Bukowiec (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy gminy współczesnej. Zobacz też: gmina Bukowiec – dawna gmina w woj. olsztyńskim.
Bukowiec
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
TERYT 6040514012
Siedziba Bukowiec
Wójt Adam Licznerski
Powierzchnia 111 km²
Populacja (2014)
• liczba ludności

5201
• gęstość 47 os./km²
Nr kierunkowy 52
Kod pocztowy 86-122
Tablice rejestracyjne CSW
Adres urzędu:
ul. Ceynowy 14
86-122 Bukowiec
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Bukowiec
Liczba sołectw 13
Liczba miejscowości 19
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Bukowiec
Bukowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bukowiec
Bukowiec
Ziemia 53°26′N 18°14′E/53,431667 18,238889
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Bukowiecgmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim. Siedzibą gminy jest Bukowiec.

Według danych z 31 grudnia 2014 roku[1] gminę zamieszkiwało 5201 osób.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec położona jest w północnej części województwa kujawsko - pomorskiego, w powiecie świeckim. Według danych z roku 2005[2] zajmuje obszar 11 100 ha, co stanowi 7,54% powierzchni powiatu świeckiego (7. miejsce w skali powiatu). Pod względem powierzchni, gmina należy do jednych z najmniejszych w województwie: zajmuje 0,62% obszaru województwa (82. miejsce na 144 gminy). Według danych z 1999 roku, w skali kraju klasyfikuje się na 1782 miejscu (na 2489 gmin).

W skład gminy wchodzi 16 wsi skupionych w 13 sołectwach: Bramka, Branica, Budyń, Bukowiec, Gawroniec, Korytowo, Krupocin, Plewno, Poledno, Polskie Łąki, Przysiersk, Różanna, Tuszynki. Pozostałe miejscowości niesołeckie to: Branica (leśniczówka), Dolny Młyn, Franciszkowo, Jarzębieniec, Kawęcin, Stanisławie.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec, pod względem fizyczno - geograficznym, położona jest na obszarze mezoregionu Wysoczyzny Świeckiej, który wchodzi w skład makroregionu Pojezierzy Południowopomorskich. Rzeźba terenu została ukształtowana podczas ostatniego zlodowacenia (około 16,5 tys. lat temu) i ma charakter młodoglacjalny. Obszar gminy posiada zróżnicowaną rzeźbą terenu, którą tworzą formy akumulacyjnej jak i erozyjnej działalności glacjalnej i fluwioglacjalnej. Dominuje krajobraz równinny, lekko falisty, z niewielkimi wyniesieniami moren czołowych. W środkowej części gminy obserwuje się równinę sandrową (powstałą na przed polu czoła lodowca). Formy związane z działalnością fluwioglacjalną (wody płynące w tunelach polodowcowych) występują w okolicach Przysierska i Poledna. Obydwie mają charakter podmokły (równiny bagienne).

Obszar gminy charakteryzuje się głównie falistą rzeźbą terenu, jednak wysokości względne są stosunkowo niewielkie i bardzo rzadko przekraczają wysokość kilkunastu metrów. Zdecydowana większość terenu leży na wysokości 90 - 100 m n.p.m. Większe wyniesienia znajdują się w Plewnie (około 120 m n.p.m.), natomiast mniejsze wysokości bezwzględne notuje się w dolinach cieków - Wyrwy (na wschód od Przysierska) i Potoku Młyńskiego (na południowy - wschód od Poledna). Gmina należy do najmniej zróżnicowanych w zakresie rzeźby terenu obszarów województwa.

Na terenie gminy Bukowiec nie znajdują się żadne udokumentowane złoża surowców kopalin. Powszechnie występujące i nadające się do eksploatacji są jedynie niewielkie skupiska piasku.

Sieć hydrograficzna[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec położona jest w dorzeczu Wisły, leżąc w większości w zlewni Wdy. Niewielka, południowa część obszaru znajduje się w zlewni Brdy i wymaga ochrony ze względu na położenie w strefie ochronnej ujęcia wody Czyżkówko dla Bydgoszczy. Spora część powierzchni odwadniana jest przez potok Wyrwa, który jest głównym ciekiem na jej terenie, biegnącym od jezior: Zaleskiego i Branickiego do Wdy. Innymi ciekami są: Potok Młyński i Struga Dworzysko. Niewielka, południowo - zachodnia część gminy natomiast odwadniania jest przez system rowów i drobniejszych rzek, które łączą się z dopływem Brdy - Kotomierzycą. Lokalne odwadnianie następuje do jezior (np. w okolicach Poledna), lub innych zbiorników wodnych znajdujących się po za granicami administracyjnymi gminy.

