Brzetysław II

Brzetysław II
	Książę Czech
Okres	od 14 września 1092; do 22 grudnia 1100
Poprzednik	Konrad I Przemyślida
Następca	Borzywoj II
	Dane biograficzne
Dynastia	Przemyślidzi
Data urodzenia	ok. 1060
Data śmierci	22 grudnia 1100
Ojciec	Wratysław II
Matka	Adelajda węgierska
Dzieci	Brzetysław
	Multimedia w Wikimedia Commons

Brzetysław II (ur. ok. 1060, zm. 22 grudnia 1100 w Postoloprtach) – książę Czech z dynastii Przemyślidów panujący w latach 1092–1100. Najstarszy syn króla Wratysława II i jego drugiej żony, Adelajdy Węgierskiej.

Życiorys

Przejęcie władzy

Brzetysław II objął tron praski po śmierci swojego stryja, Konrada I Brneńskiego, we wrześniu 1092 roku. Jego sukcesja odbyła się zgodnie z obowiązującą wówczas zasadą senioratu, jednak przez cały okres panowania dążył on do jej obalenia na rzecz linii descendencyjnej (dziedziczenia z ojca na syna lub brata)^[1].

Polityka wewnętrzna i religijna

Panowanie Brzetysława II zapisało się w historii jako okres radykalnej chrystianizacji i walki z pozostałościami pogaństwa. Książę wydał dekrety zakazujące odprawiania pogańskich obrzędów, wróżbiarstwa oraz pochówków w gajach i na polach. Nakazał również niszczenie świętych gajów i posągów bóstw^[2].

W 1097 roku doprowadził do ostatecznego wygnania mnichów słowiańskich z klasztoru sazawskiego. Ich miejsce zajęli zakonnicy łacińscy, co oznaczało ostateczny kres liturgii staro-cerkiewno-słowiańskiej w Czechach.

W stosunku do mniejszości żydowskiej książę wykazał się surowością. W 1096 roku, gdy czescy Żydzi próbowali uciekać z kraju przed falami pogromów towarzyszących I wyprawie krzyżowej, Brzetysław II skonfiskował ich majątki, argumentując, że są oni własnością skarbu książęcego (tzw. servi camerae)^[3].

Relacje z Polską i sukcesja

Stosunki z Polską rządzoną przez Władysława Hermana były wrogie. W 1096 roku Brzetysław II najechał polskie pogranicze, niszcząc gród Warta i budując w jego pobliżu własną twierdzę Kamieniec, co miało zabezpieczyć czeskie roszczenia do Śląska i kontrolę nad ziemią kłodzką.

Kluczowym elementem jego polityki było zapewnienie sukcesji młodszemu bratu, Borzywojowi II. W 1097 roku uwięził pretendenta do tronu z linii morawskiej, Oldrzycha, a w 1099 roku uzyskał od cesarza Henryka IV formalne nadanie Czech w lenno Bożywojowi, co de facto ignorowało prawa starszeństwa innych członków dynastii.

Śmierć

Brzetysław II zginął w wyniku zamachu. 20 grudnia 1100 roku, wracając z polowania w rejonie Postoloprt, został ugodzony włócznią przez płatnego mordercę o imieniu Lork. Książę zmarł dwa dni później. Za inicjatorów zabójstwa uznaje się możny ród Wrszowców, skonfliktowany z księciem. Został pochowany w bazylice św. Wita w Pradze^[2].

Rodzina

W 1094 roku poślubił Lukardę z Windberga, z którą miał jednego syna:

Brzetysława, który w 1130 roku został oślepiony z rozkazu Sobiesława I za udział w spisku.

Przypisy

↑ Josef Žemlička: Čechy v době knížecí (1034–1198). Praha: Nakladatelství Lidové noviny, 2007, s. 112–115. ISBN 978-80-7106-905-8.
↑ ^a ^b Kosmas z Pragi, Kronika Czechów, MariaM. Wojciechowska (red.), Warszawa: PWN, 2006, ISBN 978-83-04-04884-3 .
↑ G. Labuda, Korona i infuła. Od monarchii lenniczej do habituacji królestwa czeskiego, Wrocław 1996, s. 72.

Bibliografia

Kosmas z Pragi, Kronika Czechów, oprac. Maria Wojciechowska, Warszawa 2006.
Manteuffel T., Historia powszechna. Średniowiecze, Warszawa 2004.
Panic I., Ostatnie lata panowania Brzetysława II, [w:] „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego”, Katowice 1990.
Žemlička J., Přemyslovci. Jak se vládne v Čechách (9.–12. století), Praha 2005.

[1] Josef Žemlička: Čechy v době knížecí (1034–1198). Praha: Nakladatelství Lidové noviny, 2007, s. 112–115. ISBN 978-80-7106-905-8.

[kosmas-2] Kosmas z Pragi, Kronika Czechów, MariaM. Wojciechowska (red.), Warszawa: PWN, 2006, ISBN 978-83-04-04884-3 .

[3] G. Labuda, Korona i infuła. Od monarchii lenniczej do habituacji królestwa czeskiego, Wrocław 1996, s. 72.

[1]

[2]

[3]