Buganda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga królestwa Bugandy
Położenie

Buganda – największe z tradycyjnych królestw tworzących Ugandę, zamieszkane przez 52 klany. Utworzone na przełomie XIV i XV wieku przez lud Gandów (Baganda). W latach ok. 1344–1650 była pod zwierzchnością królestwa Kitary (Bunyoro). Władcy Bugandy noszą tradycyjny tytuł – kabaka.

19 czerwca 1894 roku Brytyjczycy narzucili jej protektorat, który trwał do 9 października 1962 roku, kiedy Buganda stała się częścią niepodległego afrykańskiego państwa Uganda. 9 października 1963 roku pierwszym prezydentem republiki Ugandy został król bugandyjski Edward Frederick Mutesa II. W 1966 roku premier Milton Obote kazał dowódcy armii, gen. Aminowi Dadzie, by zaatakował pałac króla Mutesy II. Król uciekł do Londynu 23 czerwca 1966 roku. W dniu 8 września 1967 roku obalono monarchie Bugandy, Toro, Bunyoro i Ankole a w kraju zapanował terror.

24 lipca 1993 roku prezydent Ugandy Yoweri Museveni podjął decyzję o odrestaurowaniu tradycyjnych królestw.

Stolicą Ugandy i jednocześnie królestwa Bugandy jest Kampala. W tym państwie mieszkańcy używają języka suahili.

Królowie Bugandy[edytuj]

  • Kintu Kakulukuku (ok. 1300–1330)
  • Chwa I Walusimbi (ok. 1330–1344) [syn]
  • Kimera Walusimbi (ok. 1344–1374) [wnuk]
  • Tembo Kiridde (ok. 1374–1404) [syn]
  • Kigala Kasongovu (ok. 1404–1434; abdykował) [syn]
  • Kimba Ntege (ok. 1434–?) [syn]
  • Kigala (2. panowanie ?–ok. 1464)
  • Kaima Sendikaddiwa (ok. 1464–1494) [wnuk]
  • Nakibinge Kagali (ok. 1494–1524) [syn]
  • Mulondo Sekajja (ok. 1524–?) [syn]
  • Temba (Djemba) Busungwo (?–ok. 1554) [brat]
  • Suna I Kisolo (ok. 1554–1584) [brat]
  • Sekamanya Kisolo (ok. 1584–1600) [syn Temby]
  • Kimbugwe Kamegere (ok. 1600–1614) [syn Suny I]
  • Kateregga Kamegere (ok. 1614–1644) [syn Sekamanyi]
  • Mutebi I Mutesi (ok. 1644–?) [syn]
  • Juko (Djuko) Mulwana [brat]
  • Kayemba Kisiki (?–ok. 1674) [brat]
  • Tebandeke Mujambula (ok. 1674–?) [syn Mutebi I]
  • Ndawula Nsobya (?–ok. 1704) [syn Juko]
  • Kagulu Ntambi (ok. 1704–1730) [syn]
  • Kikulwe Mawuba (ok. 1730–1737) [brat]
  • Mawanda Sebanakitta (ok. 1737–1740) [brat]
  • Mwanga I Sebanakitta (1740–1741) [wnuk Ndawuli]
  • Namugala Kagali (1741–1750) [brat]
  • Kyabaggu Kabinuli (1750–1780) [brat]
  • Junju (Djundju) Sendegeya (1780–1797) [syn]
  • Semakokiro Nabbunga (1797–1814) [brat]
  • Kamanya Kadduviamala (1814–1832) [syn]
  • Suna II Migekyamye (1832–1857) [syn]
  • Mutesa I Mukabyakayira (1857–1884) [syn]
  • Mwanga II Mukusa (1884–1888; usunięty) [syn]
  • Kiwewa Nuyonyintono (1888; usunięty, zmarł 1889) [brat]
  • Kalema Muguluma (1888–1889; usunięty, zmarł 1890) [brat]
  • Mwanga II (2. panowanie 1889–1897; usunięty, zmarł 1903)
  • Daudi Chwa II Kaggwa (1897–1939; regencja 1897-1914) [syn]
  • Mutesa II (1939–1953; regencja 1939–1942; usunięty) [syn]
  • interregnum 1953–1955
  • Mutesa II (2. panowanie 1955–1966; usunięty, zmarł 1969)
  • interregnum 1966–1993
  • Mutebi II (od 1993) [syn]

Bibliografia[edytuj]

  1. Historia Afryki. Do początku XIX wieku, pod red. M. Tymowskiego, Wrocław 1996, s. 678-681, 1019-1026, ​ISBN 83-04-04094-8​.
  2. Pasierbiński T., Monarchie świata. Poczet rodów królewskich i książęcych, Warszawa 2002, s. 368-370, ​ISBN 83-207-1705-1​.
  3. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 2: America & Africa, München 2002, s. 918-919.