Bukovec (powiat Koszyce-okolice)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bukovec
ilustracja
Państwo  Słowacja
Kraj koszycki
Powiat Koszyce-okolice
Starosta Juraj Petrov[1]
Powierzchnia 10,9 km²
Wysokość 351 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

790
73 os./km²
Nr kierunkowy 055
Kod pocztowy 044 20
Tablice rejestracyjne KS
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Bukovec
Bukovec
48°42′34″N 21°09′03″E/48,709444 21,150833
Strona internetowa

Bukovec (węg. Idabukóc, niem. Bukowetz) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Koszyce-okolice.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leży w dolinie rzeki Idy, u południowych podnóży Gór Wołowskich. Powyżej wsi znajduje się zbiornik zaporowy Bukovec, poniżej - mniejszy zbiornik zaporowy Pod Bukovcom.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wieś wzmiankowana była w 1346 r. jako Bakolch, w 1401 – Bokolch, w 1427 – Bowkowich, w 1491 – Bwkolcz, w 1630 – Bukocz, w 1786 – Bukowce[2]. Aktualna nazwa "Bukovec" obowiązuje od 1920 r. W latach 1938-1945 obowiązywała węgierska nazwa Idabukóc.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bukovec powstał na ziemiach wydzielonych z terenu starszej wsi Malá Ida, położonej niżej w dolinie Idy. Po raz pierwszy wzmiankowany był w 1346 r., kiedy już miał kaplicę i młyn. Pod koniec XIV w. zaczęto na terenie wsi wydobywać srebro, dzięki czemu w 1401 r. weszła ona w skład majątków korony. Jednak już w roku 1427, gdy liczyła 15 gospodarstw, należała do Sebastiana z Gečy, a w 1491 r. przypadła, jako spadek po Klemensie Detrehu, miastu Koszyce[2]. Kolejne wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1609[3]. Należała do historycznego Komitatu Abaúj, a od 1882 r. do żupy abovsko–turniańskej. W 1828 r. miała 60 domów i 465 mieszkańców, w 1940 – 603 mieszkańców, w 1961 – 700 mieszkańców, a w 1991 - 622 mieszkańców[2].

Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, a także wyrobem narzędzi rolniczych i surowych (niewypalanych) cegieł. We wsi działał młyn wodny (do 1957 r.) i folusz. Na mocy tzw. pierwszego arbitrażu wiedeńskiego od listopada 1938 r. do roku 1945 wieś należała do Węgier.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Wieś podłączona jest do sieci elektrycznej i wodociągowej, a od 1995 r. także do sieci gazowniczej. W 2008 r. było w Bukovcu 229 budynków mieszkalnych, z czego 217 stanowiły domy jednorodzinne. Z nich stale zamieszkanych było 186 domów[2]. Pozostała część to w większości dacze i letnie domki rekreacyjne. Aktualnie (1. dekada XXI w.) niewielka część mieszkańców pracuje w rolnictwie, większość - w usługach lub zakładach przemysłowych Koszyc.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 805 osób, w tym 401 kobiet i 404 mężczyzn[4].

W 2001 roku pod względem narodowości i przynależności etnicznej 97,26% mieszkańców stanowili Słowacy, a 0,43% Czesi[5].

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[5]:

    Zmiany liczby ludności w miejscowości Bukovec od 1996 roku.
    Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Ruiny średniowiecznego zameczku na wzgórzu Zámčisko (496 m n.p.m.) na zachód od centrum wsi.
  • Kapliczka przydrożna przy drodze do osady Baška. Murowana, klasycystyczna budowla z fasadą dzieloną pilastrami; w jej centrum zakratowana wnęka z figurą św. Anny z początków XIX w.[2]
  • Zabudowania mieszkalne (m. in. domy z gankami), gospodarcze (młyn, spichlerzyki tzw. sypance) i publiczne (stara szkoła) z XIX - początków XX w.

Istniejący dawniej we wsi kościół pw. św. Anny, przebudowany w 1736 r., restaurowany w roku 1835, został zburzony. Na jego miejscu zbudowano obecną świątynię katolicką o współczesnej architekturze i doskonałej akustyce wnętrza.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Istniejący poniżej wsi zbiornik zaporowy Pod Bukovcom jest znaczącym dla aglomeracji Koszyc ośrodkiem rekreacyjnym.

Z Bukovca wychodzą znakowane kolorem szlak turystyczny zielony zielonym szlaki turystyczne na Sedlo pod Bielou skalou w pasemku Holički oraz przez Nižný Klátov i polanę Girbeš do Koszyc.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].
  2. a b c d e Wg: Bukovec – územný plán obce, december 2008 [1]
  3. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  4. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  5. a b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Turistický sprievodca ČSSR č. 30, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1988;
  • Volovské vrchy - Košice, Turistická mapa 1:50 000, 3 wydanie, wyd. VKÚ Harmanec 2005, ​ISBN 80-8042-317-2​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]