Buławka spłaszczona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Buławka spłaszczona
Buławka spłaszczona: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd siatkolistkowce
Rodzina buławkowate
Rodzaj buławka
Gatunek buławka spłaszczona
Nazwa systematyczna
Clavariadelphus ligula (Schaeff.)
Rev. Niederl. Homob. Aphyll. 2: 73 (1933)
Clavariadelphus ligula 47695.jpg

Buławka spłaszczona (Clavariadelphus ligula (Schaeff.) Donk) – gatunek grzybów należący do rodziny buławkowatych (Clavariadelphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clavariadelphaceae, Gomphales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Clavaria ligula. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1933 r. Marinus Anton Donk, przenosząc go do rodzaju clavariadelphus[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Clavaria ligula Schaeff. 1774
  • Clavaria ophioglossoides Batsch 1783

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako goździeniec lopatkowaty i buławnik spłaszczony[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Wysokości 5-8 cm. Cylindryczny do maczugowatego, często nieregularnie spłaszczony. Barwa żółtokremowa, z wiekiem czerwonawobrązowa. Podstawa biaława, filcowata. Powierzchnia hymenalna gładka lub wzdłużnie pomarszczona[4][5].

Miąższ

Biały, jędrny, elastyczny, niezmieniający barwy. Zapach i smak słabo wyczuwalny[4]

Zarodniki

Podłużnie eliptyczne, bezbarwne, gładkie, o średnicy 8-14 × 3-5 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Notowany w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[6]. W Polsce jest rzadki. Ma status V – gatunek narażony[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii i Niemczech[3]. Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[8], dawniej podlegał ochronie ścisłej. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski.

Rośnie od sierpnia do października, w dużych grupach w lasach iglastych, zazwyczaj świerkowych; dość rzadko[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Buławka pałeczkowata (Clavariadelphus pistillaris), buławka obcięta (Clavariadelphus truncatus), które tworzą większe owocniki.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 576. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Czesław Narkiewicz "Grzyby chronione Dolnego Śląska" Jelenia Góra, 2005, Muzeum Przyrodnicze ISBN 83-89863-20-0
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów