Bukowina (powiat biłgorajski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bukowina
Kościół pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny
Kościół pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat biłgorajski
Gmina Biszcza
Liczba ludności (2008) 1.063
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 23-425[1]
Tablice rejestracyjne LBL
SIMC 0886593
Położenie na mapie gminy Biszcza
Mapa lokalizacyjna gminy Biszcza
Bukowina
Bukowina
Położenie na mapie powiatu biłgorajskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu biłgorajskiego
Bukowina
Bukowina
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Bukowina
Bukowina
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bukowina
Bukowina
50°22′37″N 22°40′25″E/50,376944 22,673611

Bukowinawieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biszcza, na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad Łazowną.

Integralne części wsi Bukowina[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0886601 Arenda część wsi
0886618 Kolonia Wschodnia część wsi
0886624 Kolonia Zachodnia część wsi
0886630 Koniec część wsi
0886647 Stara Wieś część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Bukowina składa się z dwóch części: Bukowiny Pierwszej (od strony zachodniej) i Bukowiny Drugiej (wieś i kolonia wschodnia). Od południa Bukowina przylega do województwa podkarpackiego, granicę stanowi rzeka Złota, zwana też Bukowinką. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 863.

W roku 1588 król Stefan Batory darował Bukowinę hetmanowi i kanclerzowi wielkiemu koronnemu, Janowi Zamoyskiemu, w nagrodę za zwycięstwo pod Byczyną. Po utworzeniu Akademii Zamojskiej, w roku 1600 hetman „(…) wieś Bukowinę ze wszystkimi jej pożytkami i przynależnościami” nadał jako uposażenie profesorom uczelni. Bukowina stała się także miejscem wypoczynku (letniskiem) profesorów Akademii Zamojskiej. Z pobytami we wsi profesorów wiąże się powstanie najcenniejszego w okolicy zabytku, w Bukowinie Drugiej znajduje się drewniany kościół pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny. W 1637 r. staraniem profesorów Akademii Zamojskiej zbudowano w Bukowinie skromną kapliczkę. W latach 1674 – 1675 ks. Andrzej Abrek, profesor Akademii, zbudował nową kaplicę, która po licznych przebudowach została przekształcona w obecny kościół filialny pw. Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny. Bukowianie czczą także Matkę Boską Anielską, której obraz znajduje się w ołtarzu głównym. W kościele odbywają się w roku dwa odpusty, ku czci Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny (21 listopada) i Matki Boskiej Anielskiej (2 sierpnia), który przyciąga szczególnie duże rzesze wiernych.

Kościół, uznany za zabytek klasy zerowej, zbudowany jest na kamiennej podmurówce, z drewnianych ciosanych belek, ma konstrukcję zrębową na węgieł gładki; jest oszalowany i otoczony nietypowym w tym regionie góralskim ogrodzeniem z poziomo ułożonych tarcic. Całość ogrodzenia pokryta jest gontowym daszkiem.

Wnętrze jednonawowego kościółka z przedsionkiem i niewielką zakrystią zdobią barokowe rzeźby, obrazy i stare malowidła, charakterystyczne dla malarstwa włoskiego. W ołtarzu głównym jak już wyżej wspomniano znajduje się obraz „Matki Boskiej Anielskiej”, który jest kopią Matki Boskiej Śnieżnej z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie - podobnie jak cudowny obraz Matki Boskiej Berdyczowskiej. Osobliwością jest obraz „Adoracja Matki Boskiej z Dzieciątkiem przez Jana Kantego i św. Antoniego”, z widokiem Zamościa w tle, a także „Adoracja Świętej Trójcy” w tle – jak przypuszczają historycy sztuki – ze starym Szczebrzeszynem.

         W bramie wejściowej na cmentarz kościelny znajduje się dzwon ważący około 280 kg, ufundowany pod koniec XIX wieku przez młodych Bukowian. Otrzymał on imię „Józef – Oblubieniec Najświętszej Maryi Panny”, a poświęcił go biskup warszawski, Kazimierz Ruszkiewicz. Dzwon ma własną ciekawą historię, wiążą się z nim także legendy.

W kościele znajduje się też tablica upamiętniająca wysiedlenia polskich mieszkańców Bukowiny dokonane przez Niemców w ramach akcji Werwolf; na ich miejsce przymusowo sprowadzono Ukraińców z Grodysławic[4]. W miejscowości utworzono także posterunek Ukraińskiej Policji Pomocniczej, którego załoga szczególnie aktywnie brała udział w represjach wobec ludności polskiej[5]. W 1943 r. doszło do napaści UPA na wieś, w czasie której zginęło kilkunastu Polaków[6]. W nocy z 25 na 26 lipca 1943 r. oddział partyzancki Franciszka Przysiężniaka "Ojca Jana" w odwecie spalił 31 gospodarstw należących pierwotnie do Polaków, a zamieszkanych przez przesiedlonych Ukraińców. Polscy partyzanci zabili 12 cywilnych Ukraińców i spalili posterunek policji, którego załoga zbiegła ze wsi krótko po ataku. Posterunek policji przeniesiony po tym wydarzeniu do Biszczy, zaś Ukraińcy uciekli ze wsi do innych miejscowości[7].

W Bukowinie Pierwszej znajduje się Dom Ludowy z m.in. remizą strażacką i biblioteką oraz Szkoła Podstawowa.

Gęstość zaludnienia w Bukowinie jest niewielka z uwagi na przeprowadzoną w 1935 roku komasację. Scalenie gruntów sprawiło, że wieś ma charakterystyczny układ osiedleńczy - tzw. kolonie. Większą część powierzchni wsi zajmują pola uprawne a poza tym łąki i lasy. Mieszkańcy trudnią się głównie rolnictwem. Uprawia się tu zboża, rzepak, kukurydzę, tytoń, grykę, owoce miękkie i warzywa oraz hoduje krowy mleczne i mięsne. Okoliczne lasy obfitują w grzyby, najczęściej spotykane gatunki grzybów to kurki, podgrzybki, gąski, purchawki oraz słynne w regionie opieńki.



Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Kraju miłyj, seło ridnoje my was pokidajem
  5. M. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 119-120.
  6. G. Motyka, Tak było w Bieszczadach, Volumen, Warszawa 1999, ​ISBN 83-7233-065-4​, s.172
  7. M. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 252-253.