Budniki (Karkonosze)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Karpacza Budniki
Część miasta Karpacza
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat jeleniogórski
Miasto Karpacz
Data założenia XVII wiek
Wysokość ok. 900 m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

0
Nr kierunkowy +48 (75)
Kod pocztowy 58-540
Tablice rejestracyjne DJE
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Budniki
Budniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budniki
Budniki
Ziemia50°45′20″N 15°46′33″E/50,755556 15,775833
Portal Portal Polska
Tablica przedstawiająca historię osady
Szlak w kierunku Karpacza
Wejście do sztolni
Jedna z tablic informacyjnych w Budnikach

Budniki (niem. Forstlangwasser) – nieistniejąca już osada w polskiej części Karkonoszy, na północnym zboczu Kowarskiego Grzbietu, w środku czworokąta utworzonego przez Skalny Stół (1281 m n.p.m.) na pd.-zach., Czoło (1266 m) na pd.-wsch., Wołową Górę (1033 m) na pn.-wsch. i Izbicę (856 m) na pn.-zach. Obecnie część miasta Karpacz.

Osada założona na wysokości ok. 850 m n.p.m. nad potokiem Malina w okresie wojny trzydziestoletniej przez chroniących się w górach mieszkańców okolic Kowar, Karpacza i Wilczej Poręby. W I połowie XIX w. służyła lokalnym przemytnikom szmuglującym Tabaczaną Ścieżką tytoń z Austrii do Prus. Na przełomie XIX i XX wieku w wiosce powstały nawet dwie gospody. W późniejszych latach na terenie wsi funkcjonowała także filia szkoły ewangelickiej. Do 1945 osada liczyła kilkanaście domów, w tym schronisko Forstbaude.

We wspomnieniach dawnych mieszkańców można przeczytać o występowaniu co zimę grubej pokrywy śnieżnej, która utrudniała komunikację nawet pomiędzy poszczególnymi domostwami. Szczególnie uciążliwy w tym czasie był także brak słońca, które przez 113 dni w roku nie wychodziło ponad masyw Grzbietu Kowarskiego. Z tego względu co roku 26 listopada organizowano pożegnanie, zaś 19 marca przywitanie słońca[1] (faktycznie w różnych miejscach osady słońce pokazywało się po raz ostatni od 12 do 26 listopada, a pojawiało po przesileniu zimowym między 15 a 30 stycznia; w nieistniejącej gospodzie słońce było widoczne po raz ostatni 24 listopada, by pojawić się 18 stycznia)[2].

Po wojnie tutejsze zabudowania były wykorzystywane przez kilka lat przez stowarzyszenie studenckiej Bratniej Pomocy z Wrocławia. W latach 50. XX wieku prowadzone tu poszukiwania rud uranu spowodowały, że okolica przestała nadawać się do zamieszkania. Pozostała opustoszała polana ze śladami zabudowań oraz resztkami sztolni i hałd[3], przez następne lata funkcjonowało tu turystyczne schronisko Budnik.

W 2013 roku udało się pozyskać środki na realizację projektu "Szlak Miłośnik Budnik", w ramach którego na terenie dawnej osady wybudowano wiatę wypoczynkową, ustawiono tam tablicę informacyjną oraz oznaczono miejsca, w których znajdowały się domy oraz obiekty użyteczności publicznej. Wyznakowano także szlaki dojściowe z Osiedla Skalnego w Karpaczu oraz z Wilczej Poręby

W latach 1891-1940 istniała tam opadowa stacja meteorologiczna (wys. 900 m n.p.m., szer. 50°46'N, dł. 15°48'E). Średnie wartości roczne opadów wynosiły 1 094 mm (najwięcej: lipiec 139 mm i sierpień 125 mm, najmniej: styczeń 57 mm i luty 45 mm)[4].

W latach 1952-1953 Zakłady Przemysłowe R-1 z Kowar wybiły na obszarze Budnik sztolnię poszukiwawczą za uranem oraz dwie inne poniżej, w dolinie potoku Malina.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Katarzyna Tokarz, Powitanie słońca w Budnikach, naszesudety.pl, 11 marca 2013 [dostęp 2016-04-26].
  2. Kiedy Budniki żegnały się ze słońcem.
  3. Łukasz Zalesiński: Budniki - osada w cieniu; nieistniejąca osada górska w Karkonoszach (pol.). One.Poznaj Polskę, 2013-08-28. [dostęp 2013-09-04].
  4. Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-107. ISBN 83-04-01586-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]