Brzeźnica (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brzeźnica
Ilustracja
Widok wzniesienia od strony południowo-wschodniej
Państwo  Polska
Pasmo Przedgórze Sudeckie
Masyw Brzeźnicy
Wysokość 492 m n.p.m.
Wybitność 137 m
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Brzeźnica
Brzeźnica
Ziemia50°33′33,498″N 16°43′43,197″E/50,559305 16,728666

Brzeźnica – wzgórze o wysokości 492 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Obniżeniu Otmuchowskim, w woj. dolnośląskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wzgórze położone jest na Przedgórzu Sudeckim, w południowo-zachodniej części Obniżenia Otmuchowskiego, w Masywie Brzeźnicy, około 6 km na północny zachód (NNW) od centrum miejscowości Bardo.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wzgórze jest najwyższym wzniesieniem Obniżenia Otmuchowskiego górującym od północnej strony nad miejscowością Brzeźnica. Wzniesienie jest ostańcem należącym do Masywu Brzeźnicy, który tworzą cztery odosobnione wzniesienia o charakterze wyspowym. Wznosi się w zachodniej części masywu, jako wyraźnie zaznaczona kulminacja, po zachodniej stronie sąsiedniego wzgórza Grochowiec, od którego oddzielona jest niewielkim siodłem. Wzgórze ma postać małego grzbietu o przebiegu równoleżnikowym z nieznacznie pofalowaną linię grzbietową o płaskim szczycie ze skalistą grzędą szczytową. Wzniesienie mimo niewielkiej wysokości posiada strome zbocza, które podnoszą walory krajobrazowe okolicy. Cały szczyt i zbocza porasta rozległy las głównie iglasty z domieszką innych gatunków drzew liściastych. Ze zboczy roztaczają się panoramy na okoliczne miejscowości i oddalone pasma górskie. Położenie wzgórza, kształt i wyraźna część szczytowa, czynią wzgórze rozpoznawalnym w terenie.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Pod względem geologicznym wzniesienie znajduje się w obrębie tektonicznego zrębu Braszowic, który tworzą masyw serpentynitowy Braszowic i masyw gabrowy Brzeźnicy. Wzgórza zbudowane są z odpornych na erozję, starych skał metamorficznych głównie z gabra, serpentynitów i sjenitów, podnóże pokrywają młodsze osady glin, żwirów, piasków i lessów okresu zlodowacenia plejstoceńskiego lub osady powstałe w chłodnym, peryglacjalnym klimacie[1].

Sama Brzeźnica zbudowana jest z serpentynitów, wśród których występują apofizy gabrowe[1].

Inne[edytuj | edytuj kod]

  • W przeszłości góra nosiła nazwę: Harthe Berg, Kozie Chrzepty.
  • Do chwili obecnej nie jest rozstrzygnięta kwestia przynależności Masywu Brzeźnicy – niektórzy geografowie uważają masyw za część Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich inni zaliczają wzgórza do Obniżenia Otmuchowskiego.
  • Na południe od wzgórza położona jest miejscowość Brzeźnica.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • Wzgórze Brzeźnica oraz okoliczne wzgórza w przeszłości były obiektem zainteresowania inżynierów wojskowych jako wzgórza strategiczne. Na zboczu u południowo-wschodniego podnóża Brzeźnicy, w 1. poł. XVIII w. zbudowane zostały fortyfikacje ziemne, stanowiące część systemu wysuniętych fortyfikacji Twierdzy Srebrnogórskiej. Zostały one częściowo zbudowane, przez wojska austriackie, a potem po przejęciu tych ziem w 1741 roku przez Prusy, odnowione i wzmocnione. Kolejna modernizacja dokonana została w 1813 r. według projektu generała von Gneisenau.
  • Wzniesienie stanowi stary rejon górniczy, w którym od XIX wieku wydobywano chryzoprazy, węgiel brunatny, rudy chromu, niklu, a przede wszystkim magnezyt. W pierwszej połowie XX wieku powstała kopalnia magnezytu „Anna ”, która z masywu Brzeźnicy systemem podziemnym wydobywała magnezyt. Złoże udostępnione było szybem "Josef". Po II wojnie światowej, na przełomie lat 40 i 50 XX wieku w masywie Brzeźnicy wznowiono roboty związane z udostępnieniem złoża magnezytu, jednak ostatecznie zrezygnowano z dalszej eksploatacji a kopalnię zamknięto.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Na południowo-wschodnim zboczu wzgórza poniżej szczytu zachowały się wśród kęp drzew pagórki, stanowiące pozostałość fortyfikacji ziemnych z przełomu XVIII-XIX wieku (mimo szczątkowego stanu są jeszcze zauważalne)
  • W okolicy Brzeźnicy rośnie pięciornik biały Potentilla alba.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Budowa geologiczna Polski, t. IV Tektonika, cz. 2 Sudety i obszary przyległe, Józef Oberc, Wydawnictwo Geologiczne, Warszawa 1972, s. 49-53

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Kopalnia "Anna"- masyw Brzeźnicy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, t. 21-22 Wzgórza Niemczańsko-Strzelińskie i Przedgórze Paczkowskie, Wyd. I-Bis, Wrocław 2008 r., ​ISBN 978-83-85773-92-4
  • Ziemia kłodzka - Mapa turystyczna, skala 1:60 000, Wyd. ExpressMap, Warszawa 2007 r., ​ISBN 978-83-88112-94-2
  • Z. Rekuć: Tajemnice Masywu Grochowej, Czasopismo "Odkrywca", Wyd. "JMK", Konin, nr 1 72/2005, str. 15-16, ISSN 1505-6104