Brody (powiat nowotomyski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brody
pałac w Brodach
pałac w Brodach
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat nowotomyski
Gmina Lwówek
Sołectwo Brody
Wysokość ok. 80-110 m n.p.m.
Liczba ludności (31.12.2013) 767
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 64-310 (poczta: Lwówek)
Tablice rejestracyjne PNT
SIMC 0588039
Położenie na mapie gminy Lwówek
Mapa lokalizacyjna gminy Lwówek
Brody
Brody
Położenie na mapie powiatu nowotomyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotomyskiego
Brody
Brody
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Brody
Brody
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brody
Brody
Ziemia52°26′18″N 16°17′40″E/52,438333 16,294444

Brodywieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek[1].

Położone 8 km na wschód od Lwówka, na lewym brzegu Mogilnicy.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Historia[edytuj]

Brody swoją nazwę zawdzięczają brodowi przez bagna, przy którym wzniesiono gród kasztelański. Przechodził nim szlak handlowy łączący Polskę z Niemcami. Była to najbardziej naturalna, wyznaczona przez przyrodę droga.

Okolice wsi były od dawna zamieszkane, o czym zaświadczają liczne znaleziska archeologiczne, począwszy od neolitu. Tutejszy gród istniejący od VII w. W XIII w. stał się grodem kasztelańskim (pozostało po nim owalne grodzisko o wymiarach 15x30 m, ukryte w kępie krzewów, 300 m od miejsca, gdzie droga Bródki-Marszewo przekracza Mogilnicę, 3 km na płd.-wsch. od obecnej wsi). Pierwsza wzmianka pisana o Brodach pochodzi z 1250 roku. Należały one początkowo do Leszczyców, później część dóbr przeszła na Łodzów – używali oni nazwiska Brodzki. Od poł. XVIII w. Brody należały do Sczanieckich. W Brodach urodziła się w 1804 r. Emilia Sczaniecka.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Brody należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski)[2]. Brody należały do okręgu lwowkowskiego i stanowiły siedzibę majątku Brody, którego właścicielem był wówczas Konstanty Szczaniecki[2]. W skład majątku Brody wchodziło łącznie 5 wsi (Brody, Helena, Brodki, folwarki: Marszewo i Zygmuntowo). Według spisu urzędowego z 1837 roku Brody liczyły 570 mieszkańców i 58 dymów (domostw)[2].

W latach 1827-1863 właścicielem majątku Konstanty Szczaniecki, kapitan jazdy poznańskiej w powstaniu listopadowym, więzień stanu w 1846 r. Od 1874 r. właścicielami była niemiecka rodzina Pflug, która w 1910 r. od czasu nobilitacji nazywali się von Pflug.

Przez Brody dawniej przejeżdżała kolej wąskotorowa, obecnie tory są rozebrane. W Brodach w latach 1670-1673. powstał piękny kościół św. Andrzeja Apostoła. W Brodach sprawnie działa Ochotnicza Straż Pożarna. Obecnie w budynku dawnej poczty jest mieszkanie. Najbliższa poczta jest w Lwówku, a w Brodach sprawnie działa agencja pocztowa.

Wnętrze kościoła św. Andrzeja
Kaplica pałacowa

Zabytki opis[edytuj]

Kościół parafialny św.Andrzeja w Brodach, który stanowi jeden z cenniejszych zabytków budowlanych drewnianego w Wielkopolsce wznosi się pośrodku wsi. Drewniany kościół jest konstrukcji zrębowej, jednonawowy z kaplicami, nakryty wysokimi dachami gontowymi. Kościół otacza cmentarz przykościelny, zadrzewiony klonami, lipami i kasztanowcami wśród których zwraca szczególną uwagę rosnąca nieopodal wierzy kościoła lipa szerokolistna- pomnik przyrody. Po płd. stronie kościoła w 1933 r. wzniesiono okazały pomnik z ciosów granitowych upamiętniający poległych w I wojnie światowej i w powstaniu wielkopolskim, później uzupełniony o tablicę z nazwiskami ofiar II wojny światowej. Obok usytuowana jest drewniana XVII-wieczna dzwonnica, gruntownie odnowiona w 1948 r. W pobliżu kościoła znajduje się też murowana plebania, zbudowana w latach 1932-1934. Kaplica poewangelicka św. Krzyża zbudowana została na początku XX w.

Pałac w Brodach położony w parku krajobrazowym, w płn. części wsi, zbudowany ok. 1890r. dla Paula von Pfluga, rozbudowany ok. 1900r. przez dodanie okazałej sali balowej. Park rozplanowano na początku XIX w. i uporządkowano w latach 70-tych XX w. W bogatym, starym drzewostanie spotkać można m.in. dęby szypułkowe, lipy drobno listne, wiązy szypułkowe, jesiony, topole czarne i białe buki pospolite, platany, a także klony kasztanowce i graby. Na zachód od parku położony jest zespół zabudowań folwarcznych z przełomu XIX i XX w., w którym na szczególną uwagę zasługuje: murowana gorzelnia z 1907 r.stojąca na miejscu wcześniejszej, XIX wiecznej, okazały pięciokondygnacyjny murowany spichlerz z początku XX w., stajnia wozownia i stolarnia.

Kaplica pałacowa, poewangelicka, neogotycka z początku XX w. Obecnie kaplica pw. Świętego Krzyża

Zabytki wpisane do rejestru zabytków[edytuj]

  • Drewniany kościół parafialny p.w. Św. Andrzeja Ap.

zespół pałacowy, XIX-XX:

  • pałac von Pfluga
  • park

Zespół folwarczny:

  • gorzelnia
  • budynek gospodarczy (przy gorzelni)
  • spichlerz

Wykaz obiektów ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków[edytuj]

  • kościół drewn,. XVII, dobudź. Zakrystii 1731, pd kruchty 1756, odnowiony 1939
  • plebania, mur., 1904, przebud. 1933 – 34,
  • budynek gospodarczy, mur., pocz. XX,
  • wikarówka, ob. dom nr 129, mur., k. XIX,
  • szkoła I, mur., 1878,
  • szkoła II, mur., 1912. przebud. 1989,
  • Gościniec, mur., pocz. XX.
  • ogrodzenie z bramą, mur., l. 80 XIX,

Komunikacja[edytuj]

Drogowa: Przez Brody przebiegają dwie główne drogi łączące Lwówek z Dusznikami oraz druga którą można dojechać z Brodów do Pniew.

Autobusowa Komunikację autobusową zapewnia PKS Poznań.

Kolejowa Dawniej przez Brody przejeżdżała kolejka wąskotorowa którą można było jechać w kierunku Lwówka lub Opalenicy.

Edukacja[edytuj]

W Brodach znajduje się Zespół szkoły i przedszkola im. Jana Pawła II w Brodach w którego skład wchodzi szkoła podstawowa oraz przedszkole.

Sport[edytuj]

Obiekty:

  • Pełnowymiarowe boisko piłkarskie należące do LZS-u
  • Mniejsze boisko między blokami
  • Przy budynku przedszkola znajduje się mini orlik, plac zabaw oraz siłownia zewnętrzna

Szlaki turystyczne

  • Szlaki rowerowe

Planowana jest budowa ścieżki rowerowej która ma łączyć Brody z miastem gminnym Lwówkiem.

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2014-02-15].
  2. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 201.

Bibliografia[edytuj]

  • Marcin Libicki, Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. REBIS, 2003. ISBN 83-7301-243-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]