Brzoza smoleńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Funkcjonariusze rosyjskich służb mundurowych przy złamanej brzozie smoleńskiej w dniu 10 kwietnia 2010 roku
Fotografia brzozy smoleńskiej z wbitymi w nią elementami samolotu Tu-154M nr 101 opublikowana w raporcie końcowym Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego (MAK) z 2011 roku[1]
Brzoza smoleńska w czasie uroczystości 10 października 2010 roku
Minister Bogdan Zdrojewski kładzie różę na brzozie 10 kwietnia 2012 roku

Brzoza smoleńska[2] – umowne określenie brzozy rosnącej do roku 2012 ok. 855 m na wschód od progu drogi startowej rosyjskiego lotniska wojskowego Smoleńsk-Siewiernyj.

Według raportów końcowych Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego (ros. Межгосударственный авиационный комитет (MAK)) oraz polskiej Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (KBWLLP), w dniu 10 kwietnia 2010 roku polski samolot Tu-154M nr boczny 101 w wyniku uderzenia w pień drzewa utracił część skrzydła podczas katastrofy lotniczej w Smoleńsku.

Możliwość utraty fragmentu skrzydła przez samolot Tu-154M wskutek zderzenia z brzozą została zakwestionowana przez naukowców współpracujących z powołanym przez parlamentarzystów Prawa i Sprawiedliwości zespołem parlamentarnym ds. wyjaśnienia przyczyn katastrofy Tu-154 działającym w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej[3][4] i wywołała dyskusje[4]. Wśród przeciwników wniosków oficjalnych raportów KBWLLP i MAK zyskała miano „pancernej”[5]; stała się również tematem publicystyki w polskich środkach masowego przekazu[6]. W odpowiedzi na narastające zarzuty eksperci i członkowie komisji badania wypadku wielokrotnie wypowiadali się, że fakt uderzenia w brzozę jest ewidentny, udostępniono także zdjęcie brzozy zrobione tuż po katastrofie z tkwiącymi w niej odłamkami skrzydła samolotu[7][8].

Lokalizacja drzewa i badania MAK oraz KBWLLP[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku brzoza smoleńska rosła na śmietnisku ok. 855 m na wschód od progu drogi startowej lotniska wojskowego Smoleńsk-Siewiernyj, na lewo od osi pasa. Według raportu końcowego MAK znajdowała się w odległości 856 metrów od progu pasa, 61 m na lewo od jego osi, w punkcie o współrzędnych geograficznych 54°49.494′ szerokości północnej i 32°03.422′ długości wschodniej[9], a według raportu końcowego KBWLLP w odległości 855 metrów od progu pasa, 63 m na lewo od jego osi, w punkcie o współrzędnych geograficznych 54°49′30.01″ szerokości północnej i 32°03′25.51″ długości wschodniej[10]. Według raportu końcowego MAK rosła na wysokości 248 m n.p.m.[9], natomiast według raportu końcowego KBWLLP na wysokości 250 m n.p.m.[10] Zgodnie z ustaleniami MAK i KBWLLP średnica pnia drzewa wynosiła 30-40 cm[9][10].

Według raportów MAK i KBWLLP w ostatniej fazie lotu samolot Tu-154M nr 101 uderzył w pień brzozy lewym skrzydłem, co miało doprowadzić do utraty jego części i spowodować wejście maszyny w niekontrolowany obrót w lewą stronę[9][10]. Według raportu MAK zderzenie z brzozą nastąpiło o godz. 8:41:00 UTC+2[9], a według raportu KBWLLP o godz. 8:41:02,8 UTC+2[10]. Według raportu MAK po zderzeniu z brzozą samolot utracił fragment skrzydła o długości 6,5 m[9], natomiast według raportu KBWLLP o długości 6,1 m[10]. Zgodnie z ustaleniami MAK i KBWLLP uderzenie skrzydła w brzozę nastąpiło na wysokości ok. 5 m nad powierzchnią gruntu[9][10]. Według raportu końcowego KBWLLP w chwili zderzenia z brzozą zarejestrowano następujące parametry lotu maszyny[11]:

  • kąt natarcia: 15,78°;
  • kąt pochylenia: 12,8°;
  • kąt przechylenia: –2,5° (w lewo);
  • wysokość lotu nad terenem: 5,1 m;
  • wysokość radiowa: 6,2 m;
  • prędkość przyrządowa: 269 km/h.

