Brunon Rolke

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brunon Rolke
Aspik, Panie Dziejku, Wasiuk, Jan Szpak, Jan Góra
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 4 września 1897
Tyflis
Data i miejsce śmierci 22 sierpnia 1971
Gdańsk
Przebieg służby
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzeł hallerczyków.jpg Błękitna Armia
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Kotwica symbol.svg Armia Krajowa
Jednostki 44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej
38 Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie)
Grób Brunona Rolkego na Cmentarzu Oliwskim

Brunon Rolke ps.Aspik”, „Panie Dziejku”, „Wasiuk”, „Jan Szpak”, „Jan Góra” (ur. 23 sierpnia?/ 4 września 1897[1] w Tyflisie, zm. 22 sierpnia 1971 w Gdańsku) – polski wojskowy, oficer Armii Imperium Rosyjskiego, armii Hallera, Wojska Polskiego i Armii Krajowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był wnukiem powstańca styczniowego, gimnazjum ukończył w Moskwie w 1915. Od 1912 należał w tym mieście do "Sokoła". Od czerwca 1916 służył ochotniczo w armii rosyjskiej. W październiku 1917 po ukończeniu Szkoły Oficerskiej w Tyflisie w stopniu chorążego walczył na froncie zachodnim. Od września do grudnia 1917 służył w polskim Pułku im. Bartosza Głowackiego w Moskwie[2]. Po wybuchu rewolucji październikowej jako były oficer armii carskiej został przeniesiony do Francji[3], gdzie walczył z Niemcami w Lotaryngii w 32 Pułku Strzelców Polskich.

Do Polski przybył w 1919 r. wraz z armią Hallera w stopniu podporucznika. Wziął udział w walkach z Ukraińcami i wojnie polsko-bolszewickiej. Pełnił kolejno funkcje: dowódcy kompanii w 43 pułku piechoty (od sierpnia 1920 do września 1921), dowódcy 9 kompanii III batalionu 44 pułku piechoty, dowódcy kompanii w 43 pułku piechoty (od lipca do września 1923), dowódcy kompanii w 44 pułku piechoty (od października 1923 do grudnia 1925), II oficera w sztabie 13 Kresowej Dywizji Piechoty (od grudnia 1925 do grudnia 1926), dowódcy kompanii w 44 pułku piechoty (od grudnia 1926 do stycznia 1927). W 1921 otrzymał stopień porucznika ze starszeństwem z czerwca 1919, 1 stycznia 1928 - kapitana. Od 1927 do 1935 pełnił służbę jako adiutant 44 pułku piechoty Strzelców Kresowych w garnizonie Równe. W 1935 został komendantem Szkoły Podchorążych Rezerwy 12 Dywizja Piechoty przy 44 pp. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 108. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4].

Od sierpnia 1939 dowodził II batalionem 38 pułku piechoty Strzelców Lwowskich, także podczas kampanii wrześniowej, aż do rozbicia pułku pod Lwowem 20 września. Pod koniec września został aresztowany przez NKWD w Dubnie. Po ucieczce z transportu więźniów w rejonie Płoskirowa przeniósł się z rodziną do Warszawy i włączył się do konspiracji ZWZ-AK. Początkowo prowadził szkolenia w konspiracyjnej szkole podchorążych piechoty. W 1941 organizował siatkę wywiadowczą i struktury konspiracyjne ZWZ na Wołyniu. Od jesieni 1941 znajdował się w dyspozycji komendanta Obszaru Lwów ZWZ. W grudniu 1941 został komendantem Inspektoratu ZWZ/AK Gródek Jagielloński. Był pierwszym p.o. komendanta Okręgu Wołyń Armii Krajowej (luty–lipiec 1942). Przeniesiony ponownie do Warszawy, był instruktorem i od lipca 1944 zastępcą dowódcy Grupy Wojsk Polskich "Edwarda" (ppłk. Franciszka Pfeiffera). od 3 maja 1944 nosił tytuł podpułkownika. Brał udział w powstaniu warszawskim (od 4 do 10 sierpnia był komendantem placu na Mokotowie). Po powstaniu udało mu się uniknąć niewoli[2].

Po drugiej wojnie światowej mieszkał w Gdańsku-Oliwie. Został pochowany na Cmentarzu Oliwskim w Gdańsku (kwatera 19-7-8)[5].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W Roczniku Oficerskim 1932 s. 69 jako datę urodzenia podano 3 listopada 1896.
  2. a b Bruno Rolke. dws-xip.pl. [dostęp 2019-12-02].
  3. Józef Turowski, Pożoga. Walki 27 Wołyńskiej Dywizji AK, Warszawa: PWN, 1990, s.545
  4. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 343.
  5. Brunon Rolke. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2019-02-07].
  6. Dekret Wodza Naczelnego L. 2837 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 14)

Źródła i bibliografia[edytuj | edytuj kod]