Bundesliga niemiecka w piłce nożnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bundesliga
Fußball-Bundesliga
Soccerball current event.svg 2019/2020
Państwo  Niemcy
Oficjalny skrót BL
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek DFB i Deutsche Fussball-Liga (DFL)
Data założenia 28 lipca 1962
Założyciel DFB
Prezes Reinhard Rauball
Partner TV Sky Deutschland
Sponsor tytularny Sky, Adidas, Krombacher, Grundig
Rozgrywki
Liczba drużyn 18
Zwycięzca Mistrz Niemiec
Niższy poziom ligowy 2. Fußball-Bundesliga
Puchary: DFB-Pokal
DFL-Supercup
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca 1.FC Köln escudo.png 1. FC Köln (1963/1964)
Obecny zwycięzca FC Bayern München logo (2017).svg Bayern Monachium (2018/2019)
Najwięcej zwycięstw FC Bayern München logo (2017).svg Bayern Monachium (28)
Strona internetowa

Bundesliga (niem. Deutsche Bundesliga) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Niemczech, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1962 roku i zarządzana przez Niemiecki Związek Piłki Nożnej (DFB) i Deutsche Fussball-Liga (DFL). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 18 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Niemiec, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do 2. Bundesligi (II ligi niemieckiej).

Rekordowym mistrzem Bundesligi jest Bayern Monachium, który wygrywał ją 28-krotnie. Wielokrotni mistrzowie Bundesligi mają odznaczenia na strojach piłkarskich w postaci gwiazdek[1][2]. Obecnie gwiazdki posiada 6 zespołów: 4 gwiazdki – Bayern Monachium, 2 gwiazdki – Borussia Mönchengladbach, Borussia Dortmund, 1 gwiazdka – Hamburger SV, Werder Brema, VfB Stuttgart. Od sezonu 2016/17 na strojach Bayernu pojawiła się specjalne odznaczenie przyznane 29-krotnym mistrzom[3].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Władze rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Deutscher Fußball-Bund.
 Osobny artykuł: Die Liga – Fußballverband.

DFL (stowarzyszenie niemieckich zawodowych klubów piłkarskich) Deutsche Fußball Liga GmbH zajmuje się organizacją i marketingiem zawodowej piłki nożnej w Niemczech. Na szczycie istniejącej spółki od maja 2001 roku stoi Christian Seifert[4].

Zadania DFL są wielorakie. DFL zajmuje się organizacją gier, jest odpowiedzialny za wszystkie 612 meczów (312 w Bundeslidze i drugie tyle w 2. Bundeslidze) oraz mecze barażowe. Swoją pracą stara się zapewnić jak najwyższe standardy oraz konkurencyjność w lidze[4].

Podstawowym działalnością DFL są licencje. DFL obejmuje licencjonowanie 36 profesjonalnych klubów Bundesligi i 2. Bundesligi. System licencjonowania jest uważany za jeden z najbardziej rygorystycznych w Europie. To głównie, dzięki niemu w 52-letniej historii Bundesligi jeszcze żaden klub w trakcie trwania sezonu nie ogłosił niewypłacalności[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1932 Felix Linnemann prezydent niemieckiej federacji piłkarskiej – DFB, zaproponował start Reichsligi. Miałaby ona zrzeszać 16 najlepszych klubów w Rzeszy. Szefowie lig związkowych (Gau–lig) odrzucili tę propozycję, która obniżała rangę ich rozgrywek. Gau przed wojną był odpowiednikiem dzisiejszego landu. Po wojnie w NRD wystartowały pierwsze rozgrywki ligowe w Niemczech. DDR-Oberliga zainaugurowała rozgrywki w sezonie 1949/50. Dopiero wiele lat później udało się stworzyć rozgrywki ligowe w zachodnich Niemczech.

Bundesliga została założona przez niemiecki związek piłki nożnej – DFB w dniu 28 lipca 1962 w Dortmundzie. Rozgrywki zainaugurowano w sezonie 1963/64[5], wcześniej mistrzów Niemiec wyłaniano w rozgrywkach międzyregionalnych (do 1951 systemem pucharowym, od 1951 do 1963 w dwóch grupach i finale: Oberligi)[6][7][8][9].

Licencje[edytuj | edytuj kod]

Każda drużyna musi posiadać licencję. W przeciwnym razie będzie zdegradowana do amatorskich rozgrywek. Najwyższy ich poziom w Niemczech to Regionalligi, czyli 4 liga. Aby otrzymać licencję klub musi udokumentować stabilność finansową, oraz spełnić wymogi organizacyjne i infrastrukturowe (głównie stadiony). Żaden klub nie spełniający tych wymogów nie gra powyżej 4 ligi. Jednym z wymogów jest, by wydatki na pensje zawodników nie przekraczały określonych kwot.

