Buławka spłaszczona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Buławka spłaszczona
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd siatkolistkowce
Rodzina buławkowate
Rodzaj buławka
Gatunek buławka spłaszczona
Nazwa systematyczna
Clavariadelphus ligula (Schaeff.)
Rev. Niederl. Homob. Aphyll. 2: 73 (1933)
Clavariadelphus ligula 47695.jpg

Buławka spłaszczona (Clavariadelphus ligula (Schaeff.) Donk) – gatunek grzybów należący do rodziny buławkowatych (Clavariadelphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clavariadelphaceae, Gomphales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Clavaria ligula. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1933 r. Marinus Anton Donk, przenosząc go do rodzaju clavariadelphus[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Clavaria ligula Schaeff. 1774
  • Clavaria ophioglossoides Batsch 1783

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako goździeniec lopatkowaty i buławnik spłaszczony[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Wysokości 5-8 cm. Cylindryczny do maczugowatego, często nieregularnie spłaszczony. Barwa żółtokremowa, z wiekiem czerwonawobrązowa. Podstawa biaława, filcowata. Powierzchnia hymenalna gładka lub wzdłużnie pomarszczona[4][5].

Miąższ

Biały, jędrny, elastyczny, niezmieniający barwy. Zapach i smak słabo wyczuwalny[4]

Zarodniki

Podłużnie eliptyczne, bezbarwne, gładkie, o średnicy 8-14 × 3-5 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Notowany w Ameryce Północnej, Europie i Japonii[6]. W Polsce jest rzadki. Ma status V – gatunek narażony[7]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii i Niemczech[3]. Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów[8], dawniej podlegał ochronie ścisłej. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski.

Rośnie od sierpnia do października, w dużych grupach w lasach iglastych, zazwyczaj świerkowych; dość rzadko[4].

Gatunki podobne[edytuj]

Buławka pałeczkowata (Clavariadelphus pistillaris), buławka obcięta (Clavariadelphus truncatus), które tworzą większe owocniki.

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 576. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Czesław Narkiewicz "Grzyby chronione Dolnego Śląska" Jelenia Góra, 2005, Muzeum Przyrodnicze ISBN 83-89863-20-0
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów