Brunon Hołyst
Brunon Hołyst (2019) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
6 października 1930 |
| Profesor nauk prawnych | |
| Specjalność: kryminalistyka, kryminologia, profilaktyka społeczna, suicydologia, wiktymologia | |
| Alma Mater | |
| Doktorat | |
| Habilitacja |
1969 |
| Profesura |
1974 |
| Doktor honoris causa Uniwersytet w Białymstoku – 2011 Nasarawa State University – 2023 | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Uniwersytet Łódzki |
| Odznaczenia | |
Brunon Kazimierz Hołyst (ur. 6 października 1930 w Rogowie[1][2]) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalizujący się w zagadnieniach kryminalistyki i kryminologii, pionier wiktymologii i suicydologii w Polsce[3].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Brunon Hołyst wychował się w Rogowie, gdzie jego rodzice (Piotr i Maria) pracowali jako nauczyciele; rodzina mieszkała w lokalu służbowym na terenie miejscowej szkoły[2][4]. W 1952 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Łódzkiego[5]. W 1962 uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie Warszawskim[6] (jako pierwsza osoba w Polsce obronił doktorat z zakresu kryminalistyki[1]), a w 1969 stopień doktora habilitowanego na Uniwersytecie Łódzkim[6]. W 1974 został profesorem nadzwyczajnym, a cztery lata później profesorem zwyczajnym w zakresie nauk prawnych[7]. W pracy naukowej specjalizuje się w takich dziedzinach jak kryminalistyka, kryminologia, profilaktyka społeczna, suicydologia i wiktymologia[5]. Opublikował około tysiąca prac naukowych, tłumaczonych na liczne języki[1], w tym ponad 50 pozycji książkowych[3].
W latach 1955–1962 służył w Milicji Obywatelskiej, pracował też w Instytucie Kryminalistyki i Kryminologii Akademii Spraw Wewnętrznych na stanowisku docenta[4]. Jako pracownik naukowy związany głównie z Uniwersytetem Łódzkim, gdzie doszedł do stanowiska profesora zwyczajnego w Katedrze Postępowania Karnego i Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji. Był także wykładowcą Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, Szkole Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie i Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Został również profesorem na Wydziale Administracji Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, kierownikiem Katedry Kryminalistyki, Kryminologii i Resocjalizacji oraz rektorem Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Warszawie, a także profesorem zwyczajnym w Katedrze Prawa Karnego na Uczelni Łazarskiego[5]. Prowadził gościnne wykłady na licznych uczelniach zagranicznych[1].
Zaangażowany w działalność różnych organizacji naukowych, rad doradczych i konsultacyjnych, w tym rady konsultacyjnej Centralnego Biura Antykorupcyjnego i komitetu doradczego Komendanta Głównego Policji[1]. W latach 1985–2004 był prezesem Polskiego Towarzystwa Higieny Psychicznej[8]. Był współtwórcą Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego i wieloletnim redaktorem wydawanych przez tę organizację periodyków[9]. Został prezesem zarządu Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego[10].
Wśród wypromowanych przez niego doktorów znaleźli się: Andrzej Pecka, Marek Działoszyński, Norbert Malec, Mirosław Bednarski i Marek Papała[11].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]W 2004 otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[12]. W 2010 prezydent Bronisław Komorowski, za wybitne zasługi dla wymiaru sprawiedliwości i rozwoju polskiej nauki, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej, odznaczył go Krzyżem Komandorskim tego orderu[13].
W 2011 został doktorem honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku[1][14], a w 2023 Nasarawa State University w Nigerii[15]. W 2025 tamże uruchomiono instytut studiów europejskich im. Brunona Hołysta[16].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Bezpieczeństwo. Ogólne problemy badawcze, PWN Warszawa 2014
- Kryminalistyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1973 (do 2010 dwanaście wydań)
- Kryminologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1977 (do 2009 dziesięć wydań)
- Na granicy życia i śmierci, Iustitia, Warszawa 1994
- Psychologia kryminalistyczna, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 (do 2009 trzy wydania)
- Samobójstwo: praca zbiorowa (współred.), PTHP, Warszawa 2002
- Terroryzm, t. 1 i 2, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009
- Wandalizm (red.), PWN, Warszawa 1984
- Wielka encyklopedia prawa. Wyd. 2 (red.), Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2005
- Wiktymizacja społeczeństwa polskiego w świetle badań ogólnopolskich (współautor), Wyższa Szkoła Administracyjno-Społeczna, Warszawa 2011
- Wiktymologia, PWN, Warszawa 1990 (do 2011 cztery wydania)
- Wykrywalność sprawców zabójstw, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1967
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Prof. Brunon Hołyst – doctorem hc Uniwersytetu w Białymstoku, pap.pl, 11 kwietnia 2011 [zarchiwizowane 2013-05-04].
- ↑ a b Anna Gronczewska, Nie ma przestępców doskonałych, są tylko źle prowadzone śledztwa [online], dzienniklodzki.pl, 1 stycznia 2019 [dostęp 2025-07-11].
- ↑ a b c Magdalena Bajer, Hołystowie, „Forum Akademickie”, Nr 11–12, 2003, ISSN 1233-0930 [dostęp 2023-08-01].
- ↑ a b Dane osoby z katalogu funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2015-02-28].
- ↑ a b c Prof. zw. dr hab. Brunon Hołyst, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-05-23].
- ↑ a b Wincenty Okoń, Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 2001, s. 130, ISBN 83-88149-41-5.
- ↑ Brunon Hołyst, uwb.edu.pl [zarchiwizowane 2019-10-22].
- ↑ O PTHP, pthp.org.pl [zarchiwizowane 2012-12-21].
- ↑ Historia PTK, kryminalistyka.pl [zarchiwizowane 2010-01-13].
- ↑ Zarząd, ipin.edu.pl [zarchiwizowane 2015-04-02].
- ↑ Prof. dr hab. Brunon Kazimierz Hołyst, [w:] portal „Ludzie Nauki”, MNiSW / OPI PIB [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 2004 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2005 r. nr 8, poz. 143).
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 października 2010 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2011 r. nr 3, poz. 33).
- ↑ Brunon Hołyst, uwb.edu.pl [zarchiwizowane 2023-01-11].
- ↑ Nadanie tytułu Doktora Honoris Causa prof. zw. dr hab. dr h.c Brunonowi Hołystowi - Menedżerska Akademia Nauk Stosowanych w Warszawie, mans.org.pl, 6 czerwca 2023 [zarchiwizowane 2023-09-28].
- ↑ Wizyta na Uniwersytecie Stanowym Nasarawa i inauguracja pierwszego roku studiów europejskich im. Brunona Hołysta, gov.pl, 2 czerwca 2025 [zarchiwizowane 2025-06-15].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Hołyst, Brunon [online], Katalog Biblioteki Narodowej [dostęp 2021-10-21].
- Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
- Członkowie Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Białymstoku
- Funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Polscy doktorzy honoris causa zagranicznych uczelni
- Polscy kryminolodzy
- Polscy specjaliści kryminalistyki
- Polscy suicydolodzy
- Wykładowcy Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku
- Wykładowcy Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie
- Wykładowcy Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica
- Wykładowcy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego
- Wykładowcy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
- Wykładowcy Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Warszawie
- Wykładowcy Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie
- Urodzeni w 1930