Bronisław Kuriata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bronisław Kuriata
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1923
Lewacze
Data i miejsce śmierci 20 października 1999
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1944-1980
Stanowiska dowódca 5 Brygady KBW, szef sztabu KBW, dowódca KBW, I zastępca Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej, zastępca pełnomocnika szefa Sztabu Generalnego WP ds. specjalnych
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Partyzancki Złoty Krzyż Zasługi Medal „Za udział w walkach w obronie władzy ludowej” Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Order Czerwonego Sztandaru Medal „Za Wyzwolenie Warszawy” Medal „Za zdobycie Berlina” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”
Grób Bronisława Kuriaty na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Bronisław Kuriata (ur. 25 marca 1923 na Lewaczach na Wołyniu, zm. 25 października 1999 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego, ostatni dowódca Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (1965).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Lewaczach, w gminie Ludwipol, powiecie kostopolskim, w województwie wołyńskim. Podczas II wojny światowej walczył w latach 1942–1944 w szeregach polsko-sowieckiego oddziału partyzanckiego im. Feliksa Dzierżyńskiego. Do Wojska Polskiego wstąpił ochotniczo 15 maja 1944 i został skierowany do 1 Oficerskiej Szkoły Piechoty w Krakowie, po której ukończeniu brał udział w walkach frontowych na szlaku bojowym 1 Armii Wojska Polskiego od Kołobrzegu do Łaby, dowodząc plutonem, a następnie kompanią piechoty 11 Pułku Piechoty 4 Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego. W czasie walk był dwukrotnie ranny.

Od 1945 służył w podległym Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W latach 1946–1947 dowodził kompanią samodzielnego batalionu operacyjnego KBW, uczestnicząc w walkach z bandami nacjonalistów ukraińskich i ze zbrojnym podziemiem niepodległościowym w południowych i wschodnich regionach kraju. W późniejszych latach ukończył kurs dowódców pułków w Wyższej Szkole Piechoty (1948), a następnie w 1958 Akademię Sztabu Generalnego WP. Zajmował szereg stanowisk dowódczych w jednostkach KBW od dowódcy kompanii poprzez dowódcę pułku aż do stanowiska dowódcy 5 Brygady KBW Ziemi Krakowskiej. W 1960 objął stanowisko szefa sztabu Korpusu. W październiku 1963 awansowany uchwałą Rady Państwa PRL do stopnia generała brygady. W marcu 1965 minister spraw wewnętrznych Mieczysław Moczar powołał go na dowódcę KBW, którą to funkcję sprawował do lipca 1965. Po rozformowaniu KBW czasowo pełnił obowiązki dowódcy podległych Ministerstwu Obrony Narodowej Wojsk Obrony Wewnętrznej. Współtworzył system Obrony Terytorialnej Kraju, którego integralną częścią były Wojska Obrony Wewnętrznej.

W latach 1968–1971 piastował stanowisko I zastępcy Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej, gen. Grzegorza Korczyńskiego. W październiku 1968 awansowany uchwałą Rady Państwa PRL do stopnia generała dywizji.

Odwołany wraz z gen. Korczyńskim, był w latach 1971-1973 przedstawicielem PRL w Międzynarodowej Komisji Kontroli i Nadzoru w Korei - w randze ministra pełnomocnego. W latach 1973–1976 zastępca pełnomocnika szefa Sztabu Generalnego WP ds. specjalnych. Następnie pozostawał w dyspozycji MON.

Członek PPR od 1947, następnie członek PZPR.

W 1980 przeszedł w stan spoczynku. Został pożegnany oficjalnie przez wiceministra obrony narodowej, zastępcę ministra do spraw ogólnych gen. broni Józefa Urbanowicza. W WP służył 36 lat, z czego 17 lat w stopniu generalskim. Mieszkał w Warszawie, gdzie zmarł po długoletniej, ciężkiej chorobie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • B. Kuriata, Za spokój i bezpieczeństwo obywateli Ludowej Ojczyzny /w/ Żołnierz Wolności, 1965, nr 120, str. 4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • M. Jaworski, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945-1965, Wydawnictwo MON, Warszawa 1984;
  • M. Juchniewicz, Polacy w radzieckim ruchu podziemnym i partyzanckim, 1941-1944, Wojskowy Instytut Historyczny, Warszawa 1972;
  • H.P. Kosk Generalicja polska, tom I, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Warszawa-Pruszków 1999;
  • J. Królikowski, Generałowie i Admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990, Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010;
  • G. Motyka, Tak było w Bieszczadach: walki polsko-ukraińskie 1943-1948, Oficyna Wydawnicza Volumen, 1999;
  • Żołnierz Wolności, gazeta codzienna Wojska Polskiego, 14 stycznia 1980 r.