Według raportu końcowego MAK w chwili kolizji z brzozą w jej pień wbiły się drobne fragmenty odłamanego skrzydła; w raporcie MAK zamieszczono fotografię przełamu drzewa z wbitymi metalowymi częściami. Zdjęcia złamanej brzozy smoleńskiej opublikowano również w raporcie końcowym KBWLLP. Po katastrofie w rejonie lotniska Siewiernyj dokonano masowej wycinki drzew mogących stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa lotów[12], jednak brzozę smoleńską pozostawiono[13]. Mimo uszkodzenia dolna część drzewa pozostała żywa[14]. W kwietniu 2011 roku teren przy drzewie uporządkowano i przygotowano niewielką drewnianą platformę przeznaczoną na kwiaty i znicze[15].

Badania zderzenia skrzydła samolotu z brzozą[edytuj | edytuj kod]

Badania Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2011 roku dwaj eksperci lotniczy i wykwalifikowany geodeta zbadali na lotnisku Siewiernyj brzozę smoleńską na zlecenie Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie pod kierunkiem ppłk. Karola Kopczyka[13]. Wyniki badań oraz pomiarów nie zostały opublikowane[16].

W październiku 2012 roku polscy prokuratorzy wojskowi i biegli przebywający w Smoleńsku przeprowadzili szczegółowe badania drzewa m.in. przy użyciu promieni rentgena[17]. W takcie badań prowadzonych w październiku 2012 roku przez biegłych m.in. z Centralnego Biura Śledczego pobrano 3,2 m fragment drzewa[18], oprócz tego zabezpieczono liczne fragmenty gałęzi[19][7] oraz próbki drewna[20].

Badania naukowe poza oficjalnymi postępowaniami[edytuj | edytuj kod]

Kwestia zderzenia skrzydła z brzozą jest badana przez naukowców zajmujących się wytrzymałością materiałów i modelowaniem matematycznym dynamicznych zjawisk kontaktowych, a także aerodynamiką. W 2011 roku stała się przedmiotem badań polskiego naukowca Wiesława Biniendy, pracującego w Stanach Zjednoczonych[3], a w 2012 roku Pawła Artymowicza astrofizyka pracującego w Kanadzie[21] oraz Kazimierza Nowaczyka[22] i Chrisa Cieszewskiego[23] naukowców pracujących w Stanach Zjednoczonych. W 2012 roku na temat brzozy smoleńskiej powstała również praca Jana Błaszczyka z Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie[2].

Zespół parlamentarny ds. zbadania przyczyn katastrofy smoleńskiej[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 2012 roku Zespół parlamentarny ds. zbadania przyczyn katastrofy smoleńskiej działający w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej opublikował raport zatytułowany „28 miesięcy po Smoleńsku”, w którym na podstawie opinii Wiesława Biniendy i Kazimierza Nowaczyka, ekspertów zespołu, przedstawiono tezę, że samolot Tu-154M nr 101 nie uderzył w brzozę, lecz przeleciał nad nią[24].

Uroczystości pod brzozą smoleńską[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2010 roku, pół roku po katastrofie, do Smoleńska przyjechało 170 członków rodzin i przyjaciół osób, które zginęły w katastrofie[25]. Wspólnie z żonami prezydentów Rosji i Polski Anną Komorowską i Swietłaną Miedwiediewą uczcili pamięć ofiar katastrofy i w czasie pobytu na lotnisku Siewiernyj przeszli pod brzozę smoleńską[25].

9 kwietnia 2011 roku, w ramach obchodów pierwszej rocznicy katastrofy, pod brzozą smoleńską zebrały się 103 osoby reprezentujące ponad 30 rodzin ofiar, które przybyły do Smoleńska wraz z polską pierwszą damą Anną Komorowską[26].

10 kwietnia 2012 roku, w drugą rocznicę katastrofy, pod brzozę smoleńską udali się krewni ofiar, którzy przybyli do Smoleńska wraz z polską delegacją pod przewodnictwem ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego, by oddać hołd ofiarom katastrofy[27].

