Brodziec piegowaty

Brodziec piegowaty
	Tringa melanoleuca
	(J.F. Gmelin, 1789)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	bekasowce
Rodzina	bekasowate
Podrodzina	brodźce
Plemię	Tringini
Rodzaj	Tringa
Gatunek	brodziec piegowaty
Synonimy
	Scolopax melanoleuca J.F. Gmelin, 1789;
	Scolopax melanoleuca J.F. Gmelin, 1789;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; bliski zagrożenia
	Zasięg występowania
	; okres lęgowy przeloty zimowiska
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Brodziec piegowaty^[4] (Tringa melanoleuca) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Zamieszkuje Amerykę Północną, poza sezonem lęgowym także Amerykę Południową. Jest bliski zagrożenia wyginięciem. Monotypowy^[2]^[5]^[6].

Występowanie

Zamieszkuje Amerykę Północną w pasie między Nową Szkocją i Zatoką Hudsona na wschodzie a południową Alaską po stan Waszyngton na zachodzie. Zimuje na wschodnim wybrzeżu USA od Nowego Jorku po Zatokę Meksykańską, a na zachodnim od południowego Oregonu na południe, w Meksyku, Ameryce Środkowej i Południowej aż po Ziemię Ognistą^[2]. Pojedyncze osobniki pojawiają się w Europie^[7] (w Polsce stwierdzony dwa razy – w 1986 i 1987 roku^[7]), na Dalekim Wschodzie i Mikronezji. Zanotowano również jedno pojawienie się tego ptaka w Południowej Afryce.

Morfologia

Wygląd: W upierzeniu godowym wierzch ciała brązowy z ciemnymi i jasnymi plamami. Spód ciała jasny. Głowa, szyja i pierś czarno nakrapiane. Dziób czarny. Na bokach i brzuchu czarne prążki. Nad okiem wyraźna jasna brew. Nogi żółte. W szacie spoczynkowej spód ciała blady z brązowymi plamkami. Wierzch szarobrązowy z jasnymi cętkami.
Wymiary średnie^[2]: długość ciała 29–33 cm
rozpiętość skrzydeł 70–74 cm
masa ciała 111–235 g

Ekologia i zachowanie

Biotop: Podmokłe obszary tajgi, zimą wybrzeża morskie.
Gniazdo: Na ziemi.
Jaja: W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju–czerwcu 3–4 jaja.
Wysiadywanie: Jaja wysiadywane są przez okres około 23 dni głównie przez samicę.
Pisklęta: Pisklęta pierzą się po 18–20 dniach, do tego czasu opiekują się nimi oboje rodzice.
Pożywienie: Bezkręgowce i drobne kręgowce.

Status zagrożenia i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2024 roku uznaje brodźca piegowatego za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej klasyfikowała go jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern)^[3]. Liczebność światowej populacji lęgowej, według różnych szacunków, mieści się w przedziale 137 000 – 6 860 000 dorosłych osobników^[3]. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy^[3].

W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową^[8].

Zobacz też

ptaki Polski

Przypisy

↑ Tringa melanoleuca, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Greater Yellowlegs (Tringa melanoleuca). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-18)].
1 2 3 4 BirdLife International, Tringa melanoleuca, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Tringinae Leach, 1820 – brodźce (wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-01].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-29] (ang.).
↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
1 2 wynik wyszukiwania: Tringa melanoleuca, [w:] Tarsiger.com [online] [dostęp 2026-06-29] (ang.).
↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Greater Yellowlegs. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Tringa melanoleuca, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[hbwa-2] 1 2 3 4 Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Greater Yellowlegs (Tringa melanoleuca). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-18)].

[iucn-3] 1 2 3 4 BirdLife International, Tringa melanoleuca, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-29] (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Tringinae Leach, 1820 – brodźce (wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-02-01].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-29] (ang.).

[avilist-6] AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

[tarsiger-7] 1 2 wynik wyszukiwania: Tringa melanoleuca, [w:] Tarsiger.com [online] [dostęp 2026-06-29] (ang.).

[8] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]