Bukowiec (powiat nowotomyski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bukowiec
wieś
Ilustracja
Kościół Świętego Marcina w Bukowcu
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat nowotomyski
Gmina Nowy Tomyśl
Liczba ludności (2006) 1020
Strefa numeracyjna 61
Kod pocztowy 64-300
Tablice rejestracyjne PNT
SIMC 0591024
Położenie na mapie gminy Nowy Tomyśl
Mapa lokalizacyjna gminy Nowy Tomyśl
Bukowiec
Bukowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bukowiec
Bukowiec
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Bukowiec
Bukowiec
Położenie na mapie powiatu nowotomyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotomyskiego
Bukowiec
Bukowiec
Ziemia52°17′36″N 16°14′48″E/52,293333 16,246667

Bukowiec (niem. Buchenhain)[1]wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego. W Bukowcu znajduje się gimnazjum, szkoła podstawowa oraz przedszkole. Wokół wsi znajdują się lasy, gospodarstwa agroturystyczne.

Historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Bukowcu pochodzą z roku 1409. Przez długie lata był częścią dóbr opalenickich, a następnie grodziskich, których właścicielami od XV do XVIII w. byli Opalińscy. W 1563 r. wieś obejmowała 7 i 3/4 łana, do sołtysa należały 2 łany. W XVI w. tymczasowo w dokumentach występuje dla odróżnienia od innych wsi nazwa Bukowiec Mały, ale nie przyjęła się ona na stałe. W XVIII w. wieś miała 87 domów i 700 mieszkańców, a tutejszy majątek razem z folwarkami Julianka i Huta Szklana obejmował 13529 mórg ziemi. Po Opalińskich właścicielami Bukowca byli Beymowie, a następnie niemiecka rodzina Heyderów, która założyła tutaj tartak.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815–1848) miejscowość wzmiankowana jako Bukowiec należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski)[2]. Bukowiec należał do okręgu lutomyślskiego i stanowił siedzibę majątku o tej samej nazwie, którego właścicielem był wówczas Szolc i Łubieński (posiadali oni także rozległy majątek Grodzisk)[2]. W skład majątku Bukowiec wchodziło łącznie 7 wsi oraz Kozia karczma. Według spisu urzędowego z 1837 roku Bukowiec liczył 406 mieszkańców i 63 dymy (domostwa)[2].

W latach 1926–1939 właścicielem majątku był Adam Szczerbiński, po wojnie majątek został rozparcelowany[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

W centrum wsi stoi drewniany kościół św. Marcina, powstały w latach 1737–1742, fundowany przez starostę śremskiego Karola Opalińskiego z Bnina. Staraniem ks. prob. Stanisława Maciaszka kościół został w rozbudowany w latach 1923/1925 według projektu arch. Stefana Cybichowskiego. Kościół posiada 4 barokowe ołtarze. W ołtarzach obrazy świętych: Matki Bożej, św. Apolonii, św. Wawrzyńca, św. Marcina, św. Izydora, św. Jana Nepomucena, św. Walentego i św. Kazimierza królewicza. Na uwagę zasługuje chrzcielnica, ambona i kaplica Najśw. Serca P.Jezusa. Znajdujące się w kościele witraże figuralne, przedstawiające sceny biblijne i życie świętych, ufundowane przez parafian, wykonała krakowska Pracownia Witraży rodziny Żeleńskich według projektu Franciszka Mączyńskiego. Mówiąc o wnętrzu kościoła warto wspomnieć również o oryginalnej dekoracji malarskiej i ciesielskiej wnętrza. Oprócz motywów geometryczno-roślinnych ściany zdobi pionowy ornament ze szlfami generalskimi. Jest to pamiątka z okresu międzywojennego, kiedy to patronem tej parafii był gen. Kazimierz Sosnkowski, właściciel rezydencji w pobliskim Porażynie. Zasługą ks. dziekana Stanisława Maciaszka (1872–1930) jest też zachowany do dziś Dom Katolicki, znajdujący się naprzeciw kościoła. Dom ten stanowił dawniej centrum życia kulturalnego wsi. W 1981 powstała dzwonnica z 3 dzwonami: Najśw. Serca P. Jezusa, św. Marcina i Matki Bożej. Wart uwagi jest również znajdujący się przy ul. Kościelnej budynek zwany „organistówką”, pochodzący z końca XIX w., a zbudowany z charakterystycznego dla tego rejonu „muru pruskiego”, W parafii istnieje Bractwo św. Marcina, Żywy Różaniec Kobiet i Mężczyzn, występują 3 chóry: seniorów, młodzieży i dzieci – kiedyś św. Cecylii. Na cmentarzu parafialnym można podziwiać nowoczesną kaplicę – ostatnie dzieło ks. kan. Władysława Adamczaka. Tam też znajduje się kaplica Matki Boskiej Bolesnej, zbudowana w 1926 na cześć parafian poległych w I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej oraz na cześć powstańców wielkopolskich, którzy 2 stycznia 1919 z ks. dziekanem Stanisławem Maciaszkiem wzięli udział w powstaniu (mogiła powstańca Feliksa Pięty). Wokół kościoła oraz w dworskim parku rosną pomnikowe drzewa m.in. lipy szerokolistne, lipy srebrzyste, wiąz szypułkowy, jesion wyniosły[potrzebny przypis].

Sport i OSP[edytuj | edytuj kod]

We wsi istnieje także klub sportowy LKS Korona Bukowiec powstały w 1923, remiza Ochotniczej Straży Pożarnej powstałej w 1933 roku. Jest to jednostka typu S3, ma trzy samochody: Scania P410 z 2017, Star l70 zakupiony w 2006 oraz Ford Transit z 1998. OSP Bukowiec od 1995 roku włączona jest do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Agnieszka Łuczak: Polityczne oczyszczanie gruntu. Zagłada polskich elit w Wielkopolsce (1939–1941). Poznań: IPN, 2009.
  2. a b c Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 200.
  3. Paweł Anders: Nowy Tomyśl, Wydawnictwo WBP, Poznań 1998, ​ISBN 83-85811-51-6​, s. 64.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]