Brzoza smoleńska w sztukach plastycznych i poezji[edytuj | edytuj kod]

Motyw brzozy smoleńskiej wykorzystano na srebrnej monecie okolicznościowej o nominale 20 złotych upamiętniającej ofiary katastrofy w Smoleńsku, wyemitowanej w 2011 roku przez Narodowy Bank Polski[28], na pomniku ofiar katastrofy smoleńskiej w kościele św. Anny w Warszawie[29] oraz na projekcie pomnika, który ma stanąć w miejscu katastrofy[30]. Stała się także tematem dwóch rysunków Andrzeja Krauzego; pierwszy z nich, opatrzony podpisem: Prokuratura wzywa brzozę smoleńską do złożenia zeznań, opublikowano w kwietniu 2012 roku w dzienniku „Rzeczpospolita[31], a drugi, z podpisem: Śledztwo nabiera tempa: Już w 2 i pół roku po katastrofie brzoza smoleńska zostaje wzięta w krzyżowy ogień pytań, ukazał się w październiku 2012 roku w tygodniku „Uważam Rze[32].

W 2012 roku drzewo stało się tematem wiersza poety Aleksandra Szumańskiego pt. „Brzoza smoleńska”[33].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Final Report on the accident on 10 April 2010, on Smolensk „Severny” airdrome, to the Tupolev Tu-154M tail number 101 of the Republic of Poland (ang.). mak.ru, 2011-01-12. [dostęp 2012-12-04]. s. 75.
  2. a b Jan Błaszczyk: Brzoza smoleńska – aspekty wytrzymałościowe struktury skrzydła samolotu Tu-154. „Konferencja smoleńska 22 X 2012. Program”. konferencja.home.pl. [dostęp 2012-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-19)].
  3. a b Wiesław Binienda: Analysis of the Presidential Plane Crash in Smolensk, Russia, on April 10, 2010 (ang.). ecgf.uakron.edu. [dostęp 2012-06-14].
  4. a b Gregory Szuladzinski: Raport No. 456: Niektóre aspekty techniczno-konstrukcyjne smoleńskiej katastrofy, s. 22, Analytical Service Pty Ltd, maj 2012.
  5. Maria Szonert-Binienda. Ideologia jak pancerna brzoza. „Uważam Rze”. 8(55)/2012, s. 58–59, 20–26 lutego 2012. ISSN 2082-8292. 
  6. Janusz Wojciechowski: Wojciechowski: Po rehabilitacji generała czas na rehabilitację brzozy. fronda.pl, 2012-01-14. [dostęp 2012-06-23]., Krystyna Naszkowska: Prawica chce rehabilitacji brzozy smoleńskiej. wyborcza.pl, 2012-01-14. [dostęp 2012-06-23]., Piotr Lisiewicz: Ułańska fantazja pilotów i pancerna brzoza w Smoleńsku. wp.pl, 2012-02-07. [dostęp 2012-06-23]., Krzysztof Łoziński: Łoziński ws. ekspertyzy Biniendy: Każdy wieśniak wie, że brzoza nie jest miękka. wyborcza.pl, 2012-04-20. [dostęp 2012-06-23].
  7. a b Zdjęcie brzozy kontra teorie prof. Biniendy. Komisja smoleńska broni swojego raportu Cały tekst: http://wyborcza.pl/1,75478,13323875,Zdjecie_brzozy_kontra_teorie_prof__Biniendy__Komisja.html#ixzz2Jj3MOoDh. 30.01.2013. [dostęp 2013-02-02].
  8. Ekspert ws. Smoleńska: zderzenie z brzozą ewidentne. PAP, 30.12.2012. [dostęp 2013-02-02].
  9. a b c d e f g Międzypaństwowy Komitet Lotniczy (MAK): Final Report on the accident on 10 April 2010, on Smolensk „Severny” airdrome, to the Tupolev Tu-154M tail number 101 of the Republic of Poland, s. 13, 74–76, 87–88, 104, 168, 180 (ang.), 12 stycznia 2011.
