Bujaczy Wierch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bujaczy Wierch
Ilustracja
Widok na Bujaczy Wierch z Fajksowej Czuby
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1960 m n.p.m.
Wybitność 48 m
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Bujaczy Wierch
Bujaczy Wierch
Ziemia49°13′49″N 20°15′54″E/49,230278 20,265000
Bujaczy Wierch w grani Tatr Bielskich, widok z Jagnięcego Szczytu
Apostoły
Bujaczy Wierch widziany znad Stręgacznika

Bujaczy Wierch (słow. Bujačí vrch, niem. Stiernberg, Hohe Au, węg. Bikahegy, Homlokos[1], 1960 m n.p.m.) – rozłożysty masyw o długości ok. 1,3 km we wschodniej części grani głównej Tatr Bielskich na Słowacji. Jest ostatnim wysokim wzniesieniem na wschód Tatr.

Od masywu odchodzi aż siedem grani, co jest ewenementem na skalę tatrzańską. Część północno-wschodnia jest zbudowana z triasowych wapieni i dolomitów[2].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Od strony zachodniej Bujaczy Wierch jest oddzielony od grani Jatek (Golicy Bielskiej i Skrajnych Jatek) płytką Bujaczą Przełęczą (1912 m). Od wschodu od znacznie niższego Koziego Grzbietu oddziela go przełęcz Skalne Wrota (1620 m)[3]. W zachodniej grani Bujaczego Wierchu znajduje się grupa wapiennych turniczek zwanych Apostołami. Wznoszą się one na wysokość 1960 m n.p.m. i są najwyższym punktem masywu. Na wschód od Apostołów znajduje się trawiaste wzniesienie o wysokości 1947 m n.p.m. Jest ono często uważane za główny wierzchołek Bujaczego Wierchu, przez niego też prowadziła Magistrala Tatrzańska[4].

Od grani opadającej na Bujaczą Przełęcz odchodzi ku północy Jagnięcy Grzbiet, który razem z granią Gołego Wierchu (1334 m), odchodzącą od szczytu na północ, ogranicza wąską i długą Dolinę Jagnięcą[2][3]. Grań, w której znajduje się Goły Wierch, a dalej na północ rozległy lesisty masyw Tokarni, stanowi granicę między systemami Doliny pod Koszary oraz Doliny za Tokarnią. Górne piętro tej ostatniej stanowi Dolina Kurza, podchodząca pod szczytowe partie masywu Bujaczego Wierchu[3].

Na południe od szczytu odchodzi Rakuski Grzbiet, opadający do Przełęczy nad Czerwoną Glinką (ok. 1400 m). Po drugiej stronie przełęczy znajdują się zalesione szczyty Ryniasa (1473 m) oraz Steżek (1530 m). Masyw ten rozdziela Dolinę Kieżmarską i Dolinę Czarną Rakuską.

Wschodnia grań Bujaczego Wierchu rozgałęzia się i opada na dwie przełęcze. Grań główna Tatr Bielskich biegnie dalej przez Skalne Wrota, oddzielające Pomurnikową Ścianę w masywie Bujaczego Wierchu od Koziego Grzbietu i Fajksowej Czuby, natomiast bardziej na północ znajduje się odgałęzienie Bujaczego Wierchu, opadające na niewielką Kurzą Przełęcz (1700 m), za którą grań po raz kolejny się rozdwaja, tworząc Długi Wierch i Kardoliński Grzbiet. Pomiędzy Kozim Grzbietem a Długim Wierchem znajduje się Dolina Sucha Bielska[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Masyw zbudowany jest ze skał osadowych i jest częściowo skalisty. Znajdują się w nim jaskinie. W jaskini Lodowa Piwnica znajdują się lodowe stalagmity, Jaskinia Alabastrowa na północnych stokach ma korytarze o długości ponad 300 m. O znajdującą się na jego południowych stokach polanę Wspólna Pastwa trwały wielowiekowe, często krwawe spory pomiędzy Białą Spiską a Zamkiem w Niedzicy i Kieżmarkiem.

Na szczycie Bujaczego Wierchu rosną szarotki, do lat 60. XX wieku były masowo zbierane na sprzedaż[5].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Był penetrowany przez poszukiwaczy skarbów; ok. 1650 r. zginął na nim szukający skarbów August Kaltstein – jest to pierwsza znana z nazwiska ofiara Tatr. Na szczyt od dawna wchodzili kłusownicy. W 1813 r. był na nim znany botanik i geolog Göran Wahlenberg[5]. Przez szczyt prowadziła do 1978 r. czerwono znakowana Tatrzańska Magistrala, obecnie zamknięta na całym odcinku prowadzącym przez Tatry Bielskie, na terenie których utworzono rezerwat ścisły. Bujaczy Wierch jest jednym z najlepszych punktów widokowych na Dolinę Kieżmarską, jednak wejścia są zabronione[2].

U stóp Bujaczego Wierchu, po jego południowo-wschodniej stronie, w Dolinie do Siedmiu Źródeł znajduje się schronisko pod Szarotką – jedyny tego typu obiekt na terenie Tatr Bielskich. Schronisko znajduje się na zielonym szlaku prowadzącym z Tatrzańskiej Kotliny do Doliny Białych Stawów[3].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Bujaczego Wierchu pochodzi od słowa bujak, oznaczającego w gwarze podtatrzańskiej byka albo buhaja, i wiąże się z hodowlą i wypasem bydła, prowadzonymi przez wiele wieków na terenie Tatr Bielskich. Nazwy tej w literaturze po raz pierwszy użył geograf Antoni Rehman[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b c d Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 448–451. ISBN 83-01-13184-5.
  3. a b c d Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007, s. 120–121. ISBN 978-83-60120-88-0.
  4. Władysław Cywiński: Tatry Bielskie część wschodnia. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1997. ISBN 83-7104-018-0.
  5. a b c Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008, s. 104, 110, 377. ISBN 978-83-60078-05-1.