Bulwar Filadelfijski w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bulwar Filadelfijski w Toruniu
Ilustracja
Bulwar widziany z Mostu Drogowego im. Józefa Piłsudskiego
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Dzielnica

Stare Miasto

Data założenia

1973

Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bulwar Filadelfijski w Toruniu”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Bulwar Filadelfijski w Toruniu”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Bulwar Filadelfijski w Toruniu”
Ziemia53°00′29″N 18°36′23″E/53,008056 18,606389

Bulwar Filadelfijski w Toruniu (dawniej ulica Nadbrzeżna, niem. Uferstraße[1]) – nabrzeże znajdujące się na prawym brzegu Wisły w Toruniu. Bulwar znajduje się w prawobrzeżnej części miasta, pomiędzy Zespołem Staromiejskim a Wisłą. Bulwar Filadelfijski liczy ok. 2 km długości. Jej nazwa pochodzi od amerykańskiego miasta Filadelfia, będącego miastem partnerskim Torunia[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od czasów średniowiecza, na miejscu dzisiejszego Bulwaru Filadelfijskiego, mieścił się port, gdzie przyjmowano statki morskie, kursujące m.in. do Warszawy, Gdyni, Gdańska[3][4]. W 2. połowie XIX w. pojawił się pierwsze plany zagospodarowania nadbrzeża w celach rekreacyjnych[4]. W 1878 roku została otwarta nadbrzeżna linia kolejowa. Przebiegała ona od Dworca Toruń Miasto, przez teren dzisiejszych bulwaru, do Portu Zimowego[3].

W 1973 roku, z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika, zagospodarowano tereny nadwiślańskie. Rozebrano dawne nabrzeże portowe, a na jej miejscu wybudowano bulwar[2]. Podczas przygotowań do Roku Kopernikańskiego zmieniono układ komunikacyjny Torunia. Ruch tranzytowy przekierowano ze Starego Miasta na Ulicę Nabrzeżną oraz Wały Generała Sikorskiego[5]. W 1976 (według innego źródła w 1977 roku[6]) roku nadano obecną nazwę bulwarowi[2].

W 1973 roku na Bulwarze Filadelfijskim zaczęły działać otwarte kąpielisko i hotel funkcjonujący w ramach Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Było to największe wówczas kąpielisko w Toruniu, gdzie mieściło się pięć basenów i brodzików mogących pomieścić ok. 2,5 tys. osób. W 2008 roku zamknięto ostatni basem. Obecnie na miejscu kąpieliska znajduje się hotel[7].

Bulwar podczas rewitalizacji w lipcu 2022 roku

28 czerwca 2022 roku rozpoczęto przebudowę Bulwaru Filadelfijskiego[8]. Początkowo prace miały rozpoczął się w 2017 roku, jednak termin przesunięto ze względu na obawy o zakłócenie płynnego ruchu drogowego przy jednoczesnym remoncie mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego, położonego w bezpośrednim sąsiedztwie bulwaru, oraz w wyniku spadku wpływów do budżetu miasta podczas pandemii COVID-19[9]. Kontrowersje wzbudziła budowa dwóch pawilonów przy Bulwarze Filadelfijskim. Zdaniem generalnego konserwatora zabytków Jarosława Sellina, budowa pawilonów może przyczynić się do zaburzenia integralności i autentyzmu panoramy Zespołu staromiejskiego, co może w konsekwencji przyczynić się do usunięcia Torunia z listy światowego dziedzictwa UNESCO[10].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Na bulwarze odbywają się różnego rodzaju wydarzenia kulturalne oraz plenerowe pokazy historyczne, m.in.: Dni Torunia[11].

Na Bulwarze Filadelfijskim nakręcono zdjęcia do filmów: Ludzie Wisły w reż. Aleksandra Forda i Rejs w reż. Marka Piwowskiego[12].

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Trapszyc 2016 ↓, s. 205.
  2. a b c d e f g Bulwar Filadelfijski. turystyka.torun.pl. [dostęp 2022-07-16].
  3. a b Toruński port wiślany. turystyka.torun.pl. [dostęp 2022-07-16].
  4. a b Kluczwajd 2017 ↓, s. 14.
  5. Polak 2013 ↓, s. 574.
  6. Trapszyc 2016 ↓, s. 209.
  7. Kluczwajd 2017 ↓, s. 15.
  8. Sara Watrak: Przebudowa Bulwaru Filadelfijskiego w Toruniu rozpoczęta! Co się zmieni? Mamy ważne informacje dla kierowców. nowosci.com.pl, 2022-06-28. [dostęp 2022-07-31].
  9. Wojciech Kwinta: Bulwar Filadelfijski w Toruniu będzie przebudowany. Ogłoszono przetarg. inzynieria.com, 2022-09-02. [dostęp 2022-07-31].
  10. Sara Watrak: Toruń może zostać skreślony z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO. Chodzi o pawilony na bulwarze. torun.naszemiasto.pl, 2022-07-07. [dostęp 2022-07-31].
  11. Magdalena Winiarska: Dni Torunia na Bulwarze. torun.pl, 2017-06-26. [dostęp 2022-07-16].
  12. Podgórski i Lipowska 2018 ↓, s. 58.
  13. Podgórski i Lipowska 2018 ↓, s. 56.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Katarzyna Kluczwajd: Toruń, którego nie ma. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2017. ISBN 978-83-7729-333-1.
  • Zbigniew Podgórski, Paulina Lipowska. Krajobrazy Torunia w projektach filmów fabularnych. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, 2018. 
  • Wojciech Polak. Obchody pięćsetlecia urodzin Mikołaja Kopernika w 1973 roku w Toruniu. „Komunikaty Mazursko-Warmińskie”. 3, 2013. 
  • Artur Trapszyc. Nazwy miejscowe–przekaz i świadectwo rzeczywistości kulturowo-historycznej. Ochrona, eksploracja, upowszechnianie. „Łódzkie Studia Etnograficzne”. 55, 2016.