Prawa do transmisji meczów Bundesligi w Niemczech ma telewizja Sky Deutschland (dawniej pod nazwą Premiere). W Polsce Bundesligę można oglądać w telewizji Eleven Sport[10].

Pierwsze kluby Bundesligi[edytuj | edytuj kod]

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1963/64.

Rozgrywki składają się z 34 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 1964/65 w lidze występuje 18 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1994/95 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Niemiec w piłce nożnej. Mistrz Niemiec, podobnie jak drużyna z drugiego i trzeciego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Czwarta drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w fazie Play-off Ligi Mistrzów. Piąta oraz szósta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Niemiec startuje w fazie grupowej Lidze Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie miejsce w pierwszej czwórce – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również siódma drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do 2. Bundesligi, która od 1974 roku tworzy drugi najwyższy poziom rozgrywkowy w Niemczech. Trzeci zespół od końca, po zakończeniu rozgrywek rozgrywa mecze barażowe z trzecim zespołem 2. Bundesligi o pozostanie w lidze[1].

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Skład ligi w sezonie 2019/20[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy poprzedniej edycji
BMU Bayern Monachium Simple gold crown.svg Simple gold cup.svg Monachium 1
DOR Borussia Dortmund Dortmund 2
RBL RB Lipsk Lipsk 3
LEV Bayer Leverkusen Leverkusen 4
MGL Borussia Mönchengladbach Mönchengladbach 5
WOL VfL Wolfsburg Wolfsburg 6
FRA Eintracht Frankfurt Frankfurt nad Menem 7
WER Werder Brema Brema 8
HOF TSG Hoffenheim Sinsheim 9
FOR Fortuna Düsseldorf Düsseldorf 10
HER Hertha BSC Berlin 11
MAI 1. FSV Mainz 05 Moguncja 12
FRG SC Freiburg Fryburg Bryzgowijski 13
S04 FC Schalke 04 Gelsenkirchen 14
AUG FC Augsburg Augsburg 15
Aiga downarrow inv.svg  Spadek z Bundesliga 2018/2019
STU VfB Stuttgart Stuttgart 16
H96 Hannover 96 Hanower 17
NUR 1. FC Nürnberg Norymberga 18
Aiga uparrow inv.svg Awans z 2. Bundesliga 2018/2019
KÖL 1. FC Köln Kolonia 1
PAD SC Paderborn 07 Paderborn 2
po barażach
UNB Union Berlin Berlin 3

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonów[edytuj | edytuj kod]

Medaliści Bundesligi[edytuj | edytuj kod]