Wskaźnik jeziorności na obszarze gminy oceniany jest na mniej niż 1% całej powierzchni. Znajduje się tu 7 jezior o powierzchni powyżej 1 hektara, z czego 2 są nazwane. Najważniejszych jeziorem jest jezioro Branickie I, nazywane również Branica Duża, częściowo położone na terenie gminy Świekatowo. Zajmuje ono powierzchnie (łącznie z częścią leżącą na terenie sąsiedniej gminy) ok. 70 hektarów, o objętości wody 3419.0 m3, głębokości przeciętnej 4,3 m i maksymalnej - 8,4 m. Drugim pod względem powierzchni jest jezioro Branica II (Branica Mała), o powierzchni 22.5 hektara, objętości wody 500 tys m3, średniej głębokości 1,7 m i maksymalnej - 4,0 m. Pozostałe z jezior nie posiadają nazw i liczą od 1 do 6,2 hektara powierzchni.

Lasy[edytuj | edytuj kod]

Lasy i grunty leśne zajmują około 12,6% powierzchni gminy, czyli około 1,4 tys. ha. Prawie cały ich obszar w strukturach administracyjnych Lasów Państwowych należy do Nadleśnictwa Zamrzenica, z czego północna część do obrębu leśnego Wierzchlas (na terenie gminy leśnictwo Bukowiec), a południowa do obrębu leśnego Świekatowo (na terenie gminy leśnictwo Branica). Niewielka, wschodnia część gminy leży w Nadleśnictwie Dąbrowa (obręb leśny Bedlenki). We własności prywatnej znajduje się około 200 ha obszarów leśnych. Całość stanowi zaledwie około 3% powierzchni lasów na terenie całego powiatu świeckiego. W strukturze leśnej dominują siedliska borowe, zajmujące około 1200 ha, siedliska lasowe zajmują około 200 ha. Obszar około 1000 ha porasta drzewostan o wieku około ponad 50 lat, a w składzie gatunkowym dominuje sosna (ok. 1300 ha). Tereny lasów ochronnych zajmują obszar około 300 ha.

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się 14 pomników przyrody. Wszystkie zaliczane są do przyrody ożywionej.

Użytki rolne[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec jest gminą wiejską o charakterze rolniczym z dominującą produkcją roślinną. Użytki rolne zajmują 8 537 ha, co stanowi 76.9% powierzchni całej gminy. 92% zajmują grunty orne (stanowią one prawie 71% ogólnej powierzchni gminy), ponad 8% stanowią łąki (z pastwiskami prawie 18%). Sady stanowią zaledwie 0,1% użytków rolnych. Klasyfikacja gleb według kompleksów rolniczej przydatności wskazuje, iż najliczniej reprezentowany jest kompleks 5 - żytni dobry, który występuje na terenie niemalże całej gminy. Kompleksy zajmujące o wiele mniejsze powierzchnie to: 6 - żytni słaby i 4 - żytni bardzo dobry. Pod względem typów gleb, w zdecydowanym stopniu dominują gleby pseudobielicowe (związane z kompleksami IV i V). W większości sołectw dominują gleby klasy IVa, IVb i V, choć na wielu terenach spotkać można również gleby klasy IIIb. Najlepsze warunki na obszarze gminy notowane są w okolicach Plewna i Poledna, gdzie spotkać można gleby klasy IIIa.

