Brzezinka Średzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°12′56″N 16°49′24″E
- błąd 39 m
WD 51°13'N, 16°50'E
- błąd 2310 m
Odległość 747 m
Brzezinka Średzka
wieś
Ilustracja
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat średzki
Gmina Miękinia
Sołectwo Brzezinka Średzka
Liczba ludności (III 2011) 575[1]
Strefa numeracyjna 71
SIMC 0877192
Położenie na mapie gminy Miękinia
Mapa konturowa gminy Miękinia, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Brzezinka Średzka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Brzezinka Średzka”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Brzezinka Średzka”
Położenie na mapie powiatu średzkiego
Mapa konturowa powiatu średzkiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Brzezinka Średzka”
Ziemia51°12′56″N 16°49′24″E/51,215556 16,823333
Kościół Matki Boskiej Królowej Polski

Brzezinka Średzka (niem. Klein Bresa) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Miękinia.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Opis zabudowy[edytuj | edytuj kod]

Zabudowa wsi złożona jest z małych, luźno rozrzuconych obejść gospodarskich. Brzezinka Średzka jest wsią folwarczną, wielodrożnicą z zespołem dworskim w północnej części założenia oraz dochodzącej do zespołu drogi od strony południowej. Za murami dziedzińca folwarcznego posadowiono kilka domów mieszkalnych o charakterze willowym, w luźnej zabudowie. Zabudowa wsi złożona z małych, luźno rozrzuconych obejść gospodarskich[2].

Koleje[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się stacja kolejowa o długości prawie 1,5 km.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski, neogotycki[4] z 1863 r.
  • park dworski z drugiej połowy XIX w.

Inne zabytki architektury i budownictwa we wsi:[2]

  • cmentarz ewangelicki, na południe od wsi, z drugiej połowy XIX w.
  • zespół pałacowo-folwarczny: nr 25, 26, 26 a-i, z lat 1850-1890 oraz około 1910 r.:
    • dom zarządcy w stylu szwajcarskim[4], nr 25, z połowy XX w.
    • oficyna mieszkalna, nr 25 a, z około 1910 r.
    • stajnia, obecnie budynek gospodarczy nr 26 z około 1910 r.
    • kuźnia, obecnie budynek mieszkalny i zakład mechaniczny, nr 26, z około 1920 r.
    • stajnia, obecnie budynek mieszkalno-gospodarczy, nr 26, z lat 1850-1860
    • budynek mieszkalno-gospodarczy, nr 26 a, z przełomu XIX/XX w.
    • budynek gospodarczy, obecnie mieszkalny, z przełomu XIX/XX w.
    • obora i stodoła, z przełomu XIX/XX w.
    • mauzoleum rodu von Kramst w parku dworskim
  • zespół dworca PKP z 1900 r.[4]:
    • budynek stacji, przełom XIX/XX w.
    • budynek wc, z przełomu XIX/XX w.
    • waga towarowa, obecnie spichlerz, z końca XIX w.
    • dom mieszkalny nr 31, z początku XX w.
    • dom mieszkalny nr 35, z początku XX w.
  • dom mieszkalny nr 36, z około 1905 r.

nieistniejący:

  • dwupiętrowy neogotycki pałac wybudowany w XIX w. Od frontu ryzalit z wysuniętym balkonem. Po lewym boku wieża o podstawie kwadratu, po prawej piętrowa okrągła. Ściany zakończone attykami. Rozebrany w latach 50. XX w.[5]

W ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków figuruje kilkanaście stanowisk archeologicznych we wsi, wybrane z nich:[2]:

  • osada - wczesne średniowiecze
  • cmentarzysko - IV okres epoki brązu, kultura łużycka
  • ślad osadnictwa - III okres epoki brązu, okres halsztacki

Krajobraz kulturowy[edytuj | edytuj kod]

Wieś, jako teren integralnie związany z zespołem zabytkowym, znajduje się w strefie konserwatorskiej K ochrony krajobrazu kulturowego. Wielkoobszarowa strefa ochrony krajobrazu kulturowego obejmuje całą miejscowość[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b c d Zmiana Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Miękinia. W: Zał. Nr 1 do uchwały Nr XLVII/489/10 Rady Gminy Miękinia z dn. 30.03.2010 r. [on-line]. Wójt Gminy Miękinia, 2010. [dostęp 2012-07-02].
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 153. [dostęp 5.10.2012].
  4. a b c Marcin Brzeziński, Zbigniew Pilch, Blisko Wrocławia i Odry. Czekają na ciebie piękne zabytki i krajobrazy, wroclaw.wyborcza.pl, 13 lipca 2019 [dostęp 2019-07-14].
  5. Hannibal Smoke, Nieznana masakra na Dolnym Śląsku, Onet, 26 lis