Patera mistrzowska dla zwycięzcy niemieckiej Bundesligi.
Sezon Mistrz Wicemistrz III miejsce
1963/64 Logo Köln 1948-1967.gif 1. FC Köln Logo MSV Duisburg 1951 - 1966.gif MSV Duisburg Logo Eintrach Frankfurt 1957 - 1965.gif Eintracht Frankfurt
1964/65 Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema Logo Köln 1948-1967.gif 1. FC Köln Logo Borussia Dortmund 1964 - 1974.gif Borussia Dortmund
1965/66 Logo TSV 1860 Munchen 1964 - 1973.gif TSV 1860 Monachium Logo Borussia Dortmund 1964 - 1974.gif Borussia Dortmund Logo Bayern Munchen(1965-1970).gif Bayern Monachium
1966/67 Eintracht Brunszwik Logo TSV 1860 Munchen 1964 - 1973.gif TSV 1860 Monachium Logo Borussia Dortmund 1964 - 1974.gif Borussia Dortmund
1967/68 Logo Nurnberg 1964 - 2012.gif 1. FC Nürnberg Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema Logo Borussia Monchengladbach 1961 - 1970.gif Borussia Mönchengladbach
1968/69 Logo Bayern Munchen(1965-1970).gif Bayern Monachium Alemannia Akwizgran Logo Borussia Monchengladbach 1961 - 1970.gif Borussia Mönchengladbach
1969/70 Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium Logo Hertha 1968 - 1974.gif Hertha Berlin
1970/71 Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium Logo Hertha 1968 - 1974.gif Hertha Berlin
1971/72 Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium Logo Schalke 1960 - 1978.gif Schalke 04 Gelsenkirchen Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach
1972/73 Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium Star*.svg Logo Köln 1967-1973.gif 1. FC Köln Logo Fortuna Düsseldorf 1961 - 1979.gif Fortuna Düsseldorf
1973/74 Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Logo Fortuna Düsseldorf 1961 - 1979.gif Fortuna Düsseldorf
1974/75 Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Star*.svg Logo Hertha 1960 - 1968.gif Hertha Berlin Logo Eintrach Frankfurt 1970 - 1977.gif Eintracht Frankfurt
1975/76 Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Logo HSV 1950-1978.gif Hamburger SV Logo Bayern Munchen(1970-1979).gif Bayern Monachium
1976/77 Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Star*.svgStar*.svg Logo Schalke 1960 - 1978.gif Schalke 04 Gelsenkirchen Eintracht Brunszwik
1977/78 1. FC Köln Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach Logo Hertha 1960 - 1968.gif Hertha Berlin
1978/79 HSV-Logo.svg Hamburger SV VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart Logo Kaiserslautern 1969-2010.gif 1. FC Kaiserslautern
1979/80 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Star*.svgStar*.svg HSV-Logo.svg Hamburger SV Logo Kaiserslautern 1969-2010.gif 1. FC Kaiserslautern
1980/81 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium HSV-Logo.svg Hamburger SV VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart
1981/82 HSV-Logo.svg Hamburger SV 1. FC Köln Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium
1982/83 HSV-Logo.svg Hamburger SV Star*.svg Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart
1983/84 VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart HSV-Logo.svg Hamburger SV Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach
1984/85 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema 1. FC Köln
1985/86 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema Logo Uerdingen 1980 - 1987.gif KFC Uerdingen 05
1986/87 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium HSV-Logo.svg Hamburger SV Logo Borussia Monchengladbach 1970 - 1999.gif Borussia Mönchengladbach
1987/88 Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium 1. FC Köln
1988/89 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Star*.svgStar*.svgStar*.svg 1. FC Köln Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema
1989/90 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium 1. FC Köln Eintracht Frankfurt
1990/91 Logo Kaiserslautern 1969-2010.gif 1. FC Kaiserslautern Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema
1991/92 VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart Logo Borussia Dortmund 1974 - 1976.gif Borussia Dortmund Eintracht Frankfurt
1992/93 Logo Werder Bremem 1962 - 1976.gif Werder Brema Star*.svg Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Eintracht Frankfurt
1993/94 Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Logo Kaiserslautern 1969-2010.gif 1. FC Kaiserslautern Logo Bayer Leverkusen 01.07.1984 - 1996.gif Bayer 04 Leverkusen
1994/95 Logo Borussia Dortmund Od 1993.gif Borussia Dortmund SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema Logo SC Freiburg Od 1958.gif SC Freiburg
1995/96 Logo Borussia Dortmund Od 1993.gif Borussia Dortmund Logo Bayern Munchen(1979-1996).gif Bayern Monachium Logo Schalke Od 1995.gif Schalke 04 Gelsenkirchen
1996/97 Logo Bayern Munchen(1996-2002).gif Bayern Monachium Bayer 04 Leverkusen Logo Borussia Dortmund Od 1993.gif Borussia Dortmund
1997/98 Logo Kaiserslautern 1969-2010.gif 1. FC Kaiserslautern Logo Bayern Munchen(1996-2002).gif Bayern Monachium Bayer 04 Leverkusen
1998/99 Logo Bayern Munchen(1996-2002).gif Bayern Monachium Bayer 04 Leverkusen Logo Hertha 1995 - 2012.gif Hertha Berlin
1999/00 Logo Bayern Munchen(1996-2002).gif Bayern Monachium Bayer 04 Leverkusen HSV-Logo.svg Hamburger SV
2000/01 Logo Bayern Munchen(1996-2002).gif Bayern Monachium FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund
2001/02 Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund Star*.svg Bayer 04 Leverkusen Logo Bayern Munchen(aktuall).gif Bayern Monachium
2002/03 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium VfB Stuttgart Logo.svg VfB Stuttgart Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund
2003/04 SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium Bayer 04 Leverkusen
2004/05 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema
2005/06 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema HSV-Logo.svg Hamburger SV
2006/07 VfB Stuttgart Logo.svg VfB Stuttgart Star*.svg FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema
2007/08 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium Star*.svgStar*.svgStar*.svgStar*.svg SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen
2008/09 VfL Wolfsburg logo.svg VfL Wolfsburg Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium VfB Stuttgart Logo.svg VfB Stuttgart
2009/10 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema
2010/11 Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund Bayer 04 Leverkusen Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium
2011/12 Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund Star*.svgStar*.svg Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen
2012/13 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund Bayer 04 Leverkusen
2013/14 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen
2014/15 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium VfL Wolfsburg logo.svg VfL Wolfsburg Logo Borussia Monchengladbach Od 1999.gif Borussia Mönchengladbach
2015/16 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund Bayer 04 Leverkusen
2016/17 Logo FC Bayern München (2002–2017).svg Bayern Monachium RB Leipzig Changed.jpg RB Lipsk Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund
2017/18 FC Bayern München logo (2017).svg Bayern Monachium FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen Logo TSG Hoffenheim.svg TSG 1899 Hoffenheim
2018/19 FC Bayern München logo (2017).svg Bayern Monachium Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund RB Leipzig Changed.jpg RB Lipsk

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Patera mistrzowska dla zwycięzcy niemieckiej Bundesligi.