Infrastruktura komunikacyjna[edytuj | edytuj kod]

Sieć drogowa na terenie gminy jest gęsta i zapewnia dobrą komunikację pomiędzy poszczególnymi miejscowościami. Przez obszar gminy przebiega droga wojewódzka nr 240 łącząca Świecie z Tucholą i Chojnicami, która jest częścią szlaku komunikacyjnego z centralnej Polski na środkowe Wybrzeże. W odległości kilku kilometrów od granicy gminy łączą się ważne szlaki komunikacyjne: drogi krajowe nr 91 i 5, natomiast 20 kilometrów dalej powstał węzeł komunikacyjny łączący drogę krajową nr 5 z autostradą A1. Ponadto przez teren gminy biegną 2 linie kolejowe: Śląsk - Pomorze i Świecie - Złotowo. Pierwsza z linii nie posiada na terenie gminy żadnego przystanku, druga linia zaś została zawieszona w połowie lat 90. ubiegłego wieku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność gminy Bukowiec (5201 osób) stanowi 5,2% ogólnej liczby ludności powiatu świeckiego (8. miejsce w skali powiatu). W skali województwa, ludność gminy stanowi 0,25% wszystkich mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego (99. pozycja na 144 gminy).

Dane GUS z 31 grudnia 2014[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 5201 100 2584 49,7 2617 50,3
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
47 23,3 23,6

Liczba ludności miejscowości oraz udział miejscowości w ogólnej liczbie ludności gminy (według danych Urzędu Gminy w Bukowcu)[3]:

Miejscowość Ludność Udział (%)
Bukowiec 1347 26,2
Przysiersk 787 15,3
Gawroniec 473 9,2
Korytowo 331 6,4
Poledno 317 6,2
Polskie Łąki 275 5,3
Różanna 225 4,4
Budyń 207 4,0
Plewno 197 3,8
Tuszynki 186 3,6
Branica 185 3,6
Franciszkowo 178 3,5
Kawęcin 132 2,6
Bramka 128 2,5
Krupocin 111 2,2
Jarzębieniec 67 1,3
RAZEM: 5146 100,0

Kultura i oświata[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy Bukowiec działają następujące jednostki oświatowe:

Instytucje kulturalne i stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działają jednostki kulturalne i stowarzyszenia:

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy Bukowiec występują dwa obiekty typu Orlik 2012: w Bukowcu (od 2009 roku) i w Przysiersku (od 2011 roku), oraz odnowione boisko w Korytowie. W Bukowcu i w Przysiersku działają ponadto dwa kluby sportowe:

  • Klub Wiejskiego Towarzystwa Sportowego Gwiazda Bukowiec
  • Ludowy Klub Sportowy Sparta Przysiersk

W Bukowcu znajduje się zespół parkowy (zagospodarowany w 2010 roku), w którym organizowane są różnego rodzaju uroczystości związane z życiem gminy (Dni Gminy Bukowiec, dożynki gminne). W 2015 roku nad jeziorem w Branicy powstała plaża gminna z pełną infrastrukturą rekreacyjną. Na terenie gminy znajduje się 13 świetlic wiejskich.

Wśród cyklicznych imprez kulturalnych, sportowych, festynów itp. na terenie gminy, organizowane są:

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz zarejestrowanych zabytków nieruchomych na terenie gminy[4]:

  • zespół pałacowy w Budyniu, obejmujący: pałac z końca XIX w.; park; ptaszarnię, obecnie remiza, nr A/454/1-3 z 31.08.1995 roku
  • zespół dworski w Gawrońcu, obejmujący: dwór z 1894 roku; park, nr A/120/1-2 z 13.01.2004 roku
  • zespół dworski i folwarczny z drugiej połowy XIX w. w Kawęcinie, obejmujący: dwór; park; stajnię, obecnie owczarnia; owczarnię; spichrz z 1884, obecnie magazyn; oborę; rządcówkę, obecnie dom mieszkalny nr 1, nr A/219/1-8 z 05.06.1987 roku
  • zespół dworski i folwarczny z drugiej połowy XIX w. w Polednie, obejmujący: dwór z 1890; park; dom mieszkalny; dom ogrodnika; gorzelnię z 1919; kuźnię; stodołę szachulcową; 3 stodoły; owczarnię; oborę; stajnię, obecnie obora; stajnię; suszarnię z 1920 roku, nr A/220/1-15 z 05.06.1987 roku
  • zespół dworski z końca XIX w. w Różannie, obejmujący: park; oborę; stodołę gliniano-murowaną; 2 chlewy; kuźnię, nr A/204/1-6 z 16.03.1987 roku.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy działają jednostki odpowiedzialne za zdrowie i bezpieczeństwo mieszkańców. Należą do nich:

Parafie[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Gmina Bukowiec graniczy z następującymi samorządami:

Przypisy