: Extinct Birds. A&C Black, 2012, s. 332. ISBN 978-1-4081-5861-6.
  5. Van Gils, J., Wiersma, P., Boesman, P. & Kirwan, G.M.: Tuamotu Sandpiper (Prosobonia parvirostris). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017.
  6. Frank Gill & David Donsker: Buttonquail, plovers, seedsnipe & sandpipers. IOC World Bird List (v7.2), 2 kwietnia 2017. [dostęp 16 czerwca 2017].
  7. a b Christmas Sandpiper Prosobonia cancellata. BirdLife International. [dostęp 17 czerwca 2017].