Brzezinka Średzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brzezinka Średzka
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat średzki
Gmina Miękinia
Sołectwo Brzezinka Średzka
Liczba ludności (III 2011) 575[1]
Strefa numeracyjna (+48) 71
SIMC 0877192
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Brzezinka Średzka
Brzezinka Średzka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzezinka Średzka
Brzezinka Średzka
Ziemia 51°12′56″N 16°49′24″E/51,215556 16,823333
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski

Brzezinka Średzka (niem. Klein Bresa) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Opis zabudowy[edytuj]

Zabudowa wsi złożona jest z małych, luźno rozrzuconych obejść gospodarskich. Brzezinka Średzka jest wsią folwarczną, wielodrożnicą z zespołem dworskim w północnej części założenia oraz dochodzącej do zespołu drogi od strony południowej. Za murami dziedzińca folwarcznego posadowiono kilka domów mieszkalnych o charakterze willowym, w luźnej zabudowie. Zabudowa wsi złożona z małych, luźno rozrzuconych obejść gospodarskich[2].

Koleje[edytuj]

We wsi znajduje się stacja kolejowa o długości prawie 1,5 km.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski, z 1863 r.
  • park dworski z drugiej połowy XIX w.

Inne zabytki architektury i budownictwa we wsi:[2]

  • cmentarz ewangelicki, na południe od wsi, z drugiej połowy XIX w.
  • zespół pałacowo-folwarczny: nr 25, 26, 26 a-i, z lat 1850-1890 oraz około 1910 r.:
    • dom zarządcy, nr 25, z połowy XX w.
    • oficyna mieszkalna, nr 25 a, z około 1910 r.
    • stajnia, obecnie budynek gospodarczy nr 26 z około 1910 r.
    • kuźnia, obecnie budynek mieszkalny i zakład mechaniczny, nr 26, z około 1920 r.
    • stajnia, obecnie budynek mieszkalno-gospodarczy, nr 26, z lat 1850-1860
    • budynek mieszkalno-gospodarczy, nr 26 a, z przełomu XIX/XX w.
    • budynek gospodarczy, obecnie mieszkalny, z przełomu XIX/XX w.
    • obora i stodoła, z przełomu XIX/XX w.
    • mauzoleum rodu von Kramst w parku dworskim
  • zespół dworca PKP:
    • budynek stacji, przełom XIX/XX w.
    • budynek wc, z przełomu XIX/XX w.
    • waga towarowa, obecnie spichlerz, z końca XIX w.
    • dom mieszkalny nr 31, z początku XX w.
    • dom mieszkalny nr 35, z początku XX w.
  • dom mieszkalny nr 36, z około 1905 r.

W ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków figuruje kilkanaście stanowisk archeologicznych we wsi, wybrane z nich:[2]:

  • osada - wczesne średniowiecze
  • cmentarzysko - IV okres epoki brązu, kultura łużycka
  • ślad osadnictwa - III okres epoki brązu, okres halsztacki

Krajobraz kulturowy[edytuj]

Wieś, jako teren integralnie związany z zespołem zabytkowym, znajduje się w strefie konserwatorskiej K ochrony krajobrazu kulturowego. Wielkoobszarowa strefa ochrony krajobrazu kulturowego obejmuje całą miejscowość[2].

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b c d Zmiana Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Miękinia. W: Zał. Nr 1 do uchwały Nr XLVII/489/10 Rady Gminy Miękinia z dn. 30.03.2010 r. [on-line]. Wójt Gminy Miękinia, 2010. [dostęp 2012-07-02].
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 5.10.2012]. s. 153.