  10. a b c d e f g Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (KBWLLP): Raport końcowy w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn katastrofy samolotu TU-154M Nr 101 pod Smoleńskiem, s. 17, 66, 216, 27 lipca 2011.
  11. Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (KBWLLP): Protokół badania zdarzenia lotniczego nr 192/2010/11 przez KBWLLP. Załącznik nr 4.7. Geometria zderzenia samolotu, s. 278, 5 września 2011.
  12. Uwagi Rzeczypospolitej Polskiej do projektu Raportu końcowego z badania wypadku samolotu Tu-154M nr boczny 101, który wydarzył się 10 kwietnia 2010, opracowanego przez Międzypaństwowy Komitet Lotniczy MAK. mak.ru. [dostęp 2012-06-14]. s. 88–95.
  13. a b Oględziny brzozy. naszdziennik.pl, 2011-12-08. [dostęp 2012-06-14].
  14. Smoleńska brzoza zazieleniła się na wysypisku śmieci. fakt.pl, 2012-07-05. [dostęp 2012-08-04].
  15. Badania brzozy w Moskwieu. naszdziennik.pl, 2012-12-01. [dostęp 2012-12-01].
  16. Apel do śledczych: Udostępnijcie badania skrzydła i brzozy. tvn24.pl, 2012-04-22. [dostęp 2012-07-18].
  17. Smoleńska „pancerna” brzoza prześwietlona rentgenem. dziennik.pl, 2012-10-09. [dostęp 2012-10-15].
  18. Pobrano fragment brzozy ze Smoleńska. Przesłuchano 11 osób. TVN24, 16.10.2012. [dostęp 2013-02-09].
  19. Ścięto brzozę w Smoleńsku. gpcodziennie.pl, 2012-11-30. [dostęp 2012-11-30].
  20. Pobrania z wraku. naszdziennik.pl, 2012-10-10. [dostęp 2012-10-21].
  21. Paweł Artymowicz: Aerodynamiczne obliczenia ostatnich sekund lotu PLF 101 w porównaniu z danymi zebranymi przez komisje badania wypadków. planets.utsc.utoronto.ca. [dostęp 2012-06-18]. s. 3, 40.
  22. Kazimierz Nowaczyk: Analiza wizualizacji katastrofy w Smoleńsku. smolenskcrash.com. [dostęp 2012-10-06]. oraz Kazimierz Nowaczyk: Czy raporty MAK i KBWLLP są wiarygodne?. smolenskcrash.com. [dostęp 2012-10-06].
  23. Nietypowe ułożenie. naszdziennik.pl, 2012-10-23. [dostęp 2012-10-27].
  24. 28 miesięcy po Smoleńsku, sekcje 3.4. „Tu-154M nie uderzył w brzozę”, 4.1. „Tu-154M nie zszedł poniżej 18 m oraz 4.2. „Brzoza nie mogła złamać skrzydła Tu-154M”. smolenskzespol.sejm.gov.pl, sierpień 2012. [dostęp 2012-10-29]. s. 115–116, 122, 124–125.
  25. a b Rodziny ofiar Smoleńska: 10 kwietnia nasze życie rozpadło się na tysiąc kawałków. wyborcza.pl, 2010-10-09. [dostęp 2012-06-17].
  26. Modlitwy przy smoleńskiej brzozie. rp.pl, 2011-04-09. [dostęp 2012-06-17].
  27. Zdrojewski: ta tragedia przez lata pozostanie w pamięci Polaków. polskieradio.pl, 2012-04-10. [dostęp 2012-06-20].
  28. M.P. z 2011 r. Nr 24, poz. 258 oraz Smoleńsk, pamięci ofiar 10.04.2010 – 20 zł. monety-polskie.pl. [dostęp 2012-06-14].
  29. Warszawa: kard. Nycz poświęcił pomnik ofiar katastrofy smoleńskiej. niedziela.pl. [dostęp 2012-11-28].
  30. Brzoza jednym z symboli pomnika smoleńskiego. dziennik.com, 2012-03-30. [dostęp 2012-06-14].
  31. Andrzej Krauze: Komentarz rysunkowy. Brzoza smoleńska. rp.pl. [dostęp 2012-06-14].
  32. Andrzej Krauze. „Uważam Rze”. 44(91)/2012, s. 4, 29 października – 4 listopada 2012. ISSN 2082-8292. 
  33. Aleksander Szumański: Brzoza smoleńska. aleksanderszumanski.pl. [dostęp 2012-06-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]