Budiš

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Budiš
Państwo  Słowacja
Kraj  kraj żyliński
Powiat Turčianske Teplice
Powierzchnia 10 275 km²
Wysokość 476 m n.p.m.
Populacja (2004)
• liczba ludności

211
Położenie na mapie kraju żylińskiego
Mapa lokalizacyjna kraju żylińskiego
Budiš
Budiš
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Budiš
Budiš
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Budiš
Budiš
Ziemia 48°52′22,65″N 18°45′27,71″E/48,872958 18,757697

Budiš (węg. Turócborkút, do 1899 Budis, niem. Budisch) – wieś i gmina w powiecie Turčianske Teplice, kraju żylińskim, w północno-centralnej Słowacji, nad potokiem Jasenica, lewym dopływem Turca.

Na terenie wsi znajdują się źródła mineralne. Źródło zwane „Slatina” odkrył i opisał w 1573 r. benedyktyński mnich, a jednocześnie zamiłowany przyrodnik, Mikuláš Pavol Brikcius. Wkrótce zasłynęło ono w całej okolicy jako „zdrowa woda”. Uczony Matej Bel dwa wieki później twierdził, że w całym Turcu nie ma chorego, który by w nadziei na wyleczenie nie pił wody z budziskiego źródła.

Pierwszą analizę chemiczną wody ze źródła „Budiš” wykonał turczański naukowiec Michal Torner. Zaliczył ją do szczaw alkalicznych. Całkowita mineralizacja tej wody wynosi 2500 mg/litr, a zawartość dwutlenku węgla również 2500 mg/litr. Jako woda średnio zmineralizowana, słabo kwaśna lub neutralna, hipotoniczna, ma doskonały smak i odświeżające działanie na cały organizm. Jest zalecana przy niektórych chorobach żołądka, skłonnościach do kamieni żółciowych i niektórych schorzeniach górnych dróg oddechowych.

W miejscu dawnej „Slatiny” w 1963 r. został wykonany odwiert (B1) głębokości 20 m. Przelew wody następuje do lokalnego cieku wodnego. Źródło jest w dalszym ciągu intensywnie wykorzystywane przez miejscową ludność.

Drugie źródło znajdujące się we wsi zwano „Młaki”. Wykonany w jego miejscu odwiert (B2) głębokości 65 m był wykorzystywany w latach 1963-1999 przez miejscową spółdzielnię do produkcji wody mineralnej „Budišanka”. Woda z wykonanego w pobliżu w 1977 r. nowego odwiertu głębokości 50 m (B4), o mineralizacji sięgającej 4250 mg/litr, jest obecnie w nowoczesnym zakładzie butelkowana w stanie naturalnym, jak również z różnymi dodatkami smakowymi (pomarańcza, cytryna, grejpfrut, tonic).