Mistrzostwo Niemiec zostało do tej pory zdobyte przez 26 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od założenia Bundesligi od sezonu 1963/64. Stan na maj 2019 roku.

Lp. Drużyna Miejsca na podium
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1. FC Bayern München logo (2017).svg Bayern Monachium 28 10 5
2. Borussia Dortmund logo.svg Borussia Dortmund 5 6 6
3. Borussia Mönchengladbach logo.svg Borussia Mönchengladbach 5 2 6
4. SV-Werder-Bremen-Logo.svg Werder Brema 4 7 5
5. HSV-Logo.svg Hamburger SV 3 5 2
6. VfB Stuttgart 1893 Logo.svg VfB Stuttgart 3 2 3
7. 1.FC Köln escudo.png 1. FC Köln 2 5 2
8. Logo 1 FC Kaiserslautern.svg 1. FC Kaiserslautern 2 1 2
9. TSV 1860 München.svg TSV 1860 Monachium 1 1 0
VfL Wolfsburg logo.svg VfL Wolfsburg 1 1 0
11. Eintracht Brunszwik 1 0 1
12. 1. FC Nürnberg logo.svg 1. FC Nürnberg 1 0 0
13. FC Schalke 04 Logo.png Schalke 04 Gelsenkirchen 0 7 4
14. Bayer 04 Leverkusen 0 5 6
15. Hertha BSC Logo 2012.svg Hertha Berlin 0 1 4
16. RB Leipzig Changed.jpg RB Lipsk 0 1 1
17. Alemannia Akwizgran 0 1 0
Msv duisburg (2017).svg MSV Duisburg 0 1 0
19. Eintracht Frankfurt Logo.svg Eintracht Frankfurt 0 0 5
20. Fortuna Düsseldorf.svg Fortuna Düsseldorf 0 0 2
21. Logo Uerdingen Od 1996.gif KFC Uerdingen 05 0 0 1
Logo SC Freiburg Od 1958.gif SC Freiburg 0 0 1
Logo TSG Hoffenheim.svg TSG 1899 Hoffenheim 0 0 1

Bilanse klubów[edytuj | edytuj kod]

Licząc od początku historii rozgrywek do 2012 roku występy w Bundeslidze zaliczyło 52 kluby. SC Paderborn 07, który awansował do sezonu 2014/2015, jest 53. klubem w najwyższej niemieckiej klasie rozgrywkowej. Do końca sezonu 2017/2018 jedynym klubem, który grał we wszystkich 55 edycjach Bundesligi, był Hamburger SV (następne są Werder Brema i Bayern Monachium – po 54, dalej VfB Stuttgart – 52, Borussia Dortmund – 51, oraz Borussia Monchengladbach i Schalke 04 – po 50 sezonów). 27 maja 2019 do Bundesligi awansował 1. FC Union Berlin jako 56 klub w historii[11].

Rekordy Bundesligi[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Rekordy Bundesligi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Fragen zur liga (niem.). www.bundesliga.de.
  2. Bundesliga – piłkarska liga naszych zachodnich sąsiadów (pol.). opiłcenożnej.pl. [dostęp 2016-01-05].
  3. Odznaczenie na nowych trykotach (pol.). www.bayern.munchen.pl. [dostęp 2016-05-11].
  4. a b c Die Organisation des Profifußballs (niem.). www.bundesliga.de.
  5. Germany 1963/64 - RSSSF
  6. 50BL: Założenie Bundesligi (pol.). miedzy-slupkami.blogspot.com. [dostęp 2013-06-24].
  7. Zjednoczenie, czyli jak powstała Bundesliga (pol.). rfbl.pl. [dostęp 2016-06-03].
  8. 50BL: Przed Bundesligą (pol.). igol.pl. [dostęp 2013-06-11].
  9. FJW: Ojcowie niemieckiej piłki (pol.). igol.pl. [dostęp 2013-06-03].
  10. Eleven Sports z prawami do Bundesligi | Futbol w TV – SATKurier.pl, „SATKurier.pl” [dostęp 2017-07-14] (pol.).
  11. 0:0 gegen den VfB Stuttgart: Union Berlin steigt in die Bundesliga auf (niem.). bundesliga.com, 2019-05-27. [dostęp 2019-05-28].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]