Budynek Rejencji w Olsztynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Budynek dawnej Rejencji
Obiekt zabytkowy nr rej. 1729 z 30.08.1988
Gmach od strony alei Piłsudskiego
Gmach od strony alei Piłsudskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Olsztyn
Adres ul. Emilii Plater 1
Typ budynku gmach
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Richard Saran
Kondygnacje 4
Powierzchnia użytkowa 11 tys. m²
Rozpoczęcie budowy 1908
Ukończenie budowy 1911
Ważniejsze przebudowy 19361937
Pierwszy właściciel Rejencja Olsztyn
Kolejni właściciele Urząd Powiatów Prus Wschodnich, Dyrekcja Okręgowa Polskich Kolei Państwowych, Rejonowa Dyrekcja Polskich Kolei Państwowych, Samorząd województwa warmińsko-mazurskiego oraz Wojewódzki sąd administracyjny
Położenie na mapie Olsztyna
Mapa lokalizacyjna Olsztyna
Budynek dawnej Rejencji
Budynek dawnej Rejencji
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Budynek dawnej Rejencji
Budynek dawnej Rejencji
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budynek dawnej Rejencji
Budynek dawnej Rejencji
Ziemia53°46′35,04″N 20°29′11,04″E/53,776400 20,486400
Gmach dawnej rejencji nocą. Wejście główne od strony ul. Emilii Plater.

Budynek Rejencji w Olsztynie przy ulicy Emilii Plater 1, dawnej Freiherr-vom-Stein-Straße/Steinstrasse. Gmach zajmuje niemal cały kwartał ograniczony przez ulice Emilii Plater, Tadeusza Kościuszki, aleję Piłsudskiego i skwer Andrzeja Wakara (przy ulicy Mikołaja Raja).

Historia budynku[edytuj]

Gmach wybudowano w latach 1908–1911 na potrzeby urzędu Rejencji Olsztyńskiej (Regierungsbezirk Allenstein) wydzielonej w południowej części Prus Wschodnich w roku 1905 (odpowiednik polskiego województwa). W gmachu urzędował prezydent Rejencji oraz inni jej urzędnicy, znajdowały się taż kasy ubezpieczeń społecznych oraz mieścił się Urząd Powiatów Prus Wschodnich. Główną część budowli oddano do użytku 1 lipca, a poświęcono 15 lipca 1911 roku, w 501 rocznicę bitwy pod Grunwaldem. W latach 20-tych i 30-tych gmach rozbudowano.

W 1920 w gmachu Rejencji pracowała aliancka komisja nadzorująca przebieg plebiscytu na Warmii i Mazurach. W okresie II wojny światowej część pomieszczeń zajmowało Gestapo[potrzebny przypis].

W czasie wojny budynek Rejencji nie uległ wielkiemu zniszczeniu. Budynek przejęły wtedy PKP, które go zajmowały do 2004, m.in. na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Olsztynie (1945-1962), Dyrekcji Rejonowej Kolei Państwowych (1975-1983). Na placu znajdującym się naprzeciwko wejścia głównego, pod drugiej stronie ul. Emilii Plater stanął w 1954 roku Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej.

Obecnie użytkownikami gmachu są Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie.

Dane budynku[edytuj]

Wejście główne budynku Rejencji znajduje się przy ulicy Emilii Plater, naprzeciwko Pomnika Wyzwolenia Ziemi Warmińsko-Mazurskiej (dawnego Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej) oraz galerii handlowej Aura. Po drugiej stronie al. Piłsudskiego znajduje się gmach Urzędu Wojewódzkiego (wcześniej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej) zbudowanego na miejscu zniszczonej w czasie wojny neogotyckiej Wyższej Szkoły Realnej im. Kopernika.

Gmach Rejencji zaprojektowany został w stylu modernistycznym, nawiązującym do baroku. Do budowy użyto miejscowe kamienie polne i głazy narzutowe oraz piaskowiec z Dolnego Śląska i Wielkopolski. Nieotynkowany mur ceglany pomiędzy pilastrami nawiązuje do gotyckiego charakteru miasta.

Ciekawostki[edytuj]

Podczas zdjęć plenerowych do serialu Stawka większa niż życie kręconych w Olsztynie, jedną ze scen zlokalizowano przed gmachem Rejencji.

Zobacz też[edytuj]