Browar Sobótka-Górka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Browar Sobótka-Górka
Browar Sobótka-Górka
Państwo  Polska
Siedziba Sobótka
Data założenia 1817
Data zamknięcia 1997
Właściciel Browary Dolnośląskie Piast S.A
Produkcja piwa 100 000 hl
Marki Gorkauer
Dane adresowe
Adres: ul. Browarniana, Sobótka-Górka
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Browar Sobótka-Górka
Browar Sobótka-Górka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Browar Sobótka-Górka
Browar Sobótka-Górka
Ziemia50°53′23,9″N 16°42′32,6″E/50,889972 16,709056

Browar Sobótka-Górka – nieczynny browar założony w 1817 r. Przed zamknięciem w 1997, należał do Browarów Dolnośląskich Piast S.A.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Browar w Sobótce powstał w 1817 r. Został założony przez barona Ernsta von Lüttwitza. Piwo było warzone metodą bawarską. Wodę do produkcji piwa pozyskiwano z tzw. "Źródła Piwnicznego", które znajdowało się około 1 km od browaru przy drodze w kierunku Chwałkowa[1]. W latach 1858-1859 syn Ernsta – Wilhelm von Lüttwitz dokonał rozbudowy browaru i utworzył spółkę Gorkauer Societats Brauerei A.G[2].

Na przełomie lat 1886/87 nastąpiła zmiana formy prawnej browaru ze spółki komandytowej na spółkę akcyjną. Prawne jej zarejestrowanie nastąpiło 9 kwietnia 1887 r. Kapitał akcyjny wyniósł 508 000 marek. Pozyskanie takich aktywów pozwoliło na szybki rozwój przedsiębiorstwa. W jubileuszowym, 1909 roku, kronikarz podkreślał, że „pozycja finansowa browaru, ze względu na technicznie doskonałe urządzenia i dobry zbyt, uznana być może za całkowicie zadowalającą". Wydajność browaru sięgała 50 000 hektolitrów piwa rocznie, które sprzedawane było na terenie niemal całego Śląska[2].

Produkowano wówczas piwo leżakowe, mocne, słodowe oraz tzw. „koźlaka" (Jungbier), czyli piwo warzone metodą dolnej fermentacji, które było produkowane sezonowo z przeznaczeniem do spożycia w maju, jesienią i na Boże Narodzenie. Browar stworzył oddziały w Wałbrzychu oraz Nowej Rudzie (w 1921 roku zakupiono browar noworudzki) oraz 32 filie. W wielu lokalach gastronomicznych serwowano góreckie piwo, w tym w samej Górce w popularnej restauracji „Rosalienthal". Przed wybuchem II wojny światowej browar zatrudniał 17 urzędników oraz 75 robotników, zaś całe przedsiębiorstwo z filiami – 230 osób[2]

Po wojnie dość szybko bo już w 1945 wznowiono produkcję. Zatrudnienie w latach 50. sięgało 120 osób a produkcja 93 521 hl trunku. Produkowano także na eksport. Przez kilka lat działały tu Zakłady Piwowarskie S.A. z Wrocławia.

Browar nie wytrzymał konkurencji z potężnymi zagranicznymi koncernami piwowarskimi – pomimo tego, że praktycznie do samego końca istnienia zakładu produkowano tu piwo. Decyzją kierownictwa Zakładów Piwowarskich w 1997 r. zdecydowano o zamknięciu browaru i sprzedaży całego zapasu produkcji do wrocławskiego Piasta[2].

Podziemia[edytuj | edytuj kod]

Wyjątkowo ciekawe są podziemia browaru (leżakownia). Została ona wykuta w skale góry Ślęży, dzięki czemu panował w niej specyficzny mikroklimat i dobre warunki termiczne. Część pomieszczeń została wykonana tak aby ich konstrukcja przypominała termos. Na skale, w której zostały wykute, budowano ścianę i w pewnym ostępie od niej budowano kolejną cienką ściankę; dzięki takiemu zabiegowi do wolnej przestrzeni można było wsypywać lód. Sieć tuneli jest imponująca. Jeden z udziałowców von Kulmitz nakazał wykuć sztolnie w masywie Ślęży, których zadaniem było zbieranie i filtrowanie wody – ta następnie gromadziła się w olbrzymich zbiornikach w podziemiach browaru[3].

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Browar Sobótka-Górka
Podziemia Browaru Sobótka-Górka Hala.jpg
Podziemia Browaru Sobótka-Górka Leżakownia.jpg
Podziemia Browaru Sobótka-Górka Leżakownia 2.jpg
Podziemia Browaru Sobótka-Górka Korytarz.jpg
Podziemia Browaru Sobótka-Górka Hala 2.jpg
Browar Sobótka-Górka - Tył budynku.jpg
Podziemia Browaru Sobótka-Górka - Korytarze.jpg


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. KRZYSZTOF KRZYŻANOWSKI, DARIUSZ WÓJCIK: Historia browaru w Sobótce-Górce (pol.). zobten.com. [dostęp 2015-01-12].
  2. a b c d K. Krzyżanowski, D. Wójcik: Gorkauer Societats Brauerei A.G. (pol.). dolny-slask.org.pl. [dostęp 2015-01-12].
  3. art. z Odkrywcy nr 115, K. Krzyżanowski, D. Wójcik, s. 3

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fabisiak W., Popiński K., Tyszkiewicz J., Żerelnik R., Dzieje Sobótki, Muzeum Ślężańskie im. Stanisława Dunajeckiego, Sobótka 1999.