Brygada KOP „Nowogródek”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Brygada KOP "Nowogródek")
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brygada KOP „Nowogródek”
2 Brygada Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1937
Nazwa wyróżniająca „Nowogródek”
Dowódcy
Pierwszy płk Józef Olszyna-Wilczyński
Ostatni płk Romuald Kohutnicki
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Baranowicze
Nowogródek
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość Korpus Ochrony Pogranicza

Brygada KOP „Nowogródek”brygada piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

We wrześniu 1924 roku powołano Korpus Ochrony Pogranicza. 2 Brygada Ochrony Pogranicza zorganizowana została w pierwszym etapie formowania Korpusu. Podstawą formowania był rozkaz szefa Sztabu Generalnego nr L. dz. 12044/O.de B./24 z dnia 27 września 1924 roku[1].

Zorganizowano ją w październiku 1924 roku, na terenie województwa nowogródzkiego. 2 oraz 3 Brygadę formowały okręgi: I Warszawa, III Grodno i IX Brześć. W skład 2 Brygady weszły: 6 batalion graniczny, 8 batalion graniczny, 9 batalion graniczny, 2 szwadron kawalerii, 9 szwadron kawalerii i 10 szwadron kawalerii. Przegrupowanie do miejsca przeznaczenia brygada rozpoczęła 27 października 1924 roku. Oddziały brygady rozwinęły się od Lubienia na południu do Rakowa na północy i rozpoczęły służbę ochronną w pasie o szerokości 162 km i głębokości 30 km[2]. Dowództwo brygady rozmieszczono w Baranowiczach[3] przy ulicy Szosowej 42[1][4].

W 1926 roku zorganizowano na szczeblu brygady szkołę podoficerską dla niezawodowych podoficerów piechoty[5]. Szkoła stacjonowała w Klecku przy 9 batalionie granicznym[6]. Latem 1928 roku zlikwidowana została szkoła podoficerska. W jej miejsce, oraz w miejsce identycznych szkół funkcjonujących w pozostałych brygadach, w twierdzy Osowiec utworzony został batalion szkolny KOP[5]. Ponadto przy 2 Brygadzie OP zorganizowano Szkołę Tresury Psów Meldunkowych. Szkoła stacjonowała w Klecku przy 9 batalionie granicznym[6].

W 1928 roku brygada ochraniała odcinek granicy państwowej długości 180,099 kilometrów[7].

Aby zapewnić odpowiednią ilość żołnierzy o wyszkoleniu saperskim, z dniem 1 kwietnia 1928 roku utworzono brygadowy ośrodek wyszkolenia pionierów przy 9 batalionie granicznym w Klecku[7].

W 1931 roku[a] zorganizowano kompanie saperów dla poszczególnych brygad Korpusu Ochrony Pogranicza[8]. Dzieliły się na cztery typy, a nazwy przybierały od macierzystych jednostek. Brygada „Nowogródek” otrzymała kompanię typu III. Kompanie tego typu miały dwa plutony po trzy drużyny i drużynę gospodarczą. Etat kompanii wynosił 3 oficerów, 9 podoficerów i 80 szeregowców[9].

Z dniem 31 stycznia 1934 roku została zlikwidowana Szkoła Tresury Psów Meldunkowo-Śledczych KOP w Klecku[10].Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 roku została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3”. Jej wynikiem było między innymi rozformowanie Brygady KOP „Nowogródek”[11]. Pułk KOP „Wołożyn” został podporządkowany bezpośrednio dowódcy korpusu, a pozostałe pododdziały weszły w skład pułku KOP „Snów”[12][13].

Struktura organizacyjna[edytuj]

Zasięg teryt. Brygady KOP Nowogródek – województwo nowogródzkie II RP

Struktura 2 Brygady Ochrony Pogranicza w 1927 roku[14][3]

Struktura Brygady KOP „Nowogródek” w styczniu 1934 roku[15]

Obsada personalna dowództwa brygady[edytuj]

Dowódcy brygady:

I oficerowie sztabu brygady:

  • mjr Kazimierz Niedźwiedzki[25]

Szefowie sztabu:

  • kpt. dypl. Stanisław II Gawroński (do 9 XII 1932 → Dowództwo KOP[26])
  • kpt. dypl. Jan Antoni Becher (9 XII 1932 – VI 1934 → szef sztabu Brygady KOP „Grodno”[27])
  • mjr dypl. Ludwik Marian Sobolewski (od VI 1934[28])

Obsada oficerska 30 września 1928[22]:

  • dowódca brygady – płk Stanisław Juszczacki
  • szef sztabu mjr szt. gen. Jerzy Kaczmarczyk
  • kierownik referatu wywiadowczego – kpt. Tadeusz Bruniewski
  • oficer referatu wywiadowczego – kpt. Antoni Laskowski[b]
  • oficer ordynansowy – por. Leon Modzelewski
  • oficer sztabu – por. Kazimierz Biskupski
  • oficer nadetatowy – por. Franciszek Kurka

Uwagi

  1. Cutter w swoich publikacjach podaje, że kompanie saperów zorganizowano w 1934 roku → Cutter 2005 ↓, s. 50. Zdaniem Prochwicza informacja ta jest błędna, a właściwa data to rok 1931 → Prochwicz 2003 ↓, s. 43
  2. Oficer na etacie ekspozytury nr 1 Oddziału II SG → Obsada oficerska B KOP „Nowogródek” ↓

Przypisy

  1. a b Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 23.
  2. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 150.
  3. a b Komunikaty dyslokacyjne KOP ↓, s. 4/1927.
  4. Spis abonentów 1931 ↓, s. 37.
  5. a b Prochwicz 3/1994 ↓, s. 153.
  6. a b Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 54.
  7. a b Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 51.
  8. Prochwicz 2003 ↓, s. 43.
  9. Cutter 2005 ↓, s. 50.
  10. Paweł Skubisz, Psy meldunkowo-śledcze w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza w latach 1924-1939, [1].
  11. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 157.
  12. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 157-158.
  13. Dominiczak 1992 ↓, s. 195-198.
  14. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 31.
  15. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 46.
  16. Głowiński 2009 ↓, s. 18.
  17. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 124 z 20 listopada 1925 r.
  18. a b c d e f g h Wiśniewska i Promińska 2013 ↓, s. 9.
  19. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 19 z 6 maja 1926 r.
  20. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 19 z 6 maja 1926 r. i nr 29 z 26 lipca 1926 r.
  21. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 4 z 20 lutego 1928 r.
  22. a b Obsada oficerska B KOP „Nowogródek” ↓.
  23. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 r.
  24. Archiwum Józefa Piłsudskiego, teczka 701/1/120, Opinie dowódców brygad KOP za 1936 rok.
  25. Gwara, Lewnau i Czekaj-Wiśniewska 2006 ↓, s. 42, 109.
  26. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 438.
  27. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 438. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 163.
  28. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 180.

Bibliografia[edytuj]