Brodziec żółtonogi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brodziec żółtonogi
Tringa flavipes[1]
(J. F. Gmelin, 1789)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd bekasowce
Rodzina bekasowate
Podrodzina brodźce
Plemię Tringini
Rodzaj Tringa
Gatunek brodziec żółtonogi
Synonimy
  • Scolopax flavipes J. F. Gmelin, 1789[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     okres lęgowy

     przeloty

     zimowiska

Brodziec żółtonogi[4] (Tringa flavipes) – gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z podrodziny brodźców w rodzinie bekasowatych (Scolopacidae). Monotypowy[2][5]. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje Alaskę oraz północną i środkową Kanadę (na wschodzie po Zatokę Jamesa). Zimuje na wybrzeżach USA od środkowej Kalifornii i New Jersey, przez Meksyk i Amerykę Środkową po Amerykę Południową (aż po Ziemię Ognistą na południu)[2]. Regularnie zalatuje również do Europy, głównie zachodniej[6]. W Polsce odnotowano tylko kilka potwierdzonych obserwacji tego ptaka – w 2013[7], 2016[8] oraz 2020[9] (wcześniejsza obserwacja z 1990 po weryfikacji została uznana za niepewną[7]).

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W szacie godowej ciało popielate, na wierzchu ciała duża ilość ciemnych plam, kuper biały, nogi żółte. W szacie spoczynkowej zmniejsza się ilość ciemnych plam.
Wymiary średnie[2]
długość ciała 23–25 cm
rozpiętość skrzydeł 59–64 cm
masa ciała 48–114 g

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Podmokła tundra, niekiedy hale. Zimuje na podmokłych obszarach zarówno słodko-, jak i słonowodnych.
Gniazdo
W suchym miejscu, czasem daleko od wody. Często w pobliżu zwalonego pnia lub głazów. Jest to zagłębienie w ziemi lub mchu wyłożone kilkoma liśćmi lub trawą.
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 3–4 jaja w kolorze od zielonkawego, przez szarawy po cielisty, z ciemnymi plamkami.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są od zniesienia pierwszego jaja przez okres około 22–23 dni przez obydwoje rodziców. Samica opuszcza pisklęta po około 11 dniach, zaś samiec po 23–31 dniach. Młode pierzą się w wieku 18–20 dni.
Pożywienie
Wodne i lądowe bezkręgowce oraz drobne kręgowce.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje brodźca żółtonogiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji szacuje się na około 270 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].

W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tringa flavipes, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Lesser Yellowlegs (Tringa flavipes). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-27)].
  3. a b Tringa flavipes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Tringinae Rafinesque, 1815 - brodźce (Wersja: 2020-01-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-29].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sandpipers, snipes, coursers (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-29].
  6. wynik wyszukiwania: Tringa flavipes (ang.). W: Tarsiger.com [on-line]. [dostęp 2021-04-12].
  7. a b Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raporty. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2013. „Ornis Polonica”. 55, s. 181–218, 2014. 
  8. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 33. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2016. „Ornis Polonica”. 58, s. 83–116, 2017. 
  9. Archiwum Orzeczenia, Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego [dostęp 2021-04-12].
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]